týsdagur 14. apríl 1992síða 7

|| IO Er EG EET øæerterE Nr. 73 — 14. april 1992 Síða 7 Å Vestsalmon i Kollafirði er arbeiði at kalla hvønn einasta dag til 20-30 fólk, sigur stjórin Suni Durhuus, sum heldur tað vera stóran fyrimun eisini at hava eitt virki í Danmark Suni Durhuus, sum er stjóri ávirkinum Vestsalmon í Kollafirði, hevur nógv um at vera. Umframt hetta virk- ið hava teir tvey alibrúk, og teir vara eisini av einum laksavirki í Hirtshals. Stjórin letur ikki illa at. A Vestsalmon er arbeiði at kalla hvgnn einasta dag. Upp ul 30 fólk hva hetta virki sum arbeiðspláss. Ar- beiði teirra er at taka laks, flekja og roykja hann. Tað eru fleiri slík virki, og nóg mikið av fiski er ikki til tey øll. Eingin vandi er tó fyri, at Vestsalmon ikki skal fáa fisk, ti virkiseigararnir eiga sjálvir tvey alibrúk. Teir keypa tó eisini fisk frá øðrum alibrúkum. Virkið er ikki limur í Fiskasøluni og kann tí sjålvt útflyta. Ikki til Føroya Utflutningurin gongur til virkið, sum somu menn eiga í Hirtshals. Tað er eitt stórt arbeiðspláss við upp ímóti 120 arbeiðsfólkum. Upprunaliga stovnaðu teir hetta virki í Hirtshals, tí tá var tollur á royktum fiski, ið útfluttur var úr Føroyum til EF. Núer eingin tollur long- ur á royktum fiski, men eingin ætlan er kortini um at flyta hetta virkið til Føroya, tí fyrimunirnir eru nógvir við at halda til í Danmark. Ein er at vera so nógv nærri týska marknaðinum, sum keypir feskan laks. Fiskurin kann vera frammi í týsku handlunum longu dagin eft- ir, at hann er úlvirkaður í = Hirtshals. Ein annar fyri- munur er, at so nógv roynt arbeiðsfólk er í Hirsthals, og haraftrat er alt nógv lættari, t.d. um brek er á onkrari maskinu, tí tænast- an er betri. Suni Durhuus sigur, at fyrr tók virkið ímóti nógv- um norskum laksi, men nú er mesti fiskurin føroyskur. randi Myndir: Kalmar Í gjár skuldu tey á Vestsalmon til at gera laks úr einum ringi við 10-12 tonsum Vestsalmon er fyrrver- andi Blue North í Kolla- firði. Tá mest er at gea, arbeiða har 30 fólk á bát Leygardagin kom ein maður eftir, at onkur um náttina hevði verið um- borð á báti hansara í Vágsbotni og gjørt her verk. Einki er horvið um- borð á bátinum, men fleiri siglingartól eru oydiløgd. Herverkið er leysliga mett at kosta umleið 50.000 krónur. Sjálvandi veit eingin, hvør framt hevur hetta umfatandi herverkið. randi “= = Randi Jacobsen skrivar Sjålvt um tað frysti aftur sunnukvøldid, og dagurin í gjár var ilsligur, man várið vera komið. Fuglarnir eru komnir, og fólk síggjast so smátt úti í urtagarðinum og í veltuni. Nøkur eru farin at vaska upp og niður og gera annað várarbeiði Henda tunga veturin hava fólk flest mestsum ligið í dvala, men við várinum er lív komið í aftur. Hetta sæst m.a. á teimum mongu lesarabrøvunum, tí tað er langt síðan, at so nógv fólk hava havt so nógv upp á hjarta. Skjótt er at broyta fólkahugsanina Tá vit knappliga ein dag í 1989 fingu at vita, at landið ikki var so ríkt, sum tað lætst, og boð komu um, at nú skuldi sparast, vóru fólk málleys. Eitt heilt ættarlið hevði ongantíð hoyrt orðið sparing áður ei heldur tað at hava ráð. Fólk flest høvdu so nógvar pengar, sum tey orkaðu at vinna, og tey keyptu alt, sum fáast kundi fyri pengar. Soleiðis var tað, tá vågakommunurnar í 1987 komu við uppskotinum at gera undirsjóartunnilin. Nøkur få mótmæltu, men mótmælini fánaðu skjótt. Tey árini vóru so nógvar aðrar stórar íløgur gjørdar, sum fólk nóg illa góvu sær far um Men nú uppskotið kemur fram aftur, er fólkahugsanin broytt. Nú hava fólk vant seg við at hugsa, at pengar ikki eru til alt hvorki heima hjá sær sjálvum ella í felagskassanum. At vit íkki hava ráð, er grundgevingin hjá flestu teirra, sum mótmæla tunnlinum. Í orða- skifunum um tunnilin er ikki rúm fyri spurninginum, hvussu neyðugur tunnilin er. Sjónarmiðið við peng- unum, sum ikki eru til, vinnur. Forstáilsið fyri pengatrotinum vísir seg eisini við, at fleiri eru farin at seta fleiri spurnartekin við politiskar avgerðir. Fólk, sum áður hava fylgt politiska flokki sínum blint, loyva sær nú at ivast, og tey loyva sær eisini at mótmæla alment, tá tey eru ósamd við flokkin. Hesin uppreisturin sæst eisini í løgtinginum, har sam- gongumenn eru farnir at taka egna støðu og atkvøda eftir sannføring. Tað plagdu teir bara at gera í rús- drekkaspurninginum. Hetta hevur alt óivað samband við, at so nógv spurnartekin seinastu tíðina eru sett við politisku heimildirnar aftanfyri avgerðir, ið hava kostað landinum dýrt. Tað hevði verið áhugavert við eini veljarakanning nú, tí lítil ivi man vera um, at teir, sum løgtingsmenn, sum tora at taka egna stóðu, høvdu fingið nógvar krossar. Fjøldin hevur stórri álit á teimum enn á gðrum, sum av og á stíga fram og siga, at nú fer at ganga rætta vegin. Fólk trúgva teimum ikki, tí eingin sær nakað prógv um, at teir hava rætt. Eitt annað áhugavert í øllum hesum er, atso nógv kem- ur fram. Lóg um alment innlit, t.v.s. atgongd til fleiri upplýsingar, hava vit ikki, men tað forðar ikki fyri, at nógv lekur út av almennum stovnum. Fíggjarmála- ráðharranum dámar einki, at vit fáa at vita, hvussu til stendur. Neyvan er orsøkin til hesar lekar, at tíðinda- fólkini knappliga eru blivin so nógv dugnaligari, heldur er tað, sum onkur sigur, at embætisfólk eins og politikarar, ið atkvgða eftir sannføring, síggja tað sum sína moralsku skyldu at lata fólk fáa at vita, hvussu skilið er.