leygardagur 25. apríl 1992síða 19

TN ——— mes GE AN SK | Nr. 78 — 25. april 1992 Eitt hjartamål ið hvarv — ein virkisskrá, ið gjørdist ein skrøna — og grundsjónarmið, ið nú tykjast ótíðar- hóskandi og óverdug at umsita ella at royna at fremja, skrivar Ketty Videro, fyrrv. neundarlimur í Suðurstreymoyar Javnaðarfelag Sum javnaðarfólk við eini lívsáskoðan, sum fult út tekur undir við tí demo- kratisku sosialismuni, er fordi samfelagspolitikkur- in í okkara landi at harm- ast um, og ein sera beiskur biti at slúka, og ikki minni enn einki ger tað støduna hjá okkum mongu, sum stuðlaðu javnaðarflokkin, dapra. Tað er átaluvert, og bíð- ur ikki í betuflaka fyri tey 10 fólkavaldu umboðini, at tit bóru tað so í bandi, at tit kastaðu burt- ur allar møguleikar at føra endamálspolitikk javnað- arfloksins. Ikki at siga tykkum, (sum vilja ráða meira enn gott er), ofta nokk at tað fór ikki at »bera til« við so ymiskum hugsjónum og lyndi í monnum, kann einki gott samstarv koma burturúr, men ein sonn togan aftur og fram, — og tað sigst at vera líka langt báðar vegir, — sjálvt um tað var sagt, at tað var eitt »fornoyilsi« at sam- starva vid javnadarflokk- in, so hava hesar hugna- letur tykkara verið dýrar fyri Feroya fólk. Tað er bara undrunar- vert og gevur ikki so lítið av heilagruna um, hví, hvat grundarlagið var, og ikki minst, hvat, ið lá til grundar aftan fyri, at hetta samstarv skuldi gjøgnumtrumfast, hetta samstarvið við flokk við so misjøvnum politiskum hugburði, og bara við henda flokk, — havandi í huga ta mótsteðu og stóru misnegd í flokkinum, tá hesin tanki kom upp á tal, sum tit allir fullvæl vistu. Hvat ber nú til? Jú, arbeiðaraflokkurin Feroya javnaðarflokkur, er so sára samdur við sín samstarvsflokk sjálvandi um hverjir bólkar í samfe- lagi okkara, sum ikki Skulu taka lut í sparingun- um — og ein må øtast, og Spyrja, hvar eru grund- sjónarmið javnaðarflok- sins, sum nú situr við stýrisvel? Hóast landsstýris-um- boð floksins ikki hava langa tíð á baki sum javn- aðarfólk, so meti eg at stevnuskrá floksins hevur verið havd á lofti og virkisskráin viðgjerd eis- ini tå teir hava verið til . staðar — men síðan okk- ara umboð í landsstýrin- um nú eru rikin so langt av leið, er rætt, hóast tað ikki verður væl upptikið, at minna á, at umboð javnaðarfloksins eru bundin at eini stevnuskrá fyri tann Feroyska javn- aðarflokkin og um tit hava nakra binding til grund- sjónarmið floksins, so er henda stevnuskrá tann politikkur, tit eru valdir og hava fulla ábyrgd av at fremja, og til ábending um grundsjónarmiðini demo- kratiska sosialismu er so virkisskrá gjørd. Makta tit ikki hesa á- byrgd, tit hava átikið tykkum, við teimum ar- beiðspartnarum, tit sjálv- ir hava kosið tykkum, so hava tit spilt burtur tann meguleikan so stóran, sum javnaðarflokkurin ongantíð hevur átt, 10 umboð á Legtingið við sjálvum legmanni. So er bara hjá floksins stuðlum og veljarum at taka til eft- irtektar, um at taka við varni tað menn framman- undan valið siga seg vilja fremja og hvenn flokk teir siga seg vilja umboða, og hverji trúvirði teir hava at tilbjóða — um teir aftur ditta sær at bjóða sær til, við enn fleiri forrendum og ervitiskendum filosofium. Tit vísa dag og dagliga hvat tit duga til, og hvar tit standa samfelagsliga, — men tit munnu í tykk ara egnu vælmakt hava gloymt, at tit eru fólka- valdir, »tit eiga ikki tann Foroyska javnaðarflokk in< og skúgva til viks tann politikk, sum flokkurin er bygdur á. Tit ganga ímóti tykkum sjálvum, tileinkisgera floksins endamálsgrein, — tað ber ikki til at siga seg vera demokrat og sam- stundis arbeiða ímóti demokratinum. Tað ber ikki til at bjóða seg fram, fyri síðan at undirkenna tey sjónarmið, flokkurin stendur fyri, so óálítandi og forrendur kann eingin vera og sleppa væl frá tí, tykkara trúvirði er burtur. Inntil nú stendur so bara eitt EKKO, eitt spek- ils ella ein dumm skrena av eini virkisskrá, sum mest ber brá av »spøg og skemt«. Eydna, trivnaður vælferð Menniskjunnar eydna, trivnaður og vælferð er endamálið við politikki javnaðarfloksins. Flokkurin fer út frá grundsjónarmiðunum i demokratisku sosialism- uni; at menna, styrkja og byggja út vælferðarsam- felagið. Víðari stendur: — Hetta merkir, at flokkurin fer at reka ein politikk, — sum tryggjar javnad í øllum samfelagsviðurskiftum, sum styrkir valmeguleik- an hjá tí einstaka, osfr. Henda virkisskrá flok- sins er gjørd so nógv til skammar av teimum, sum nú umboða flokkin í lands- stýri og á legtingi. Men vit minnast ell av- taluna, ið almanna- kunngjerd varð, tá henda vanlukku samgonga varð smíðað, — tá var alment borið fram, at oll mål, sum ikki full semja var um í samgonguni, skuldu leggj- ast til síðis á hillina. Og soleiðis endaði so eisini stevnumið, virkis- skrá, grundsjónarmið og hugsjón Feroya javnaðar- floks, tí hesar var eingin semja um. Men okkara umboð fóru ikki óvitandi við bindi fyri eyguni inn í hetta núver- andi samstarv, tit kendu tað fullvæl framman- undan, og eru nú parat at føra ein politikk, sum ofrar øll tey fólk, sum ikki eru alment sett í sterv, og ikki hugsi eg, at tann Fer- oyski javnaðarflokkurin skal trúgva og basera sín politikk, so hann bara fjølgar um fólk í ti al- menna sektorinum og favoriserar tey fram um aðrar velijarar, og tað eru neyvan tey almennu starvsfólkini, sum stuðla javnaðarflokkinum mest. Tað er heilt greitt og skal ikki sópast av borðin- um av tí Feroyska javn- aðarflokkinum, — og sjálvandi skulu tey av fólki uttan mun til alment ella ikki alment, sum eru fastlent við hegum lenum, og í stóran mun eisini tykkum sjálvar, gjalda eftir forimuni til tað faller- aða samfelagið, — tað ber ikki til at halda undir end- an á alment settum. fólki Síða 19 fram um aðrar samfelags- bólkar — sjálvandi eru tey ikki undantikin skyldum og sjálvandi hava tey ikki nekur framíhjárættindi fram um onnur, sum skulu gjalda teirra lenir, um tey so vilja tað ella ikki, — tí tey eru í almennum sterv- um. At sópa hetta uppskot um sparing av borðinum, er at sópa hugsjón javn- aðarfloksins av borðinum, ta hugsjón um sama javn- að og javnrættindi í sam- felagnum, tí má Feroya javnaðarflokkur ansa sær, at tit ikki gera tey alment lentu til eina boomerang, sum skal sláa øll onnur í hevdið, eisini javnaðar- flokkin, tann flokk, sum nú so ókritiskt hevur hild- ið hondina yvir hesum partinum av fólki, sum heilt greitt er tann partur- in, sum kemur lagaligast igjøgnum til dagin og veg- in, og tíðindi ganga um garanti frá javnaðar- flokkinum, at alment starvsfólk einki hava at óttast, tí kreppan í samfe- lagnum ikki skal raka tey á nakran hátt. Men áherðslan á tey lág- lentu skal áfram uttan ihald við samstarvsflokkinum, sum nok er, tá tað kemur til stykkis, tann flokkur, sum hevur ekt mest um tey al- ment lentu starvsfólkini, sum teir nú í mong ár hava livað av politiskt, við at jamra um tann stóra al- menna sektorin. Men nú er tann politiska hugsjónin runnin saman í eitt, — tað er gott at hava gott samstarv, men at sleppa ellum jerðforbind- ilsi er ein onnur sek, tí innan tað almenna finnast bæði há- og láglent. Tí kann eingin ivi vera um, at tey fólk, ið starvast innan fyri teir almennu sektorarnar, eru so al- menn sosial og solidarisk, at tey við gleði eru til reið- ar sum alment lent at »tage det sure med det søde«, og kenna landsins halda saman „kreppu á egnum kroppi, sum hinir bólkarnir í sam- felagnum, og her er tað landsstýrið sum arbeiðs- gevari, ið avger lønina og treytirnar fyri lønini. Tå ikki so få av almenn- um starvsfólki framman- undan fåa eina kompensa- tión frammihjå, ið fyrr varð rópt fyri Føroya-til- læg, hvat tann kompensa- tiónin verður rópt fyri í dag, er ilt at siga, nú so nógv alment lent hava gjørt egið føroyskt feølag, — men hetta umrødda til- leggið skuldi so verið so líkatil at tikið av, burtur úr lenini, tí tað má sigast at vera eitt skemt at út- gjalda eyka kompensatión í formi av eykatilleggi til føroyingar, sum búgva í Feroyum, tillegg fyri at búgva og arbeiða í egnum móðurlandi. Hesin er- skapur, og so mangt annað púra burturvið og kundi hesin peningur verið brúktur til mong onnur skynsom endamál. Hetta fyrr rópta Feroyatillegg var av fyrst- an tíð goldið til danir, sum blivu sendir til Feroya og aðrar staðir, sum eyka- gjald fyri at vera útstatio- neraðir til annað land. Men soleiðis er ikki við tí parti av okkara fólki, sum móttekur hetta tilleggið, ið ongantíð er avtikið, men helst í dag hevur annað heiti. Her er so víst á eitt demi um sparing, sum eingin tjóðskaparsinnaður foroyingur ikki við gleði og stoltleika frívilluga vil frásiga sær. Og tí als ikki kann vera nakar trupulleiki hjá landsstýrinum at seta í verk, og henda svnaringin rakar hverki verkafólk ella fólk innan fiskivinnuna og langt minni tey tímaler u í okkara samfelagi. Jú, nógv er at spara h st og her, um viljin og :t- kveðutalið ikki verða pri- oriterað mest. »Mange bække små, ; yr stor en á<. Eg eri fullvæl greið y. r, at tað, eg nú sum ja:n- aðarfólk alla mína tíð h- vi niðurfest á blað, er rís »g ikki rós til tann politi x, sum ferdur er av hes ri samgongu. Við atliti til lands is stødu búskaparliga og : 5 fólk, sum her búleikast r einki tekin í sól og m ia um nakran bata, og n javnaðarfólk kann n ikki tigandi góðtaka. :t flokkurin ferir politik á hesum steði, — um ci ætlanir eru frammi ur it syndra flokkin, og t n politikk, hann he ir staðið fyri, um alt Eur har javnaðarrerslan hí myndað og stuðla fó um og demokratinum Gamaní at onkur la stýrismaður floksins ur verið í lokalfeløgu og greitt frá ætlar men tey umboðini hav o als ikki tikið til eftir ar, hvat fólkið og fund. n hava tilrátt, — tí tað | -- ur vist seg, at flok :s landsstýrisumboð k: -a teirra egna løb, uttar at skeita til, um tad eru s: a- góðar loysnir ella ikk — trumfa bara igjøg: m sum fjarstýrdir robot :r. Og tað er so ikki ma: a- gongdin og skuldi ikki r- ið arbeiðshátturin in in demokratiska sosiali- xu og javnaðarpolitikk. "I Tad bøtur tu fyriiår so mong sum bert eina løtu vardi títt smilist tað burt eina stokkuta stund ið seinni at hjartanum tærdi Harmur og sorg renna av rósunum reyðu Ketty Videre fyrrverandi nevndarlimur í Suðurstreymoyar Javnaðarfelag Tilboð ynskist í samb. við húsabygging uppá stoypinc av grund, miðhædd, skjøldrum og timb urarbeiði. TIf. 13555 Saab 99 Árg. 1982, nýsýnaður — til sølu. Tlf. 41089 - 41964 - Fax. 41691