týsdagur 12. mai 1992síða 5

re NERE REE Ir. 89 — 12. mai 1992 1 tannarøkt er loysnin - føroysk børn hava eins ringar tenn og børnini i Danmark høvdu fyri 20 årum síðani. Urslitid er, at børnini fara úr skúlanum við fullum munni av plombum, og hetta ger, at tey alt lívið skulu nýta tíð og pening til at umvæla tennirnar Tað er lættari at fyribyrgja enn at lekja, sigur orða- takið, og tað halda føroy- skir tannlæknar eisini, tá tað snýr seg um tannargkt. Tannlæknafelagið hevur gjørt kanning um heilsu- støðuna av tonnum hjá før- oyskum børnum. Her stendur ikki væl til, ti føroysk børn hava triggjar ferðir so nógv hol i tonn- unum, sum donsk børn. Orsgkin til at sammet- ingin er gjørd við donsk børn, kemst av, at Tann- læknafelagið hevur skipað sína kanning eftir donskum fyriskriftum, og nýtt somu oydiblød, sum ein donsk telduskipan hevur arbeitt. Hol í framtonnunum - Hetta er fyrstu ferð, at vit í Føroyum hava gjørt so umfevnandi kanning, sigur Niels Rein, tann- lækni og formaður í felag- num. Vit hava kannað 80% av øllum føroyskum børnum í aldursbólkinum 7 - 14 ár. Kanningin er býtt upp í fýra vandabólkar: 1. onku hol, 2. hol í tyggi- flatuni, 3. hol millum tenn- irnar og 4. hol í framtonn- unum. - Tiverri eru 60% av før- oyskum børnum í 3. og 4. vandabólki, og tað hevur við sær, at hesi børn, tá tey fara úr skúlanum, verða tvingað at ganga til tann- lækna og fáa hesar plomb- ur skiftar út regluliga - restina av livinum. Tad kostar tíð og pening hjá tí einstaka, sum annars kundi verið sloppið undan, um tannarøktin var skipað frå byrjanini, sigur Niels Rein og skoytir uppí: - Tað ræð- ur um at fáa fatur í tonnu- Skótahúsið KAMBUR á Kambsdali er Húsini eru væl útgjerd og vælegnað til legur og skeið við upp til 60 luttakarum. Skúlar, barnagardar, feløg og onnur, sum vilja leiga húsini, kunnu venda sær til skrivstovuna, tlf. 11075 KFUM-SKÓTARNIR Í FOROYUM TIf. 11075 - Hoydalsvegur 6 Postbox 1080 - 110 Tórshavn num, áðrenn tær byrja at brenna! Eingin fyribyrging Annar trupulleiki í tanna- røktini i Føroyum er tí, at skúlatannlæknar nýta alt ov nógv tíð til at umvæla tenn hjá skúlabórnum. Ti fáa teir ikki stundir at gera fyribyrgjandi arbeiðið, sum vit vita er so týdning- armikið fyri framtíðar tannarøktina. Tað ger eisi- ni, at tað er alt ov kostnað- armikið tannargkt, sum fer fram í dag. - Hevur tú fyrst fingið eina plombu, so skal hon skiftast út umleið 7. hvort år, og tí er torført at koma á botn við hesum trupul- leikum, um ikki fyribyrg- jandi arbeiðið kann setast í verk Føroyskir tannlæknar hava ti skotið upp, at børn skulu ganga til tannlæknan frá pinkubarni av. Tað ber í sær, at eina lógarbroyting skal fara fram, har øll børn frå 0 - 16 ár fáa regluliga tannrøkt, har dentur verður lagdur á fyribyrgjandi ar- beiðið. - Vit hava útbúgvið fólk og møguleikar at gera hetta arbeiðið, treytin er bert at lógin verður broytt. - Við hesum vilja vit tryggja, at øll børn í Føroyum skulu hava eins góðar tenn og tær, sum donsk børn hava. - Skal hetta málið rgkkast, er neyðugt at lands- og kommunalmyndugleikar broyta lógarkarmin, sigur Niels Rein og skoytir uppí: Kostar ikki meir Tað er vert at viðmerkja, at tannarøktin ikki fer at kosta meir enn í dag. Tað krevst bert, at tannlæknar- nir í nøkur ár noyðast at arbeiða kvikligari eina tíð, til tannviðgerðin ikki verð- ur so tidarkrevjandi, og tå ber til at fara undir fyri- byrgjandi arbeiðið, sum er tad tydningarmiklasta, sig- ur Niels Rein. Slik tannarøktarskipan er i Sandoynni, har øll børn hava i bodi at fara til tannlæknan frå o til 16 ára aldur. Higartil hevur skipa- nin vart eini tvey år, men hóast útlit eru til at tanna- røktin ikki gerst so tidar- krevjandi, er ov tidliga at siga nakað um úrslitið enn, sigur Niels Rein, men ivast onga løtu í, at tað bøtir um tennirnar hjá børnunum, sum regluliga fara inn á gólvið hjá tannlæknanum. Dagny á # 60% av fóroyskum børnum hava hol i framtonnunum og millum tennirnar. Hetta kundi verid fyribyrgt, um børnini fingu tannarøkt frå pinkubarni av Blindastovnur Føroya hevur opið månadag—friggjadag ki. 9—16. Telefonir: 18222 og 19288.