mikudagur 10. juni 1992síða 2

sed spre at bjarga jørdini Í HESUM døgum verður heimsins størsta umhvørvisrådstevna nakr- antíð hildin i brasilianska millióna- býnum Rio de Janairo. Tað er ST-fe- lagsskapurin, sum skipar fyri ráð- stevnuni, ið er tann størsta ráð- stevnan, sum hesin altjóða felags- skapurin nakrantíð hevur staðið fyri. Á ráðstevnuni eru leiðarar úr meira enn 100 londum umframt onnur 30.000 luttakandi ur øllum heiminum. Flestu av heimsins for- setum og forsætismålarådharrum verða við til stevnuna. HVAT er tað fyri ein jørd, sum okk- ara eftirkomarar skulu taka í varð- veitslu frá okkum! Hvussu við plássi. við mati, við luft osfr.! Er vandi fyri, at jørðin um ikki so nógv ár verður so nógv dálkað á ymsan hátt, at her verður als ikki livandi! Og kunnu vit gera nakað fyri at steðga ella venda núverandi gongd- ini! Hetta eru teir stóru spurningar- nir, sum verða vidgjørdir á ráð- stevnuni. ÓGVULIGA stórt fyrireikingarar- beiði er gjørt undan ráðstevnuni. Tað er úrslitið av hesum arbeiði, sum flestu av heimsins leiðarum nú skulu taka støðu til. Her eru spurn- ingar sum at steðga oyðingini av regnskógunum, minka um útslepp- ing av vandamiklum evnum sum CO2 og ødrum, seta pengar í al- tjóða umhvørvisgrunnar o.m.a. Ein av høvudsspurningunum er vidur- skiftini millum Norður og Suður, tvs. millum tey ríku ídnaðarlondini og so tey fátæku menningarlondini. TAÐ vísir seg at vera sera torført fyri ikki at siga émøguligt at sam- eina sjónarmiðini, ynskini og krøv- ini hjá teimum ríku londunum norð- an fyri og so teimum fátæku sunn- Ábyrgðarbísðstjóri: Jan Møller Blaðfólk: Randi Jacobsen - Tårfinn Smith Útgevari: Fyritaksstjóri: Krisjen Dahl Hilmar Jan: Hansen - sJústínus Eidesgaard Telefon: Uppseting: Pit Sosielurin Prent: Pit Prosson 1981 182 Telefax: 18728 anfyri. Nordur krevur, at menning- arlondini alt fyri eitt gevast vid at høgga niður regnskógirnar, tí hetta órógvar veðurlagið og kann fáa alt- oyðandi avleiðingar longu í kom- andi gld. Suður harafturim6ti sigur, at skulu tey gevast við at høgga niður regnskógirnar, so mugu tey ríku londini eisini vera við til at hjálpa teimum at mennast. Menn- ingarlondini siga nevniliga, at tað kann ikki vera rætt, at tey skulu svíða fyri, at tey ríku londini við síni ótálmaðu ídnaðarútbygging hava dálkað umhvørvid og eru við at gera jørðina til eitt óliviligt stað at búgva á. HÓAST semja kann gerast um mangar spurningar, so er greitt, at tað eru lond sum USA og Japan, ið avgera, hvat kemur at henda. Tey kunnu steðga týðandi avgerdum, og tey kunnu eisini seta tær í verk. lvasamt er longu nú, hvussu nógv itøkiligt fer at koma burtur úr ráð- stevnuni, júst tí lond sum USA vilja ikki uttan víðari góðkenna uppskot til at steðga dálking av ymsum slagi. MENNINGARLONDINI vísa á, at tað eru tey ríku londini, sum fyrst mugu taka í egnan barm og vísa umheiminum, at tey meina nakað við at koma dálking ol. til livs. Með- an ríku londini í dag telja lutvíst lítið tal av heimsins íbúgvum, so standa tey fyri nógv tí størstu útnyttanini av nåttårurikidøminum og eru har- við tey, sum dálka mest. Umframt at minka um egnu dálkingina og helst eisini livifótin mugu tey ríku londini eisini vera við til at menna tey fátæku londini, skulu hesi hava nakran møguleika eitt nú at gevast við útpíningini av regnskógunum. SPURNINGARNIR eru nógvir og floktir. Eitt mál, sum fær nógva um- réðu, er tann nógva dålkingin av høvunum, og serliga hon, sum kem- ur frá virkjum, húsarhaldum o.g. á landi. Eisini spurningurin um allar fyrrverandi kommunistisku londini f eystanfyri við ovurstórum trupul- leikum, tí stjórnirnar har ongantíð hava lagt nakað i dålkingina, ið nú hóttir ikki bert hesi londini, men so sanniliga eisini aðrar partar av Í heiminum. FYRI okkum føroyingar hevur ein slík ráðstevna sjálvsagt eisini stór- an týdning. Hóast vit ikki beinleiðis merkja nakað til dálking, so eru vit partur av jørdini og vit hava sum so eisini ábyrgd av, at henda jørd verð- ur latin okkara eftirkomarum sum eitt livandi stað at búgva á. Og tað er greitt, at áhaldandi mótstaða okkara móti Dounreay-ætlanunum eisini hava stóran týdning á eini ráð- stevnu sum henni í Rio. Tí júst hetta at skula goyma sera vandamikið kjarnorkuburturkast á havsins botni er nakað, sum — um ikki vit — men so komandi ættarlið kunnu koma at líða undir. SJÁLVANDI skulu vit vera við til at halda okkara egna hús reint og hetta merkir, at vit í nógv størri mun eiga at hava eftirlit við, hvat fer út í firðir okkara, men vit eiga ikki at gevast við at gera vart við stóra vandan, verður Norðurskot- land at hýsa heimsins mest vanda- mikla burturkasti. Tí eiga Dounreay- mótmælini at vera okkara »hjarta- mála á slíkari ráðstevnu. TAÐ er sagt frå í pressuni, at før- oyski umhvørvismålarådharrin eis- ini er vid i Rio. Um so er, so er at véna, at hann ger vart vid just henda dålkingarvandan og at hann annars kemur heimaftur við nógv- um inspiratiónum og góðum hug- skotum til, hvussu vit føroyingar kunnu vera vid til at verja umhvørv- ið — jardarknøttin — soleiðis at tað verður liviligt hjá okkara eftirkom- arum — ikki bert á hesum klettum men um alla klótuna. 4 kjarnorkukgstarnar stendur framm- 7, arlaga á rådstevnuni. Her standa Á ————————""IWINI;N———id— Maerskflogfarið seinkað 40 minuttir: Harraleys Eitt ferðafólk hevði chekað Síða — Á i K Endur, so krev ferðagóðsið inn, men var ikki urregluzerðin at:viðfari Mb 2 f yer 2 1, . erð kannað os at við í flogfarinum, tá tað skuldi I fara. Tí mátti harraleysa við- LIN RK ráðgevan Tervar tær orku til at fáa skil á rokn- RS ikki er møttur upp, heldur h ; ud ikki kemur við i flogfarið i - lati = = fórið finnast Hetta er av try gdaror SKR Fjálpa ær søkum, tí tað hevur hent VI CF rr A — fyrr, at vidføri við - Bókhald lor onganveg. afturat umborð. Men hurð--- SPreingilødingum - roknskap UI - Sjålvuppgåvu o.a. umborð Um tiggjutidina í gjåra- morgunin var næstan alt fólkið sessast í Macer-sk- flogfarinum til Føroya, hetta skuldi flúgva klokk- an 10:10. Men flogfarið Ferðafólkið sat og prát- aði og hoyrdist skiparin í hátalaranum. Hann bað ferðafólkið halda sær til góðar ti onkrir trupuleikar vóru við ferðafólki og ti varð ikki farið avstað beinanvegin. So gekk ein løta og nøkur ferðafólk komu arnar fóru ikki aftur og uttanfyri skein bjarta hvítusunnusólin. | Endiliga klokkan 10:50 fór flogfarið endiliga av- stað og ein flogterna greiddi frå, at eiu ferða- fólk hevði latið vidføri inn, men var ikki komið í flogfarið. sloppið umborð á flogfør. Klokkan 11:00 danska tid var flogfarid hjå Maer- sk i luftini å veg til Føroya og hålvan annan tima lendi tad i Vågunum. jústinus Fyri smærri virkir og einstaklingar. Ringið og avtalið eina tíð tlf. 1 9620 RK ráðgevan J.C. Svabosg. 10 100 Tórshayn fr