hósdagur 25. juni 1992síða 14

Síða 14 1 Lærarastørv å Suduroyar HF-Skeidi Treytað av góðkenning frå teimum jått- andi myndugleikunum verða við hesum nøkur størv sum royndarsettur adjunkt- ur, adjunktur/lektari, ella tímalær- ari/ årsvikarur i HF-lærugreinum við Suduroyar HF-skeið lyst leys. Serliga hava hesar lærugreinasaman- setingar áhuga: enskt/týskt, livfrødi/ ítrótt, støddfrødi + onkur onnur læru- grein, religión / danskt og men aðrar samansetingar hava eisini áhuga. Bygnaðurin á HF-skeiðinum verður væntandi broyttur í næstum, soleiðis at HF-skeiðið verður samskipað við aðrar útbúgvingar. Komandi meðarbeiðarar mugu tí rokna við at taka lut í hesari menningini. Løn sambært sáttmála millum YF og Føroya Landsstyri. Umsóknin skal stilast til Landsskula- ráðið, Falkavegi 6, 100 Tórshavn, men sendast til Suðuroyar HF-skeið, Box 42, 800 Tvøroyri. Umsóknirnar skulu vera Suðuroyar HF-skeiði í hendi í seinasta lagi 15. juli 1992. foroyskt / samfelagsfrødi, Landsskúlafyrisitingin Kunngerð Tað verður hervið gjørt kunnugt, at øll fastlønt starvsfólk hjá Klaksvíkar Kom- munu fara i summarfrí í vikunum 29 - 30 - 31 og 32, tó verður avgreiðslan ikki aft- urlatin. Klaksvíkar Býráð Krígspensiónin Eg las í Sosialinum, at fíggjarmálaráðharrin er tann fyrsti, ið fær krígs- pensión og at hon skal í landskassan. Hetta er hert at hoyra, serliga hjá einum, sum hevur verið við at siglt ell krígsárini og einki veit um hesa væl- Amnesty International Skrivstovan í Vágsbotni er opin månadag, miku- dag og friggjadag kl. 11—16. Tif. 15816. signadu pension. Tad er hart at hoyra, at menn nú gleða seg til at fåa landskassan aftur å føtur vid hjålp frå gomlum monnum og einkjum, sum eru 70 til 80 åra gomul. Ja, slikt er toppmålt. Suduroyingur Nr. 118 — 25. juni 1992 Summargesturin Virðislont norsk skaldsøga um fyrsta kærleikan Í hesum degum kemur bókin Summargesturin eftir norska rithevundin Hæge Follegg Pedersen út á forlangum Nýlendi, men bókin verður eisini send til limirnar í bóka- klubbanum fyri tey elstu bernini hjá Bókadeild Fer- oya Lærarafelags. Norski rithevundurin og teknarin Hæge Follegg Pedersen vann í 1989 bók- mentavirðislenina, sum Oslo Riksmálsforening letur á hverjum ári fyri bestu norsku ungdóms- bókina. Summargesturin er 6. bókin hjá Hæge Foll- egg Pedersen. »Meistar- lig« er rósorð, sum gongur aftur í flestu ummælun- um. Hæge hevur sjálv teknað kápuna til Summ- argestin. Tað byrjaði um várið við einum brævi, men í veruleikanum byrjaði tað longu við einum dreymi... Tveir dagar seinni kom brævið. Tað var skrivað til Jóhannes og var frá Helenu, einari abbasyst- ur, sum hann ongantíð hevði sætt. Hon beyð hon- um at búgva hjá sær í summarfrítíðini. Jóhan- nes hevði ikki játtað og takkað fyri, hevði brævið ikki endað við hesum orð- um: — Eg havi ein fastan summargest, eina unga gentu, sum dámar so væl at svimja í víkini her nið- an fyri húsini... Bæði Jóhannes og Ka- milla eru hugtikin av øll- um tí duldarfulla og treils- liga, sum Helena belir yvir, og so uppliva tey ein ógloymandi summarkær- leika... Virdisløn fyri bókina Í viðmerkingunum til, at Hæge Follegg Pedersen fekk Oslo Riksmålsforen- ings Barnebokpris 1989, sigur dómsneundin, Elli- nor Prydz, Geir Uthaug og Margrethe Ruthol: >Unglingaskaldsegan Summargesturin = hevur dygdir, sum gera hana til eina sjáldsama tætta og skaldborna frásegn fyri ungfólk, og sum standa á gáttini og tritla eftir at fara út at leita eftir roynd- um í heimi teirra tilkom- nu. Á hesum velli av spen- ningi, sum í veruleikanum er ein minuleið, er lætt at snáva og stíga skeivt: unglingabókmentirnar yðja av prógvum um, at sovorðið er hent og fram- vegis hendir. Hæge Foll- egg velur at fara inn í henda heimin við opnum huga, sum sjálvur avdúk- ar teir fínu smámunirnar av kenslum og hýsi. Her er sansaligi atdråtturin millum tvey ungfólk óvan- liga vakurt lýstur. Bandið teirra millum, sum fram- vegis er eitt barnsligt band, fær fram samsteður í heimi teirra tilkomnu við illstødu um vald og myrk- ar hendingar í fortíðini, sum hava verið trongdir burtur og sum eingin hevur rett um, men sum liggur nívandi yvir fólkun- um. Bókin er spennandi í umtalsevni sínum og frá- sagnarlist. Tað er ein bók, sum tú treyður leggur frá tær. Men hóast tað er ein spenningsskaldsega (og ungfólk hava tørv á spen- nandi skaldsegum), so er hetta kortini ein skald- sega um menniskjunnar innara virði, um ektaðar kenslur, sum flyta mark. Her hevði verið lætt at farið um okkurt annað mark, men Hæge Follegg dettur ikki í ta veitina. Skaldsega hennara er hóv- som og skilagóð eisini á hesum eki. Talan er um at gea tilvitaðu upplivingina sterri, ikki at petta hana sundur. Harvið vísir hon eisini ásannannarvegnum hjá tí unga stóra virðing. Tað er so óendiliga lætt at spilla okkurt hjá tí unga, sum ikki hevur tey skila- greindu og festu verjuam- boð, sum verjir tilkomna lesaran. Eins tilvitandi, Hæge Follegg Pedersen er í segusmíðinum, og tá ið hon kannar teir fínu smá- munirnar í menniskjalig- um viðurskiftum, eins til- vitandi er hon, tá ið tað snýr seg um málið. Hon er ein av teimum fáu, sum skrivar til bern og ung- dóm uttan at leita til gøtu- málið ella tað nýggjasta vaksnamannamál, sum tí- verri fær sterri og sterri vald í bókmentunum, sum eru markaðar til tey ungu. Við at nýta »rikismålid«, soleiðis sum hon ger, vísir hon, at hetta norska málið er nógv bet- ur ført fyri at taka smá- brigdi, litir, skuggatónar og lós við; ja, tónleik í djúpari merking enn tann meira neyturviligi bók- málsmunurin. Hon skrivar eitt ríkis- mál, sum eftir skodan dómsnevndarinnar er ríkt og fyrimyndarligt, fyrst og fremst hjá teimum ungu, ið kanska sjálv stríðast við at málbera seg, og sum í eini tíð, sum er eyðkent av málsligum ótryggleika og erkymlan, hevur so fáa staðni at leita hjálp og vegleiðing. Í hesi bókini finna tey góðan stíl og skilagóðan málburð, sum lýsir kend fyribrigdi, uttan at leita verður eftir hjálp í kendum klichéum, og serliga vakrar kenslu- bornar lýsingar, sum eru við til at lyfta kensluna hjá tí unga til at vita til sín málsliga<. Hugtiknir ummæl- arar Bókin fekk sera góða mót- teku, tá ið hon kom út. Summargesturin er sætta bókin hjá Hæge Follegg Pedersen. Eitt forlag í Vesturtýsklandi har fólkatalið nú liggur um 80 milj. hevur vissað sær rættindini til bøkur henn- ara, og tað frættist eisini, at hon skal koma út á russiskum. Forleg í Dan- mark og Sveríki hava eis- ini keypt rættindini til at geva hana út. Rut Anne Isdal skrivar í Adresseavisen m.a: »Ein trølsligur dámur liggur yvir víkini, har tey svim- ja. Her metast Kamilla og Jóhannes heitar summar- dagar, og saman finna tey tann fyrsta kærleikan. Tey finna eisini kám min- ni um ein annan Jóhannes og unnustu hansara, Ísa- doru, minni, sum tann leg- na Helena dyrkar í tí duld- arfulla partinum av teim- um stóru, gráu húsunum. Hæge Follegg Pedersen målar varligar og hugtak- andi myndir f sini nyggju unglingaskaldsøgu. Vit síggja Jóhannes og Kamil- lu trilva í loynidómum kærleikans, um somu tíð sum tey royna at finna skil á loynidómum Helenu... Hver var summargest- urin, sum svam í vikini fyri nógvum árum síðan? Hver spælir valsin á flyg- linum næstan hverja nátt? Hví dansar Kamilla berføtt í grasinum sum ein dansarinna? Summargesturin sigur frá tveimum ungum, sum geva sær stundir at hugsa, kenna og droyma meira enn ungdómar í skaldsegunum frá teimum bráðu 80-árunum. Á tann hátt eru Kamilla og Jó- hannes óvanlig, men tey uppliva eisini eitt óvanligt summar saman. Tað er hugaligt at finna eina skaldsegu til tey ungu, sum gevur rúm til um- hugsan... Hæge Follegg nýtir eitt mál, sum hóskar sera væl til tað spennandi og duldarfulla summarið, og spennandi, tað dugir Hæge Folleg at skriva, skrivar Rut Anne Isdal og endar við hesum orðum: Til ungfólk við sansi fyri huglagi, kenslum og hýri og spenningi er Sum- margesturin sjálvsegd gåval« Undir yvirskriftini Inn i livets mysterier — Fengsl- ende om sommer, kjærlig- het — og hat skrivar Heidi Larsen í Vårt land m.a.: < A —