leygardagur 11. juli 1992síða 12

Síða 12 Løtuvinningur ella langsiktadar loysnir Frivikan einsamøll loysir onga kreppu Stingur landsstýrið ikki langsiktadar loysnir út í kortið verður neyvan gjórligt at sannfóra nakað menniskja um, at ein frívika loysir nakra kreppu. Í dag at leita eftir syndabukkum loysir ongan trupulleika, men okkurt kundu vit lært av ílóguballinum mikla í 2 áttitlárunum, skrivar Tórfinn Smith, býráðslimur m.a. í sjónarmiði í dag Nú fingu vit eina ferð enn at vita, at tað vóru ikki bert poltukararnir, men eisini fólk, sum hava ábyrgdina av teirri van- lukku stóðu okkara neyð ars land er komið í. Hesa- ferð frá Henningi Holten, buskaparfrødingt og fyrr Føroya verandi limi i rådgevandi nevndini Hevur Henning Holten hug at finna syndabukkar, hevur hann sjålvandi eisini loyvi til tess,- eisini um hann ger alt Føroya fólk til syndabukkar. Men hóast tað ongum endamál: tænir at útnevna tílíkar, loyvi eg mær at pástanda, at vanligi føroyingurin hevði sera lítla ávirkan á ørskapin, sum fór fram í åttatiår- unum, og er tað tí ógvuliga ólogiskt, at geva tí sum Henning Holten nevnir Føroya fólki, skyldina. Tað var ikki vanligi før- oyingurin, sum ferð eftir ferð setti met í skeivum íløgum. Tað var ikki van- ligi føroyingurin, sum rópti um flogvallir, berg- hol, undirsjóvartunnlar, ferjulegur, uttalandslán 0.s.fr. Tað var heldur ikki vanligi føroyingurin, sum sendi boð eftir ikki færri enn 47 útlendskum fyritøk- um sum í einum og sama ári - 1987 - virkaðu enntá bert í Havn. e sjónarmið Men tað var hinvegin hin vanligi føroyingurin, sum "bert" hevði sína sunnu fornuft at halda seg til frá lívsins skúla, sum ferð efur ferð ávaraði ímóti tí tey kalla einum yvirupp- hitaðum figgjarpolitikki. Men hinum vanliga føroy- inginum lurtaði eingin eftir. Ikki fyrr enn nú ið gjaldast skal. Nú eru vit knappliga øll í sama báti, og skulu øll gjalda fyri ílóguballið mikla. Ti er tað blóðskeivt, og ógvuliga ósakligt, at geva okkum vanligu føroyingum heitið syndabukkar. Spara oyruni - krónurnar rulla Nú vit eru við at saga greinini av, vit sjálvi sita á, er sanniliga boð eftir vanliga føroyinginum. Nú skal hann gjalda. Og tad hevur hann als einki ímóti. Væl at merkja, um ein ikki hevur ta fatan, at goldið verður niður í eitt botn- leyst kar. Tá senasta fíggjarlóg varð løgd fyri tingið segði landsstýrið seg rokna við, at einar 90 milliónir fóru at vænta í. Roknað var m.a. við eitt sindur meira av skatti í landskassan enn undanfama år. At trúgva hesum má ein avgjørt hava verið lands- politikari. Tí eingin annar trúði tí. Og tað visti seg eisini. Skjótt sást, at tað fóru ikki 90 milliónir at vænta í, men kanska einar 500. Panikkur kemur í landsstýrið, og samgongan rillar. Rentuskatturin fær eitt líuð spark uppeftir. Brennivínið og sigarettir- nar eitt sindur stórri. Eitt av sparitiltøkunum var so, at góðar 20 milliónir skuldu sparast innan al- mennu stovnarnar, og tað er júst hetta seinasta, sum kundir verið vert at hugt eitt sindur nærri at. Ur einari skuffu í aðra Av teimum 20 millión- unum, sum sparast skulu innan almennu stovnarnar, eru meginparturin lønir. Tað merkir so aftur upp- Sagnir, sum aftur merkir, at fólk verða flutt av einari almennari konto og yvir á aðra. Hana hjá Almanna- stovuni. Fólkini rinda sum er skatt, so hendan sparing man vera so sum so. Tá arbeidsloysistrygg- ingin byrjar at virka um slakar tveir mánaðir, eru Nýhugsan skal til og øll politisk halgineyt mugu lúta fyri skilagóðum loysnum, skal lív vera lagað á klettum okkara, skrivar Tórfinn Smith, býráðslimur, millum annað fólk at finna í kartotekinum hjá hesi skip- an. Havast skal í huga, at tá 2%-gjaldið varð ásett, var talið á arbeiðsleysum helvtina av tí tað er í dag, og koma so fleiri onnur aftrat kann ein og hvør siga sær sjálvum, at tey 242 prosentini skjótt vera munandi fleiri. At siga fólki úr almenn- um starvi uttan at tey hava annað at fara í,- og helst eitthvørt innan útflutnings- vinnuna, er lítið annað enn at flyta ein trupulleika úr einari skuffu í aðra. hesi Letuvinningur? Okkara fíggjarmálaráð- harri hevur leingi gingið við einum hann sjálvur heldur vera genialum hug- skoti. Allar lønir niður við 20 prosentum við tilsvar- andi lækking av livikost- naðinum. Hetta er hann enn ikki komin á mál við, men so mikið langt hevur hann fingið landsstýrið nú, at fara øll fólk í Føroyum - í hvussu er innan tað almenna - at halda frí eina viku uttan løn, er nógv 1: Nr. 130 — 11. juli 1992 Nordisk Tagenterprise K. Stálbygg Tað er møguligt, og eg tvist ikki eina løtu i, at um fólk gjørdust sannførd um, at eitt tílíkt ultak kundu bjarga okkum úr ringastu neyðini, hevði eingin nakað ímóti tí. Er hinvegin talan um ein løtuvinning fyri botnleysa karið, lands- kassin tykist at vera, er lítið skilagott í hesum tosi. Frivikan Vit kunnu einsvæl siggja í eyguni nú beinanvegin, at "sus og dus” tilveran er av, og at vit mugu leggja okkum å eitt tænastustødi innan øll øki, sum svarar til okkara inntøkur. I hes- um sambandi loysir ein frivika ongan trupulleika. Tað landsstýrið eigur at gera, er at stinga út í kortið ein langtsiktaðan politikk, har øll politisk halgineyt mugu lúta fyri skilagóðum loysnum. Nýhugsan skal til á øllum økjum, og ikki minst innan tað almenna, skal yvirhøvur verða lív lagað á hesum klettum. Fiskasølustjørin segði í Sosialinum í vikuni, at við ti avmarkaða fiskarikidømi undir Førovum Unr Bert í Havn virkaðu í 1987 ikki færri enn 47 útlendskar fyritókur,- boðsendar at taka lut í ílóguballinum mikla & Schultz Semco A / $ Højs- neyvan plåss fyri fleiri enn ødrum hvørjum føroyingi í Føroyum. Hvussu mongum føroy- ingum, 10 plåss eru fyri velst sjålvandi um hvussu mikið hvør skal hava i part. Verða ov mangir barónar, verður sjálvandi minni í part til hini. Men hann hevur í hvussu er rætt í tí, at halda vit fram á somu leið, verða mong, ið mugu fara av landinum. Hvørji tey verða, er ikki ilt at gita. Tað verða tey fult arbeidsføru í besta aldri, og tey, sum verða eftir eru pensionistarnir og tey í útbúgving. Hvgr skal so gjalda útbúgvingina, pens- iónirnar og arbeiðsloysis- stuðulin til teirra, sum eftir eru? A hendan hátt verður hitt føroyska samfelagið skjótt avfólkað. Nýhugsan Landsplanlegging hevur í mong ár verið eitt av gandaorðunum. Úrslitið er so sum so. Kanska var eitt hugskot at lati komm- r