Sosialurinarkiv
Sosialurin 1992-07-09, síða 6
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

hósdagur 9. juli 1992síða 6

‹ fyrra síða allar 16 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

Síða 6 Dumbur merkir ei byttur Í týsdagsblaðnum skrivaði undirritaði um ein mann, sum varð niðursligin vid eimi fløsku vid Hoy- dalsvegin í Havn. Maðurin er deyvur og hann kann ikki tala I Søsialinum stendur, at maðurin bæði var deyvur og dumbur og hetta hevur fingið lesarar at rakna við. Ti orðið "dumbur" ljóðar illa í oyrum teirra, at vera mbur er tað sama sum at vera býttur, halda fólk Nú ulkemur tað ikki mær at kalla fólk býtt, og tað var als ikki ætlanin, tá eg nýtti orðið "dumbur", hetta var bert ein roynd at rætta móðurmálinum eina hond, vit verða jú dagliga skuldsettir fyri at vanæra málið Við hvert geri eg mær Omak tá eg skrivi og hygg! í wðabókina, tá ivamål eru, og soleiðis var í hesum førinum. Eg helt, at orðið "deyvstummur", hóast vanligt millum manna, ljóðaði dekan og danskt. Og tí hugdi eg i Donsk/Føroysku orðabókina hjá Jóanes av Skarði undir "døvstum" Her stendur Døvstum= Bæði deyvur og dumbur Nú aftaná at argir lesarar hava ringt, hugdi eg í Føroysk/Donsk orðabók hjá M.A. Jacobsen og Chr. Matras efur hvat orðið "dumbur" merkir. Her stendur: dumbur: stum. Víst verður eisini á orðið dummur, sum upprunaliga merkir málleysur, men í nýggjari máli verður nýtt um ein andaliga fátækan ella býttan. Men nú skuldi málið uppklárast, hvussu vit siga "devstum" á føroyskum. Síðan var ringt til Føroya- málsdeildina á Fróðskaparsetrinum. Og vit hittu målfrødingin, Anfinn Johansen. Orðið "dumbur" er norrønt og merkir at ein ikki kann tosa. Orðið dummur merkir eisini, at ein ikki kann tosað og er helst í ætt við orðið "dumbur" Vit kenna ikki rættuliga upprunan til orðið "dumbur", sigur Anfinn Johansen. Annars verður orðið "dummur" nýtt í bíbliuni í merkingini, at fólk ikki kunnu tosa. Í matt. 12:22 stendur: "Tá varð førdur til hansara ein maður við einum illum anda, og hann var blindur og dummur; og hann grøddi hann, so at tann dummi talaði og så.”, sigur Anfinn Johansen. Og orðið "málleysur" verður eisini nýtt um ein persón, sum ikki kann tala. Í Markus 7,37 stendur: 'Og tey vóru heilt ovfarin av bilsni og søgdu: "Alt hevur hann gjørt væl, eisini deyv letur hann hoyra og málleys tala.", sigur Anfinn Johansen. -Orðið "tunghoyrdur" verður nýtt um ein persón, sum ikki hoyrir væl, men tað orðið kann ikki setast í staðin fyri "dumbur", tí persónurin hevur ikki mist hoyrnina, sigur Anfinn Johansen. jústinus 12. kap. EVANGELIIÐ E 22. Tá varð førdur til hansara ein maður við einum illum anda, og hann var blindur og dummur; og hann já grøddi hann, so at tann dummi talaði N og så. 22-37 smbr. Mark. 3,20-30. Luk. 11,14-23. | } Matt. 9,32-34. døsighed n. mók, tyngd døv |. dulur, deyvur; óhvassur deve -ede doyva Adøvstum |. deyvur og dumbur tíðindablaðið Nr. 128 — 9. juli 1992 58 fosturtýningar í fjór Tað er fri fostur- tøka í Foroyum —sjålvur kann eg bert ganga við til at fosturtøka verður framd, um tað stendur lív móti lívi, hevði hendan regla verið fylgd, so vóru nógv færri fosturtókur framdar, sigur Tordur Niclasen, ellisheimsleiðari 865 nýggir føroyingar sóu fyri fyrstu ferð dagsins ljós í fjør. Sambært árs- frágreiðing landslæknans, kundi talið verið munandi hægri. Tí 58 fosturtýn- ingar vórðu framdar á føroyskum sjúkrahúsum í tjór. Og hesi tølini metir ein av argastu mótstóðumonn- unum móti fosturtøku, leiðarin á Ellis og Røktar- heiminum í Eysturoynni, Tordur Niclasen kundu verið munandi lægri. --Vit hava i visir høga talid, sjålvt um tað er lækkað seinastu árini. Ein av okkara leiðandi gynækologum á landsjúkrahúsinum úttal- aði herfyri, at á land- sjúkrahúsinum varð fost- urtøka bert noktað, um fostrið var ov gamalt, og tað í sær sjálvum sigur, at vit hava fría fosturtøku, sigur Tordur Niclasen. --Tað er í næstan øllum førunum "sosial aspektir", sum eru "medvirkandi" til fosturtøku. Tað kundi ver- ið áhugavert at sæð tøl, mammuni. Hetta man verða sjálvsamt, sigur hann. Tá tað eru sostalar umstødur sum eru orsøk til fosturtøku, so mugu vit kunnu vísa á alternativar loysnir, um ein genta ella kvinna gerst við barn og ikki kann vera um tað. Og tílíkar loysnir finnast, sigur Tordur Niclasen. --Eg kann bert ganga við til fosturtøku, tá tað stendur lív móti lívi, tá vandi er fyri mammuni. Høvdu læknarnir gingið Føroyum, sigur Tordur Niclasen. Fosturtøka i Føroyum kann bert gerast á sjúkra- húsið og ikki fyrr enn læknin sum skal framja fosturtøkuna hevur fingið grønt ljós frá einum øðrum lækna. Seinastu trý árini er ongin fosturtøka gjørd í Klaksvík, í fjør vórðu 50 fosturtøkur gjørdar á land- sjúkrahúsinum og átta á Tvøroyri. jústinus prinsippinum fría fosturtøku í Føroyum, tað = tað stóð um lív =. = Utbjóðing Vegna Vestmanna kommunu verður ar- beiðið í samband við útbyggjan av vatn- veitingini, ið fevnir um gerð av húsi til reinsiverksútbúnað, nýgerð og umleggj- an av verandi vatnleiðingum á Miðals- brekku, boðið út alment. Útbjóðingartilfarið fæst til láns móti kr. 1000.00 í veðhaldi. Teir ið ynskja at lána útbjóðingartilfar, verða bidnir um at bíleggja tað hjá P/F Sofus M. Jakob- sen í seinasta lagi týsdagin tann 14. juli 1992. Tilboðini skulu sendast til Vestmanna kommunu í afturlatnum brævbjálva merktum »Utbyggjan av vatnveitingini í Vestmanna — Tilbod«, og skulu tilboð- ini vera Vestmanna kommunu í hendi í seinasta lagi hósdagin tann 20. aug. 1992 kl. 16.00. Innkomnu tilboðini verða tá latin upp á kommunuskrivstovuni í Vestmanna, og kunna teir bjóðandi vera hjástaddir. P/F Sofus M. Jakobsen Ráðgevandi verkfroðingar FRI J. H. Schrøtersgøta 11 Postsmoga 344 FR-110 Tórshavn Telefon 135 22. Telefax 106 22. har fostrið varð tikin, tí hjá eftir hesi reglu, so høvdu fáar fosturtøkur verið í Blindastovnur Føroya hevur opið mánadag—fríggjadag kl. 9—16. Telefonir: 18222 og 19288. ; = Tvangsauktion På Dommerkontoret, C. Pløyensgøta 1, Tórshavn, afholdes Mandag den 03. august 1992 kl. 13.40 tvangsauktion (AS nr. 164/92) over matr. nr. 48 b. Klaksvik, beliggende Garðsendi 5, Klaksvík. Auktionen er begæret af advokat Pet- ur Even Djurhuus, Advokatfelagið, 100 Tórshavn, tlf. 11260 j. nr. (3380) pá vegne en pant- og udlægshaver. Ejendommen er et beboelseshus pá en 546 m? stor grund, de bebyggede areal udgør 89 m? i 2 etager. Ejendommen kan beses efter aftale med ovennævnte advokat. Auktionsdokumenterne ligger til gen- nemsyn på dommerkontoret. Færøernes fogedret, den 06.07.92 Ole G. Olesen, ERE