hósdagur 9. juli 1992síða 12

naablaðið Amnesty International, Fóroya Deild: Stjórnir lata heðlar og statsdránsmenn ganga Arsfrágreiðing Amnesty Internationals gevur nágreini- ligar frásagnir um yvirgang í 142 londum. Stjórnir um allan heim elva til vanvirðing fyri mannarættindum við at laga leg- og hermegi sínar sleppa at burturflyta, pína g myrða, segði Amnesty International í ársfrá- greiðing síni fyri 1992, sum júst er almannakunn- gjørd »So leingi sum yvir gangsmenninir, stats- brotsmenninir og teir, sum geva boð um at fremja slíkan vvirgang hava frítt at fara uttan at óttast revsing, tara yvir- gangsatsóknirnar ongan- tíð at halda uppat«, segði mannarættindafelags- skapurin. Vaksandi tal á stjórnum hava sagt seg vilja stríð- ast fyri mannarættindum, men alt ov ofta lata tær yvirgang, framdur fram- manundan, fara aftur við borðinum, seta í verk rættarmál ella kanningar emans sum lotir, og løg- gylda amnesty í navni po- litiska sjálvsóknisins, segði Amnesty Interna- tional Heimsumfatandi kann- ing felagsskapsins fevndi um 142 lond og syndi, hverji úrslit spyrjast burtur úr at lata brot á mannarættindi verða órevsað. Bara í 1991 vórðu fólk settt í fanga- hús sum samvitskufangar í um helminginum av heimsins lendum, og fleiri enn 100 stjórnir hildu fram at pína og fara illa við fangum. Fólk »hvurvu« eisini i nekrum 26 lendum og vóru burturblivin í upp- aftur fleiri; uttanrættar- ligar avrættingar vórðu framdar í 45 londum, og deyðadómar vórðu sagdir í fleiri enn 50 londum og settir í verk í 33 londum. „At látast at virða man- narættindini í nýggjum lógum og altjóða kunn- gerðum batar lítið, um stjórnir ikki fremja tær í verki«, segði Amnesty International. Afrika I Afrika, har stiórnir hava drålad vid at fåa skil å far- in brot å mannarættindi, hava politisku drápini hildið fram, og sagt er frá uttanrættarligum avrætt- Nr. 128 — 9. juli 1992 ingum í Chad, Mali, Mau- ritania og Rwanda. Í Bu- rundi vórðu 1.000 ella fleiri uttanrættarligar av- rættingar framdar í sam- bandi við stríð millum ættarbólkar. I Suðuraf- rika vórðu hundraðtals stjórnarandsteðingar avrættaðir á sama hátt, stundum við samtykki ella eftir kravboðum frá trygdardeildum stjórnar- innar. Aðrastaðni í eki- num varð píning framdi; til dømis í Sudan, har slík viðferð er dagligur kostur í varðhaldum, kend sum „ghost Centres«. Og i Uganda vórðu hundrad- tals fólk, ið stjórnin hevði illgruna til, sett fest í sam- bandi við tiltek mótvegis ólýdni. „Stjórnir í Afrika og um allan heim nýta ofta mót- steðu frá andsteðubólkum sum undanførslu til at lata trygdardeildir sinar sleppa heilskapadar undan brotum å manna- rættindini«, segði Amne- sty International. »Medan vit fordøma pining, gidsla- tøku og viljad og tilvildar- lig dråp, sum slikir bélkar fremja, kunnu slik mis- brot ongantíð rættvísgera mótyvirgang, sum stjórn- ir seta í verka. Utatnrættarlig dráp og burturflytingar halda eisini fram í ameriskum londum, har víðfevndar lógir um amnesty í fleiri londum hava latið stats- brotsmenninar sleppa undan. Í 1991 lótu hund- raðtals gøtubørn li, tå ið dråpsdeildir i Brasil gjør- du um seg. Uppaftur fleiri vórðu myrd av herdeild- um ella hålvhernadarlig- um bólkum i Colombia, og fleiri enn 300 fólk >hvur- vu« og í minsta lagi 60 vórðu uttanrættarliga tik- in av døgum í Peru. Hund- raðtals = utanrættarligar