leygardagur 5. september 1992síða 21

| Nr. 168 — 5. september 1992 ( Lesarabrøv tíðindablaðið Síða 21 Sjálvt mjólkin brandskattað Eitt av seinastu brøgdum landsstýrisins er at leggja stóran skatt á mjólkina um MYG-gjaldið. Samstundis fara matút- reiðslumar at minka, siga teir, men tá alt kemur upp á pláss, verða vit helst øll knokkroytt, eitt sindur fast Og mjólkin fer at kosta munandi meira samanborið við annan mat og ikki um at tala saft og sodavatn, ið eru næstu kappingarvørur hjá mjólkini. Hetta er ikki heilsugott, hvørki á ein ella annan hátt. Sannroynd er at vit, ið búgva so langt norðuri, hava væl meira fyri neyðini mjólkina enn tey, ið hava ovmikið av grønmeti beint fyri durunum. Seinastu árini er føroysk mjólk vorðin ein munandi partur av mati okkara, og serliga fyri uppvaksandi ættarliðið. Men álíkavæl eru vit í ársnýtslu ikki meir enn góða helvt av ársnýtslu íslendinga og finna. Henda góða gongd, ið verið hevur, er nú helst brotin, og alt kemur at ganga aftur á hond, einans tí nú skal MVG-gjald á mjólk og bøndur. Vorðið sum grammleiki í politikarum okkara. Var mansevni í teimum, høvdu teir heldur fyrst minkað egnu løn sina og bidipening og politiska »upplysing« nidur å, ja, vanligt timaløn- arstødi. Hvi skal tað 10) seg so væl at misrøkja føvi- landið? Er tað ikki sera Oføroyskt at sleppa allari egnu fram- leiðslu okkara upp á fjall, ella kanska fyri bakka, tí vit skulu laga alt til Bruxelles- krøv. Spyrjast kann um tað eru føroyingar, ið ráða í Før- oyum, ella EEC-teknokrat- ar. Vit hava roynt at mæla i- móti hesi nidurgongd, og á seinasta aðalfundi í mjólk- arvirkinum varð samtykt soljóðandi áheitan á ráðandi myndugleikar landsins: >Á fundi í lutafelagnum Mjólkarvirki Búnaðar- manna, hin 30. mars 1992, har meginparturin av mjólkarvinnuni var til stað- ar varð samtykt at mæla í- móti at ætlaða Meirvirðis- gjaldið eisini fer at fata um føroyskar båinadarvørur. Vit halda ikki nakra orsøk vera til at dyrka vørurnar so munandi sum tíðirnar eru. Vandi er eisini fyri at okk- ara vørur ikki standa seg í kappingini. } havajarðarbrúkarar orku og stundir til at føra eitt | hald afturat ókeypis. Sambært avtaluna við EEC er mjólk og seyður utt- anfyri, og tí er onki, ið noyðir tykkum at leggja hesa byrðu afturat á jarð arbrúkið.< Men sum ikki einaferð. var tað sum at sle Ovurleitar gæs ta vatn á Fyri kortum var Prísráð Føroya prísráðsins í útvarpinum um brúkaraprísir. Ikki vóru nakrar niður stødur um prísmun á 60,0X krónur fyri eitt líuð kók av fiski. Og sjálvsagt var onki um at skattur og landsgjøld Seinasta ættarliðið kanska er túsundfaldað. Ei heldur at vanligur handilsvinningur ofta er 150 prosent. Men at mjólkin kostar meira enn 5,00 kr. liturin er heilt av lagi, sigur formað- urin. Og samstundis fáa parta- menn hennara mjólkina upp á góðar tíggju krónur liturin um momsin. Vit vilja styðja sjónar- miðinum um ein mjólkar- pris á 5 krónur liturin. Um tað skal lata seg gera, mugu vit minka útreiðslur til toll ella MVG á kraft- fóðri, handilstødum, olju og fáa SEV bíligari. Lata vit síðani mjólkina sleppa und- an MVG-gjaldi, skal ikki so munandi studningur latast, fyri at halda 5 krónur i út- søluprisi. Men hetta må sigast at vera leysir tankar nú allur okkara príspolitikkur verð- ur lagdur í Bruxelles. Mjólkarleiðin Taka vit saman um í hurli- vasanum, sum verður á út- søluprisinum á mjólk aftan á MVG-skattin, so verður myndin ngkurlunda soleið- is: Fyri tað fyrsta dýrka skattur, MVG-skattur, handilsvinningur, SEV og orkugjøld munandi um framleiðsluútreiðslumar. Fyri at bøta upp fyri hes- um letur landið so ein studn- ing uppá 1,77 krónur. I handlum er sum eindømi hægst loyvdi vinningur 15 prosent á mjólk, men her oman á koma teir so við MVG-skattinum, og soleið- is dýrkar mjólkin til seinast 1,73 krónur, ella nett tað sama og teir lótu í studningi á vegnum. Kann nakað endamál vera við fyrst at geva studning, al x LAK CH og so til seinast at nógv i skatti av somu vøru!? Einasta frágreiðing kann vera at so er skapt arbeiði fyrst til ein studningsstovn, og síðani úl ein MVG- stovn. Hesir mugu sjálvsagt hava deildarleiðarar, teldu- deildir, og stór høli. Jú, teir lovaðu eisini at skapa ar- beiðspláss tá val var seinast. Men teir søgdu onki um tað myinustcinavirksemi, ið er og ier í gongd og mennist. Er hetta lagið á øllum samlciagsøkjum ast at vil , so må sig- iøroyingar eru nakar hevur loyvi til at vera, ti meirilutin av okkum må væl saktans hava valt vanstyri okkara. Hesin politikkur minnir býttari enn Ikki sért um »Ebberød Bank< Men vit mugu finna loysnir úr ti naggatødn, teir nú tøva verri upp í saman hvønn dag, sum fer. Loysnimar eru so ikki í tí harðræðislinju, sum Jarð- arráðið nú hevur fingið heimildir til at duka niður á festibóndur. Og tá sjálvt ikki hesar rúmu heimildir røkka til dukingina, ja, so fara teir bara krúpandi út í landsstýrið og biðja um víð- ari ræsur. Og landsstýrið kennir seg óivað væl, sum einasti góðs- eigari eftir í verðini, og sum hevur megnað at ført hetta avdangaða hugtak inn í teldugldina. Sjálvt aftan á at »statskollektivisman« i Sovjet vard borin ut. Og fleiri øldir eftir at granalond okkara vid somu skipan løgdu um Úr vónleysinum Loysn okkara í Føroyum er at taka ábyrgd av grund støðu okkara. At vit eru ein 168, har einans egnu treytir okkara seta reglurnar, og ikki fremmandavald. Ábyrgdarle ysa stjórnar- stóða okkara hevur framt á- bygdarleysar politikarar, ið sidani hava slept eitt køv- andi og burtur úr vón og viti embætismanna- og skriv- stovuveldi. Hetta elvir sjálvstyrkjandi til åbyrgdar- leysar gerðir, ið síðani køva lívstreytir okkara. Ein sera døpur ringrás, ið må brótast, ongantíð ov skjótt. Talandi um hvussu ørt alt er, er bara at taka dómi ovast uppi. Landsstýri okkara hevur sjey fólk. Vit eru 47.000 fólk í landinum. Rokna vit lutfallið um til Kina, so er helst meir enn 150.000 fólk í landsstýrin- um har. Taka vit Danmark, so høvdu verið eini 700 ráð- harrar har. Nei, her má annað skil fá- ast á, og ein sunn byrjan er at lata vera viðat leggja MVG- skatt á mjólkina, og aðra innanlendis framleiðslu. Latið bøndur og smáfyri- tøkur sleppa undan moms- dýnuni! Aðrastaðni hava teir skip- anir, har lívsneyðugar mat- verur eru undantiknar. Her er gongdin at alt skal sílast um landskassan. Helst fleiri ferðir, og etast upp av um- Siting. Men bikarid fyllist. Hanus Vang Avsannan Seinastu 2-3 árini hevur ein ókunnumaður Sjúrður Joensen av navni við regluligum millumbilum gjørt álop á meg. Hesi álop hava verið so løgin, at eg ikki havi tímað at svarað til tey. Men núeru tey herd. Mikudagin 26. august byrjar hann eitt lesara- bræv soleiðis í Oyggja- tíðindum: <Fyri tíð síð- ani gjørdi Dan Petersen, kennari, rættiliga vart við seg, og gav sensur nevndini harðar á breiðslur. Dan vildi avtaka allar sensur. Hann vildi hava tað so frítt, at øll børn, frå 0 ul 16 ár, skuldu hava høvi at síggja kannibalismu, allar per- versitetar, ella annan harðan kriminalitet<. Hetta er ósatt úr enda í annan og injuriir, sum kunn geva honum eina stevning um hálsin. Eg havi hvørki alment ella privat, hvorki í skrift ella talu mælt ul at avtaka sensur á filmum. Satt at siga, so havi eg ikki gjørt mær nógvar tankar has- um viðvíkjandi, men ådurnevnda brot stríðir beinleiðis ímóti míni sannføring sum lærari, pápi og menniskja, so Sjúrður Joensen er á markinum til eina stevn- Sum sagt: eg kenni ikki henda mannin og skilji ikki henda áhuga fyri mínum persóni. Eg havi tó fatað, at hann er kapasitetur á målsliga økinum og í parti við målreinsarum. --Heldið í teimum! Dan Petersen Fuglafjørdur , Lýsið i sosalinum Be TE