týsdagur 15. september 1992síða 2

tíBindablaðið Bústaður Argjavegi 26" | - Pusiadr: Postsmoga 76 * + 44 * å i ; i | ntaksstjøn: Joensen - Tórfinn Smith Uppseting: P/fSoslalurin Argjum 110 Tórshavn ' ; A Fan PRM - Hilmar Jan Hansen - Prent P/f Pressan 1981 Telefon: 11820 Teietax: 14720 myndar. Kalmar Lindenskov | Åbyrgdardladstjon: Jan Muller Blaðfólk: Randi Jacobsen - Dagny Utgevari: P/fSosialurin Hvat nu! DAGURIN 11. september 1992 var søguligur dagur i føroyskari søgu. Henda dagin søgdu danir loksins ja ul krav føroyinga at yvirtaka undir- grundina. Eitt hitt drúgvasta samráð- ingarumfar í politisku søguni efur Heimastýrislógini var henda dag at enda komið, og vit fingu ognar- og avgerðarrættin til undirgrund og møgulig råevni í henni. HVAT nú! Flestu føroyingar eru ov- urfegnir um hesa stóru avgerð og henda sigur hjá føroyskum politikarum og embætismonnum. Onkur er tó eitt sind- ur øvundsjukur, tí tað ikki var hann ella hansara flokkur, sum fekk hesa avtalu í hús. Men til hetta hava vit ongar aðrar viðmerkingar enn hana: lat okkum nú ikki gremja okkum um hetta, men brúka og orku og skil til at leggja eina framtíðar kós til rættis. Tað fyrsta vit eiga at gera er at seta fram allar lugsandi spurningar, nú størstu forð- ingarnar eru beindar av vegnum: hvat vilja vit við undirgrundini, hvor skal sleppa at gera rannsóknir og nær, hverjar lógir og reglur skulu gerast nú beinanvegin og er tað eina oljuvinnu, sum vit ynskja. Kunnu vit varðveiða okkara samfelag óskalað við bæði at satsa uppá fiskivinnu og oljuvinnu TAÐ er rætt, sum løgmaður sigur og hevur sagt tað alla tíðina, at vit skulu ikki fara undir eina oljuvinnu fyri einhvønn pris. Fyrst mugu vit gera okkum greitt, hvat vit vilja vid slíkari vinnu og skapa ein lógarkarm, sum svarar til hetta. Men nú spurningurin um ognarrættin til undirgrundina - mótvegis dønum - er greiddur, so skuldi verið klárt at farið undir fyrireikingar beinanvegin. Enn er langt á mál ul at seta veruligan skjøtil á eina oljuvinnu, men vit eiga nú beinanvegin at senda følara út fyri at vita, hvørji feløg eru mest hugað at gera kanningar. MEN skulu vit í heila takið hava nakra oljuvinnu. Hetta er ein spurningur, sum fjølmiðlarnir og eisini politikararnir eiga at taka upp og hava eina støðu ul. Ti eiga vit alt fyri eitt at fáa í gongd eitt alment orðaskifti um henda spurning. Kunnu vit í heila takið forða fyri einum slíkum útviklingi, um tað vísir seg, at stórt oljurikidømi er her! Eiga vit at skunda undir eina slíka vinnu fyri at skapa arbeiðspláss og fáa pengar í landskassan! Fer ein slík gongd at gagna ella at vera oyðileggjandi fyri komandi ættarlið! Finst olja og hon verður uppbrúkt eftir kanska 30-50 ár- um, hvat so aftaná! Kann ein oljuvinna fáa oyðileggjandi avleiðingar fyri fiskirikidømi og fiskiskapin. Kann hon oyðileggja mentan okkara og sam- felagið annars! Ella kann hon tvørtur- ímóti vera við til at venda gongdini, soleiðis at føroyingar aftur kunnu stød- ast í egnum landi og ikki noyðast at flyta av landinum í hopatali! Allir brotsmenn ikki eiti á! nas Arabo, landsstýrismaður, skrivar »usanna Dam hevur i blød- unum endurprentað eina grein år Børsens Nyheds- Snara á negativa leið Efursum eg eri nevndur ein- ar tvær ferdir i greinini, so streym. Eitt sindur hugstoytt er at síggja, at fólk vanliga magasin, og út frá hesari ger hon ta nidstødu, at føroy- ingar og allarhelst politik- arar eru nakrir meira og minni suspektir persónar. Ja, í yvirskrifuni nýtir hon orðið brotsmenn. Snaraður tíðindaflutning- ur er ikki ókendur, og ein journalistur, sum vil syrgja fyri, at blað hansara verður lisið og selt, roynir atskriva soleiðis sum hansara keyp- arar av blaðnum vilja hava, at hann skal skriva. Børsens Nyhedsmagasin må helst hava nakrar lesarar, sum hava eitt kolonilyndi, har teimum dámar at lesa um hetta landið í Norðurat- lantshavi, sum bæði er smá- korrupt, og har vit øll små- snyta hvønnannan og bara lata standa til. Vit hava sæd liknandi greinir fyrr i hesum bladi. skal eg gera viðmerkingar til tað, sum stendur og tað, sum varð sagt. Ikki tí, tað, sum skrivað er, er á leið tað, sum eg segði, men eitt líuð sindur snarað soleiðis, at tað passar inn í eina rímiliga negativa grein. Í einum broti stendur, at >Thomas Arabo fortæller, at hann selv har været med ul at skaffe landskassens støtte ul 8 venners trawlere, og at det har været kotyme, at færøske politikere søger at støtte erhvervslivet i de bygder, de kommer fra«. Tad, sum eg segdi i hasum sambandi var, at eg hevði hjálpt 8 ungum monnum at fáa eitt fiskiskip til vega, og at hesir menn komu úr bygdini, sum eg búði í. Er tað nakað odiøst í ti? Hetta var fult lógligt, og eg kendi, at hetta var mótt arbeiði sum ungmaður fyri Norð- gloyma, at stórur partur av tí fiskiflota, sum kom til land- ið í 80-unum, framhaldandi er í vinnu. Teir stóru bát- arnir í Barentshavinum, uppi við Svalbard, við Kan- ada og vid Grønland geva hundradtals av arbeiðs- plåssum, og tad er mangt heim i Føroyum, sum hevur hesum skipum at takka fyri, at tey eru so væl fyri, sum tey eru. Í staðin síggja vit út til at hefta okkum mest við tær óhepnu iløgurnar. Spyr tey, sum liva av gjørdu iløgunum Vidvikjandi Heygadrangs- málinum sá tað út til, at hes- in ådurnevndi blaðmaður hevði stóran áhuga fyri tí, og har viðmerkti eg at her er ein rættarsak, sum nokk måtti metast sum okkara Framhald å sidu 11 SPURNINGARNIR eru nógvir, og vit hava skyldu til at seta teir og royna at finna svarini. Helst vera vit ikki øll samd, men tað, sum kemur burtur úr einum tílíkum orðaskifti eigur at vera tann barrlast, sum politikararnir skulu taka við sær víðari, tá teir skulu vera vid til at úlrættaleggja landsins framtíð. Men hvussu og ikki, so hava vit skyldu til at fara undir kanningar, sum skulu siga okkum, um olja og gass er í undir- grundini, og hvussu nógv. Mong dómi eru um onnur lond, sum hava klárað seg væl í einum ídnaði bæði so og so, men dømini eru so sanniliga eisini um tað øvugta. Latið okkum læra av roynd- unum hjá ødrum eisini, men mest umráðandi er, at vit sleppa at gera okkara egnu royndir. TAÐ er greitt, at vit í løtuni standa við eitt sera avgerandi vegamót. Undir- grundin er yvirtikin og hvat so. Einki er eftir okkara tykki at ivast í, at vit i størst møguligan mun eiga at samstarva við danir, sum eru eitt av teimum stóru oljulondunum við nógvum know how. Vit eiga alt fyri eitt saman við dønum at fáa útbúgvið fólk í oljuvinnuni. Danskir og føroyskir myndugleikar mugu royna at telva so, at eitt stórt tal av før- oyingum kunnu fáa útbúgving og ar- beiði í sambandi við oljuvinnuna VIT eiga í hvussu er ikki at bíða nógv leingi aftrat, men beinanvegin at seta út í kortið. Fullkomiliga órímuligu og næstan nykolonialistisku krøv breta um tag VARER at fáa ein stóran bita av okkara øki eiga vit at kveistra til viks og royna at telva teir av í samráðingunum, sum vera. Føroya fólk eigur so ella so at lata teir bretar, sum koma higar at samráð- ast=kreyja um ein mánað, at gera teimum púra greitt, at krøv teirra er nakað, sum okkum hóvar sera sera illa. VIT eiga saman at vísa okkara andstygd móti teirra Orimuligu ynskjum. Hóast talan enn er um samráðingar, so átti okkara løgting ella fyri tað politisk og ópolitisk feløg nú í kjalarvørri av yvirtøkuni av undirgrundini at komið við eini ella aðrari samtykt mótvegis bretum. Hví ikki móttmæla hesum órímuligu krøvum, so bretska fólkið fær at vita, at hetta er nakað, sum teirra ann- ars fyrr so fræga grannatjóð alt annað er fegin um. ENN eru so ikki allar sådir syftar Nú danir hava boygt seg, so fara bretar møguliga eisini at gera tað, tí hesi bæði lond eru hóast alt limir í sama fel- agsskapi, EF, sum ikki átti at lagt navn til ein framtíðar kolonialistiskan poli- tikk. At bretar tá talan er um Falk- landsoyggjarnar brúka beint tað øvugta argumentið sum teir brúka her norðuri átti at sagt umheiminum so mikið, at teir, bretar, brúka allar snildir at røkka sínum kolonialistisku málum. Teir eiga teir ikki at sleppa. ÞESS ER am 08:13 LE Farid eina Snarferð til Aberdeen fyri einans 1.000 kr. Stedga i Aberdeen i 30 timar — so stundir eru bæði til at hyggja at bynum og at gera ymisk erindi. Vit sigla soleiðis: Fráferð/Tórshavn: Koma/Aberdeen: Fráferð/Aberdeen: Koma/Tórshavn: Strandfaraskip Landsins Ferðamannadeildin FR-700 Klaksvík Tlf. 57.566 - 56.006 Hósdag Fríggjadag Leygardag Sunnudag kl. 15.00 kl. 13.00 kl. 19.00 kl. 17.00 Strandfaraskip Landsins Ferðamannadeildin FR-100 Tórshavn TIf. 1.45550 - 1.7058