týsdagur 15. september 1992síða 4

orð: Dagn Mynd: Kalmar Fad sigur Ola Steen, arki ckturin, sum teknadi og hevði efurliuð, tá Norður landahúsið var bygt í 1980- unum, og innvigd 8. mat 1983 Ola Steen er í dag pro- fessan við tekniska háskúl- an á Universiteunum i Fróndheimi. Seinastu 14 dagarnar hevur hann vitjað í Føroyum við 14 arkitekt-lesandi. Ein partur av lestrarferðini var eisini at vitja Norðurlanda- húsið. Húsið sera væl varðveitt Seks ár eru gingin, síðani Ola Steen hevur verið í Før- oyum seinast, og ti var hann ógvuliga spentur at vita, hvussu Norðurlandahúsið virkar í dag. Ola Steen: - Húsið er 6gvu- liga væl varðveitt, og tað er ein fragd at síggja, hvussu væl tað verður umsitid. - Tá Norðurlandahúsið varð bygt, skuldi tað hýsa nógvum og fjølltáttaðaum listagreinum - uttan tó at taka eina fram um aðra. Tað var heldur torført at arbeiða við, serliga tí eingin slíkur stovur var í Norður- londum. Heldur ikki skuldi stovn- urin verða ein forðan fyri at onnur føroysk tiltøk vóru sett í verk. - Nú er tað prógvað, at Norðurlandahúsið = hevur sumbrað føroyska menta- narlívið, eitt nú er Sjón- leikarhúsið útbygt, Lista- skålin verður somuleiðis í løtuni vidkadur og t.d. tón- leikalívið er nógv ment semastu 10 árini, eins og til- takið við barnadansinum í Norðurlandahúsinum hev- ur eisini fingið góða undir- tóku. Eisini er mentanar- lívið á bygd vorðið meira virkið hesi árini. Tað stavar - fyri ein part - kanska eisini frá Norðurlandahúsinum rorðing fyri føroyska mentanarlívinum - Fyri 10 árum síðan vóru fólk ógvuliga ivasom, hvort Norðurlandahúsið fór at gagna føroyska mentanar- lívinum. Nógv vóru bangin fyri at tað fór at doyva føroyingar, og at fólk fóru - tíðindablaðið Ola Steen, arkitektur um Norðurlandahúsið: Vildi ikki verða ørindadrongur - fyri danska mentanar valdið, tå Norðurlandahúsið skuldi byggjast. Valdi ístaðin at spyrja føroysk listafólk og onnur fólk við, hvat tey hildu verða best fyri fóroyska mentanarlívið. Í dag heldur arkitekturin, at hann valdi røttu loysnina eins og við sjónvarpinum, sum kom um somu tíð, bert at seta seg afturá og njóta tað, sum Norðurlandahúsið tór at bjóða av mentanar- ligum upplivingum, uttan úr heimi. Hverjar avleiðingar fekk tað fyri teg, at ti vann arkitektakappingin um VNorðurlandahúsið? - Sum ungur arkitektur ert tå altid bangin fyri, ikki at fåa slika uppgåvu, sum Nordurlandahusid, har tå kundi nýta egnu royndir og grundreglur. Tað var ti ein stór upp- gáva at gera uppskot til mentanarhús, sum eisini skuldi sita til umhvørvid. - Tá vóru norskir arki- tektar ikki so høgt í metum - bert arkitektar í Danmark og Finnlandi vóru kendir uttanlanda. - Tað, at ein norskur arkitektur fekk hesa upp- gåvu, økt um sjálvsvirðið millum norskar arkitektar, og var orsøkin til, at norsku arkitektarnir "sluppu út úr stovuni”, um eg so má siga. Vildi ikki verða grindadrongur - Eg visti beinanvegin, at tað ikki var nøkur løtt upp- gáva at fara undir, serliga tí øll Norðurlond vóru við í byggingini, og tað skapti trupulleikar at fáa øll gerðarmál avgreidd í sátt og semju. Ég varð greiður yvir, at tað var umráðandi at velja bestu loysnina. Antin bleiv eg ørinda- drongur fyri danska menta- narvaldið ella bygdi eg eitt hús fyri føroyingar, og tær listagreinar, sum her vóru umboðaðar. - Eg valdi seinastu loysn- ina og skipaði arbeiðið eftir hesum reglum, setti meg í samband við listafólk og onnur í Føroyum, so eg ná- greiniliga visti, hvørji enda- mål føroyingar vildu røkka, við Norðurlandahúsinum og soleiðis, at stovnurin stóð væl til umhvørvid, bæði so og so. Varð fråtikin liðugtgerðini - Tað hevði hinvegin við sær, at eg ikki var serliga væl umtóktur í mentamála- ráðnum í Danmark. Tað endaði eisini við, at uppgávan við uppfylgingini, tá húsið var liðugt og tikið í nýtslu, varð frátikið mær. Tað var Jacob Blegvad, kgl. arkitektur i Danmark, sum fekk uppgåvuna, og hana hevur hann negnað til fuln- ar. Norðurlandahúsið er væl viðfarið og nógv virksemi er. Tað er stutt sagt eitt risa- Nr. 174 — 15. september 1992 arbeiði, sum verður gjørt her. Eg hugsi at eg valdi røttu loysnina. - Í dag er Norðurlanda- húsið ein fyrimynd fyri mentanarstovnar í smásam- feløgum. Fleiri ferðir árliga hesi árini, havi eg fingið fyrispurningar, sum hava havt við Norðurlandahúsið og virksemið her at gera. Norðurlandahúsið er vorðið kent úti í heimi. Hóast Ola Steen er pro- fessari og undirvísir ungum arkitektum, so hevur hann enn teknistovu í Trónd- heimi, har eini fimm arki- tektar arbeiða. Ola Steen og arkitektar á teknistovu hansara hava bygt listaskåla í Trónd- heimi, mentanarhús fyri ungdómin og deyvaskúla. Hesi eru bygningsverk sum hava fingið góða móttøku. Fyri at byggjaListaskålan fekk Ola Steen, Honens Fond's heiðurslgn fyri framúrskarandi arkitektur. Seinasta uppgávan hjá arkitekunum er at byggja forngripasavn á Sverres- borg, sum skal verða liðugt i 1995. Hesa uppgávu vann hann í eini arkitektakapping, sam- an við Ragnhild Aslaksen og Lars Chr. Koren Haug- en. Ola Steen: - Eg havi kens- luna av, at hetta 10 ára tíðar- skeiðið í arbeiði mínum, byrjar og endar i føroyskum uppruna. Sverresborg er kallað upp eftir Sverra Kongi, sum eis- ini hevði sín uppruna í Før- oyum sigur Ola Steen. i