mikudagur 30. september 1992síða 18

Síða 18 tíðindablaðið Skip og båtar fara á husagang — og virki sum fara og eru farin! Tá ið vit so koma til vinnut6lini, so er stóðan nógu verri enn nakar droymdi um. Stórur partur av flotanum er farin, og fleiri stórvirki fara sama veg. Av ti at trupult er at fáa full- fíggjað yvirlit yvir skip og bátar, sum eru farin burtur úr flotanum, liggja bundnir við kei, ella seld til onnur øki í landinum, ella avreiða aðrastaðni enn í oynni, hóast tey eru skrásett her, so loyvi eg mær kortini I EVSlur- at koma við hesum fyribils yvirhunum yvir bátar og SKID seinastu try árini 26 skip i hvussu er farin Gøta: upiter, Sjúrður Fuglafjørdur: Lias, Fuglfirðingur Leirvik: Guliklettur Søldarfjørdur: Havørnin Saltangarå: Nypan Glyvrar: Norlandia, Vest- landia, Nordvikingur Toftir: Nesbúgvin, Snoddi… Skåla: Skålafjall Strendur: Heinaberg, Roc Amador, Kambur. Eiði: Vestfart, Morgunrod- mn... Fleiri aðrir bátar og skip standa til at rúka, og roknast kann ti vid at umleið helvuin av øllum flotanum i Eystur- oynni er burtur um stutta tíð. Fýra virki og 300 fólk Eftir stuttari tíð mistu uml. 300 fólk arbeiði á fýra virkj- um, sum hava verið í vinnu frá fimm árum upp í 30 ár. Fleiri smærri vinnufyri- tøkur eru longu steðgaðar, aðrar eru farnar av knóran- um, meðan onnur virki hava ilt við at klára dagin og veg- in. Men serliga dapurt er tað tá ið stórar fyritøkur fara, fyritðkur, sum hava verið í akuvari vinnu í fleiri år. Her Skulu nevnast nakrar. Stovningardagar og starvsfólkatal eru upplýs- ingar, sum eru fingnir til vega úr virkisskránni fyri 1991, sum Menningarstov- an hevur givið út Virkini — elsta og yngsta Fuglafjørdur: P/f Brødur farið í likvida r x 0 ár ton. Felagið, sum er 29 ára fólk ar Sam- ráðingar eru í løtuni um sølu av virkinum aftur. Toftir: P/f Nykur er stongt eftir boðum frå bankunum. Felagið, sum er 23 ára gam- alt, bleiv stovnad i 1969. 94 fólk arbeiddu á virkinum. Hvor lagnan verður hjá Nyki er enn ógreitt. Strendur: P/f Stranda Flakavirki hevur ongantíð lauð upp síðani summarfrí- tíðina. Felagið, sum er fimm ára gamalt, bleiv stovnað í 1987. Lagnan hjá virkinum er enn ógreið. beiddu á virkinum. Tad er neyvan nakar, sum í dag hevur eitt fullfíggjað yvirlit yvir hvussu nógv ali- brúk eru farin, men tey eru eisini mong. Eisini er trup- ult at fáa yvirlit yvir ein- mansfyritøkur, sum eru farnar ella hildnar uppat, men tey eru eftir øllum at dóma fleiri. Hver skal hjálpa! Fyritreytin er ein fram- skygd álítandi politisk leiðsla, sum er før fyri at fáa = ina og studningur frá Sjóá- tryggingini og Brunatrygg- - ingini, harafturat brúkara- gjald. Hetta hevur borid raksturin eins og tær út- byggingar og iløgur, sum stigvist eru framdar so at siga á hvgrjum ári, sum nú ráðini hava verið, alt fyri at menna skúlan. Á fíggjarlóg- ini fyri 92 vóru játtaðar skúlanum 200.000,- kr. Eg veit onki um, at skúlin hevur havt trupulleikar við at laga seg eftir fíggjarjátt- anum higartil dags. Skilji ti ikki viðmerkingar tykkara í hesum sambandi. Undirvísingarfyriseting- ar frå Føroya Landsstyri havi eg av g6dum grundum ongantíð sæð, men vónandi koma tær heilt skjótt, og so verða tær fylgdar, sjálvandi. Tænir tað endamálinum, ber tað væl til at snara orð- ingini hjá mær — um at ogna sær teoretiskan kunnleika úr lærubókum — til at hóska tykkara niðurstøðu. Sjálv- andi skal skúli eisini til, tað framgongur eisini týðuliga av orðingini. Brandskúlans sjónarmið er framvegis, at skipað út- búgvingarviðurskifti longu áttu at verið sett í verk við grundarlagi í verandi forút- setningum, og soleiðis til- rættaløgd, at tey kunnu út- viklast og mennast til at hóska teim serligu føroysku umstødunum og krøvunum -tóuttan at gerastóneyðuga í lag skilagóða hjálp frá arbeiðsmarknaðinum og vinnulívinum, umframt at peningastovnar, aðrir stovnar, Uyggingar, kommunur — vit øll mugu fáast meira upp í umrødur- nar av samfelagsspurning um. Mentærmikluavbjóðing- arnar, ið føroyska samfelag - num eru fyri, krevja fyrst og fremst eina leiðslu, sum stýrir í stórum og sleppur í smáum, og sum leggur dent á at endurskapa álitið á ein- staklingin sum stødi undir samfelagnum. Og vinnulivid er lykilin til økta virðisskapan i búskap- inum, og loysnin er ti i stór- an mun broytingar í rikna vinnulívspoliukkinum. Vit mugu ul at skapa eitt fjøl- táttað vinnulív, ið fer væl við umhvørvinum, og sum í stórri mun enn higartil tekur upp avbjóðingina í altjóða kappingini. Men tað skal fyrst og fremst loysa seg at arbeiða, og í øðrum lagi at spara og í triðja lagi at læra. Nýskipan. Neyðugt er, at fiskivinnan verður loyst úr almenna búskaparliga haft- inum við eini fíggjarligari nýskipan, og at fiskivinnan á sjónum verður umskipað. Góðir møguleikar eru í at bøta um arbeiðsplássini í fiskiídnaðinum uppi á landi; nógvir møguleikar eru eftir at troyta, og fyrst og fremst mugu vit rudda slóð fyri at ótilvirkaður fiskur íkki verður fluttur av landinum, umframt feskt, ísað flak í stórum nøgdum. Arbeiði kann í stórri mun gerast í landinum, eingin ivi um tað. Idnaðurin. Í sambandi við ídnaðin uppi á landi er at siga, at eitt væl virkandi vinnulív er sjálvsagt ein av grundarsteinunum undir landsins búskapi og menn- ing á øllum økjum. Enn eru fleiri møguleikar eftir at troyta. Handilsdeild. Neyðugt er at menna um sølumøguleik- arnar uttanlands, og ti eiga Vit eisini at miða framímóti at seta serstaka handilsdeild á stovn, at hava tættari sam- Dana við IØrOYSKU UMDOOS- stovurnar, og somuleiðis kannå møguleikarnar fyri samstarvi vid eitt nå dansk- ar sendistovur úti í heimi. Heildartiltøk. Neydugt er ti at båskaparliga endur reisnin leggur dent å heild- artiltøk, sum stimbra iløgur, útflutning og vinnu, men samstundis varðveitir og mennir vælferðarsamfelag- ið og tryggjar, at byrðarnar verða javnaðar so væl sum gjørligt. ; Allir partar. I búskapar- og fíggjarpolitikkinum skal dentur leggjast á framfýsni og samvinnuanda í gøllum pørtum av samfelag okkara. Einstaki borgarin, einstaka virkið og vinnufelggini mugu fáast at vera meira uppii til tess at loysa trupul- leikarnar. Samráðingarleiðin. Har samráðingarleiðin er grundfest aðrastaðni er hon aftur fyri — tað mugu vit við- ganga — misskilt í føroysk- um politikki — við vanlukkuligum fylgjum. Í mong ár havaskiftandi sam- gongur dubbað seg við studningspakkum, skipa, sjúkrahús og skúla pakkum við alsamt ræðuligum fíggj- arligum fylgjum fyri før- oyska samfelagið. Tær hava eirindaleyst og uttan fyrilit misbrúkt rikidømi okkara, og forkomið nærum einum Nr. 185 — 30. september 1992 tilfeingi, ið kundi verið bet- ur farið á mongum gkjum. Ikki lætt. Sjálvandi verð- ur tað ikki lætt ella einfalt at skapa álit aftur á demokrat- iska hugsjónarstóði, men hetta er neyðugt um ikki stýrisskipan okkara skal fara í sor. Tí er einasta gongda leið burtur úr trupulleikunum, at vit lyfta í felag, og at vit forða fyri ateinstaklingar og fyritøkur gera sær dælt av støduni. Nýggjurpolitikkur krevst Tad krevsttiein heilt nýggj- ur politkkur. Kvinnur i Føroyum Er tad rætt, at onki pláss er á Landssjúkrahúsinum um vikuskiftið til tykkara, um nakað akut gynekologiskt skuldi hent? Gyn. deild er ein partur av skurddeildini. Um viku- skiftini eru bert 19 seingja- pláss (a BS) bæði til ymisk- ar skurdvidgerdir — til ————|—</<——— figgjarkrevjandi. I hesum sambandi kundu facilitetir- nir á Brandskúlanum verið útnyttaðir betur. Torfinn Hentze, Brandskúlin við Air skaðatilburðir — til ortopædi og til eygna/oyrna sj. Verð- ur ein kona innløgd akut um vikuskiftið er bert pláss á gongini á B5. Mánadag til fríggjadag kl. 15 hava vit 5 daga deild á A3 við 20 seingjapiássum. Henda deildin arbeiðir væl og hevur í meðal havt 30 sj. til minni og stórri skurðvið- gerðir um vikuna. Nú skurddeildin aftur er mink- að (BS frá 25 til 19 seingja- pláss) hevur 5 daga deildin havt 40 sj. í meðal um vik- una,t.v.s. fleiri akuttar sjúk- lingar og tað er røktarf6lki0 ikki normerað til. Sjúkar barnakonur hava bert fødideildina at verða innlagdar á, har eru 16 seingjapláss, ofta trongt og ov ófriðarligt fyri eina barnakonu við td. ov høg- um blóðtrýsti. Mítt uppskot er at vit ráða leiðsluni (politikarum) til at gera eina kvinnudeild burt- urav við 10 seingjaplássum, 4 til sjúkar barnakonur (eis- ini frá Norðuroyggjum og úr Suðri) og 6 pláss til gynekologiskar sjúklingar. So verður svarað: ráðini eru ikki — jú, tað ber til at brúka nakrar heilsukrónur meiraeffektivt og harafturat —Ein politikkur, ið skerjir møguleika landsstýrisins, løgtingsins og kommunun- ar at skuldarbinda komandi ættarlid. — Ein politikkur, id ålegg- ur vinnuni ábyrgd av egnum virksemi. --Einpolitikkur, ið skapar javnvág millum útreiðslur og inntøkur. —Ein politikkur, har eing- in sleppur sær undan sam- felagsskyldu. Lasse Klein við stórri trygd. Gevist við akuttu skurð-viðgerðini í Klaksvík um kvgldið og um náttina — barnakonurnar koma til Landssjúkrahúsið og aðrir ógvuliga akuttir og vánaligir sjúklingar verða allíkavæl fluttir á Lands- sjúkrahúsið. Har eru fleiri milliónir at spara, og lat okkum so fáa eina gyn. deild. T.H. NA Sp