fríggjadagur 6. november 1992síða 14

Síða 14 SS) SOSÍalUrin Helst fáa vit fólkatingsval og: avnaðarstýri I anmark fyr - zu r Nr. 212 — 6. november 1992 æ Á Formaðurin i størsta løntakarafelagsskapinum í Danmark, LO ivast ikki í, at Danmark fer at fáa nýggja stjórn innan eitt hålvt ár, og tað verður ein javnaðarstjórn. Finn Thorgrimson. sum júst hevur vitjað í Føroyum, heldur, at borgarliga minnilutastjórnin hevur rent seg fasta og helst verður tí nýval útskrivað innan komandi vár. Moguliga verður londu slit, tá samráðast skal um komandi fíggj- arlóg. Danski LO-formaðurin hevur bert eitt boð uppá nýggjan forsætisráðharra, og tað er Poul Nyrup Rasmussen, formaður javnaðarfloksins. Royndir hansara sum floksformaður vísa, at hann avjgørt er egnaður til at rókja hesa týðandi uppgåvu. Hetta er ein av spurningunum, sum vit nema við i seinna partinum av sam- rødu vid Finn Thorgrimson. Fyrri parturin varð í Sosialinum hósdagin. Finn Thorgrimson hevur arbeitt i LO í Danmark í meira enn 20 ár, so hann hevur drúgvar royndir á fakfelagsøkinum. Vit spurdu hann, hvussu stór- an tydning fakfeløg hava i dagsins samfelag, eitt nu i vælferdarsamfeløgum sum teimum norðurlendsku? -Tey hava sera stóran tydning, og tað verður nógv brúk fyri teimum í framtíðini eisini. Eg veit væl, at tað eru tey, sum siga, at brúk er ikki fyri fakfeløgum í sokalladum vælferdarsamfeløgum. Men til tað er at siga, at fortreytin fyri at 120 ikki er brúk fyri fakteløgum er tann, at allir trupulleikar eru loystir. Og rupulleik- arnir eru ikki loystir full- komiliga, hvørki í Dan- mark ella i Føroyum. Vit hava framvegis i bådum londum ibudartrupulleikar, arbeidsloysistrupulleikar og nógvar aðrar trupul- leikar sum eitt nú munurin millum rík og fátæk. -Soleingi tað eru við- urskifti, sum kunnu gerast betri, so er tørvur á fak- feløgum. Tað kann vera, at leikluturin hjá fakfeløgum broytist, tá tíðirnar gerast betri, men tað fara at ganga mong mong ár, áðrenn tørvur ikki er á fakfeløgum longur. Arbeiðsloysi -Nú hava tit í Danmark kent til arbeiðsloysi leingi, meðen hetta er heldur nýu fyri føroyingar heldur tú ein eigur at loysa hetta stóra mál -Tað er tíanverri eitt Hvussu svar, sum er sera torført at geva. Tí ein av fyrstu for- treytunum fyri at kunna klára eitt arbeiðsloysi er, at tú hevur nakrar búskap- arligur umstødur, sum gera, at tú kanst seta ar- beiði í gongd. Ein onnur fortreyt er, at tú hevur møguleika poliuskt at seta nakað í gongd. Tað merk- ir, at tað er neyðugt við sera tøttum samarbeiði millum politiska lívið, lønmotakarafeløgini og ar- beiðsgevaran. Her er tað nógv, sum skal ganga upp. Finn Thorgrimson sigur víðari, arbeiðsloysi hevur tvær torførar síður. Tann eina er konjunkturbeting- að, tvs. at tað er ein spurn- ingur um umsteður, sum eru galdandi aðrastaðni,og sum ávirka ein sjálvan og hin er ein spurningur um grundáskoðan. -Har haldi eg, at vit í Danmark í eini 6--8 ár undir eini konservativari stjórn hava fokuserað nógv meira uppá gjalds- javnvågin enn uppá at seta arbeiði í gongd. Vit rokna við at hava eitt yvirskot á gjaldsjavnanum uppá 25 mia. kr. Tað kundi eftir okkara metan gott tolt at verið nakað minni og har- við meina vit, at ein kann brúka meira til at økja al- mennu iløgurnar í anlegs- arbeiði men eisini til tess at finna útvegir fyri at gera tað lættari hjá vinnul- ívinum. ; í Dankark hava vit tí tær búskaparligu fortreytirnar fyri at gera nakað, men okkara poliuska lív tørvar eina grundáskoðan (holdn- ing) til vidurskifuni Torføra stødan i Føroyum Hvat vidvikur Føroyum, so heldur danski LO-for- maðurin, at tann stóra Ó- lukkan her er tann, at um somu tíð sum vit fáa eina búskaparliga kreppu so fáa vit eisini nógv minni av fiski, sum so aftur hevur arbeiðsloysi við sær ikki bert i fiskivinnuni men kring alt samfelagið. -Út frá hesi sannroynd dugi eg at síggja, at út Poul Nyrup Rasmussen, formaður í danska javnaðarflokkinum hava fingið nakrar trupul- leikar, sum eru sera sera torførir at loysa. Javnaðarflokkar og týdningur teirra -Nú hava vit tosað um týdningin fakfeløgini hava fyri vælferdarsamfeløgini í Norðurlondum. Men hvønn tydning heldur tú javnaðarflokkarnir hava í hesum londum? -Líta vit at Danmark, so hevur javnaðarflokkurin sera stóran og vaksandi tydning. Vit síggja, al danski javnaðarflokkurin er komin meira við, og eg havi stórt álit á, at kom- andi stjórnin, sum verður skipað í Danmark, verður ein javnaðarstjórn. Og tá haldi eg eisini vit frá broytt politisku grundá- skoðanina, sum so aftur kann fáa vent eini nega- tivari gongd ul eina posi- tiva. -Men, leggur Finn Thor- grimson afturat: -Vit mug- u eisini viðganga, al vit hava meira enn 300.000 arbeiðsleys í Danmark. Og tað merkir, at sjálvt ikki ein sosialdemokratisk stjórn, hvussu góðan vilja hon enn hevur, er før fyri at venda einum so stórum arbeiðsloysi til at fáa øll í arbeiði aftur yvir stutta tid. Målid snyr seg um at stinga út í kortið eina aðra og meira virkna politiska kós, har tú hyggur frameftir og ikki bara letur standa ul. Samarbeiði millum javnaðarflokk og fakfelagsrerslu Finn Thorgrimson sigur víðari, at tað er eingin ivi um, at eitt tætt samarbeiði millum teir báðar partarnar í arbeidararørsluni, nevni- liga javnaðarflokkin og fakfeløgini, fer at gagna gongdini og fáa fólk í arbeiði aftur, og tí haldur hann eisini, at fortreytin fyri at koma burtur úr verandi stóðu er ein sterk Finn Thorgrimson, formaður í LO javnaðarstjórn. -Men tað eru tey, sum siga, at tað er ikki neyðugt við eini javnaðarstjórn, tá tit jú hava eina borgarliga minnilutastjórn, sum rekur javnadarpolitik? -Hatta havi eg nyliga tikið stóðu ul. Aðrenn eg fór ul Føroya høvdu vit fund i LO, har eg gjørdi vart vid, at sjålvt um stjórnin í løtuni er bæði 'trælt og handlingslammet” og ti í stóran mun leggur politikkin ul rætus eftir krøvunum frá andstøduni, so er henda støda als ikki nøktandi. -Hvørki fakfelagsfólk ella onnur, sum studla sosialdemokratiska flokk- in, eru sinnað at góðtaka, at javnaðarpolitikkur verð- ur ríkin pr. "stedfortræ- der". Tað er av avgerandi týdningi, at javnaðar- flokkurin er har, sum pol- itisku avgerðirnar skulu takast og fremjast og í fyrisitingini. Uttan mun til hvussu nógv ein borgarlig stjórn er tvungin til at góðtaka av sosialdemokratiskum sjónarmiðum, so verður tað ongantíð tað sama sum ein sosialdemokratiskur politikkur ríkin av sosialdemokratum. Poul Nyrup -Hvør verdur komandi sosialdemokratiskur for- sætisráðharri og nær fer hann til arbeiðis? -Tað verður formaðurin -