leygardagur 7. november 1992síða 9

É F É november 1992 hevur roynt at forgjørt sær, børn vid menegius - øll i sama rúmi, hóast granna- stovan er tóm. Hon er stongd vegna sparing. At so ein hjartasjúklingur fær hjartasteðg og noyðist at fáa viðgerð inni á stovuni, er bert eitt dómi um, hvussu viðurskiftini nú eru. Hvussu verður tað so frameftir, spyr Jan Dalberg, og tekur samaum: Politik- arnir hava higartil tikið tað etiska stødi undan sjúkling- unum, men nú taka teir eisi- ni viðgerðina frá fólki. Hjálparlæknarnir eru samdir um, at vit fáa eitt heilsuverk, sum meir og meir líkist teimum í eystur- europeisku londunum. Vit fara ikki at hava ráð at geva sjúklingum viðgerð í Føroyum. Vit fara ikki at hava ráð at senda teir á Ríkishospitalið, tí tað er nógv dýrari enn at veita viðgerð í Føroyum. Ikki ráð at viðgerða - Fólk mugu so bara vera sjúk, og um tey ikki gerast frísk aftur, so er bert deyðin eftir. - Tað er djúpt frustrerandi at vita sær, at teir somu menn, sum hava oyðilagt figgjarstøduna í Føroyum, eru teir somu, sum nú skulu taka avgerð um framtíðina fyri okkara børnum og abbabørnum. Hetta er prógv fyri, at teir ikki duga. Teir mugu fara frá, heldur Tumma í Garði. Um framtíðarvónirnar siga hjálparlæknarnir, at nú verður pláss fyri eini 80 - 90 seingjarplássum á Lands- sjúkrahúsinum. Tað merkir, at seingjartal- ið, sum við við sparing- unum í summar varð skert við einum triðingi, nú aftur verður skorið við eini helvt. Skaðastovan á Lands- sjúkrahúsinum hevði 5.800 viðgerðir í 1991. A medi- sinsku deild vóru 2.440 inn- leggingar og á skurðdeildini 4.387 innleggingar. Dagny Jenis av Rana, formaður: - Við hesum sparingum verður 80% av arbeiðinum á lands- sjúkrahúsinum bráð- feingishjálp. Trygdin er fokin Læknar í heilsuverkinum: - Tað er einki minni enn ein vanlukka fyri heilsuverkið, um landsstýrið í álvara ætlar at fremja sparingarnar á Landssjúkrahúsinum. Eingin kann siga, hvørjar avleiðingarnar verða Hetta siga Essa Arge, yvirlækni á Landssjúkra- húsinum og Sølvi Winther Olsen, kommunulækni, sum við ein munn, tá Sosi- alurin bað um viðmerking. Tanlað arbeiðsskipan Sølvi Winther Olsen: - Tað er stutt sagt ræðulig út- lit, og verða avleiðingarnar so grefligar, at eingin kann liva við hesum. - Mín arbeiðsskipan er so tanlað sum er, at hon heilt syndrast, um Landssjúkra- húsið skal skerjast enn meira. Eingin kann krevja slíka menniskjans- og læk- naliga orku av okkum, sum virka sum kommunulækn- ar. Vit hava heldur ikki um- stødur at gera arbeiði, sum higartil hevur hoyrt undir Landssjúkrahúsið. - Hvar skulu vit vera? - Hvat skulu vit gera? - Hvør skal vitja sjúkling- arnar? - Hetta er bert nakrir spurningar, sum kommu- nulæknin seur sær, og sum hann als ikki hevur yvirlit yvir, hvussu skal fáast at virka í verki. - Kommunulæknar og sjúkrahúslæknar hava so ymiskt arbeiðslag. Tað ber ikki til bara at leggja eina viðgerð á einum stað, til annað. Vit hava hvørki orku ella umstødur til tess. Sølvi Winther Olsen: - Eg kann bert koma i tankar um forsetavalid i USA. Har stongdi Bush allar skaðastovurnar. Clinton vann m.a. for- setavalið, tí hann vil endur- reisa heilsuverkið. - Eg eri so bilsin um hetta uppskot, at eg ikki havi orð fyri tí. Vit eru tikin á bóli av poliukarunum. Tað er forkasuligt, bert tað at nakar torir at hugsa soleiðis, sigur Sølvi Winth- er Olsen. Mugu búgva á LS Essa Arge, yvirlækni: - Tað er nógv fyri at politik- arar, sum ikki hava skil fyri heilsuverkinum, skulu nýta okkara flaggskip og stolt- leika innan føroyska heilsu- verkið, til politiska lopfjøl. So harðliga tekur Essa Arge til. Á skurðdeildini vera bert fimm yvirlæknar eftir, sum einsamallir skulu átaka sær akuttviðgerð, og sum eisini skulu leggja arbeiðið ul rættis, taka móti sjúkling- um, skriva sjúkudagbók 0.s.fr. Tað er tyngjandi arbeiði at arbeiða á skurðdeildini, og ein og hvgr kann ímynda sær, hvussu skurðlæknarnir verða fyri, sum arbeiða í døgndrift á sjúkrahúsinum, samstundis skulu leggja fólk undir skurð. Eingin sparing - UrslitiO verður at teir gomlu læknarnir, sum hava drúgvar royndir, skulu búg- va á Landssjúkrahúsinum. Tað kostar ikki smávegis í peningi. Tað verður ið hvussu so er eingin sparing. Í summar skóru teir Lands- GT Sølvi Winther Olsen, kommunulækni: - Kommunulæknar og sjúkrahúslæknar hava so ymiskt arbeiðslag. Tad ber ikki til at leggja eina viðgerð á einum stað, til annað. Vit hava hvorki + [ € ! [ % V ere: sjúkrahúsið inn á bein, og nú fremja teir enn eina skerjing. Tað kennist sum ein hevnisøka frå politikara síðu, mótvegis Landssjúk- rahúsinum. Tað er eins og teir arbeiða fram móti sínum egnum undirgangi Annað dugi eg ikki at síggja í hesum føri. Vit hava ungar, góðar ser- læknar, sum nú helst fara av landinum aftur. Teir gomlu læknarnir verða eftir, og teir hokna undir byrðuni, sum nú verður løgd á herðar okk- ara. Nú skulu læknar, sum eru komnir í pensiónsaldur gan- ga í vaktarskipan, sum teir ungu, fúsu læknarnar eftir róttum skuldu gjørt. Eingin kann ímynda sær, hvussu hetta fer at ganga. - Tað er beikst at vita sær, at tað sum vit hava bygt upp seinastu 25 árini, verður syndrað eftir einum degi. Viðvíkjandi Klaksvíkar og Suðuroyar sjúkrahúsum, so er eingin broyting. Ríki- dómi valdar á hesum stød- um, meðan fåtækradømid bert veksur í Havn, sigur Essa Arge. Dagny Os 0 serlæknar, sum nú helst fara av landinum aftur. Teir gomlu læknarnir verða eftir, og teir hokna undir byrðunum Essa Arge, yvirlækni: - Vit hava ungar, góðar