týsdagur 5. januar 1993síða 22

Síða 22 Nr. 1 — 5. JANUAR 1993 Lesarabrøv Runavikar byråd og demokrati Tann 8. des. var veljann boð sendur at seta fólk í bygda- og býráðini kring landið. Tá so valhølini vóru stongd hetta kveld, so fóru valnevndirnar í holt við teirra fyriskipaðu upp í telungar, efurfylgt av fir ing. onkustaðnis tvær ferðir Vit hava tíbetur so greiðar reglur hesum viðvíkjandi, at vit sleppa frá teim ábreiðslum, sum so ofta koma fyri um val svik í ósiviliseraða heiminum Síðani sigur kommunulóg in, at hann, sum er útpeikaður sum fyrstvaldi persónur, skal kalla nývaldu persónarnar saman, soleiðis at bygda- og býráðini kunnu skipa seg Hetta skal vera gjørt innan árs lok. Í Runavíkar kommunu upp livdu vit tað løgna, at tad vóru nakrir persónar, Ikki høvdu úð at sum fylgja ásettu mannagongdini, men tóku og útpeikaðu seg sum ein meiri luta, hvar teir enntá útpeikaðu seg sum formann fyri býráð num, og formenn i term ymsu nevndunum. Hetta alt, uttan at fyrstvaldi persónur hevði kall að saman Fyri at bera í bøtuflaka fyri hesi ódemokrausku manna gongd, sleingja teir nú um seg við ósanindum, sum skulu seta teir, ið standa uttanfyri meiri lutan, ið eitt sovorðið ljós, at tað eru teir, sum hava skyldina Um alt býráðið var nývalt, so var talan bert um at seta bý ráðsformann, men her er talan um at sitandi býráðsformaður samstundis er fyrstvaldi per sónur í býráðnum. Tískil er her talan um at »smida« býráðs formannin úr sessinum, sum fólkið hevur ynskt hann sitandi 1 Við tað at 4 ár ganga til vel; arin kann visa hesum harkaliði hvat teir meina um slíka mannagongd, er bert at vóna at jólaboðskapurin, boðskapurin um hann, sum sjálvur er sann leikin, hevur gjørt eitt sovorðið inntrytt, at tå regluliga valið av formanni og nevndum helst beint áðrenn nýár fer fram, so virða hesir menn fólkaviljan í ein sovorðnan mun, at teir taka avstand frá teirra stóra og ódemokratiska mistaki. Minn ast skulu tt, at tit eru settir at forvalta fólkaviljan, og tískil ikki mugu traðka hann undir fótum Veljararnir hava víst tykk um hvat teir vilja og harvið gjørt sína skyldu. Valnevndir nar hava syrgt fyri at tit ikki nýtast at ivast í r fólkaviljanum og gjørt sína skyldu. Gangið tit nú í somu sporum og gerið skyldu tykkara. So skulu vit sum veljarar taka ábyrgd sam an við tykkum í teim fýra kom andi ámum Veljari Rættartrygdin í vanda Fáir munnu teir rætthugsandi føroyingar vera, sum í 1992 eru í iva um, at rættartrygdin hjá Føroyum og føroyingum er í vanda. Lógloysi viðvíkjandi almennum veðhaldum og ødr um fíggjarstuðuli ul vitleys projekt er vælkent. Lógloysið grannskoðan lands kassans seinastu árini er eisini vælkent. Eisini er løgfrødisliga máttloysið vælkent, tá tað snýr seg um at vera »korrektur« innan almennu umsitingina (Demi er gongdin í undir grundarmálinum) Undirgrundarmálið, lå óneyðugt tók 17 år T.d. tók tað ikki færri enn 17 ár at samráðast við innan donsku ríkisstjórnina um yvirtøku av råevnum i undirgrundini sum føroyskt sermål i samsvari vid heimastýrislógina. Orsøkin til hesa drugvu 17-åra samráð- ing var hin einfalda, at før- oyskir politikarar vóru so kúbýttir um lóg og rætt (styrisskipan landsins, heimastýrislógina), at teir yvir fyri dønum kravdu »ognarrættin« til undir- grundina. Slíkum kravi skiltu danir sum vera man einki av. »Der er ikke noget at rafle om«, svaradi Anker Jørg ensen hesum politikarum aft ur. Við mentaðum politikar - um, ið kendu til lóg og rætt og stýrisskipan landsins nýttust slíkar samráðingar ikki at tikið meira enn 2 tímar. Víst verður annars til greina- stubba frá undirritaða um hetta evnið i Sosialinum sein- asta tysdag, 22. desember. Sjóvinnubankin tallit, m.a. vegna kommunulån Sjóvinnubankamálið er eitt annað skelkandi dómi um, at rættartrygdin í Føroyum er í vanda 1992 mistu nógvir føroyingar partabrævaognir sínar í Sjó vinnubankanum, ma. ti 4 kommunur av figgjareftirlit inum vóru mettar at vera fallit og ikki førar fyri at gjalda síni lán aftur. Hevur nakar nakrantíð í einum rættar- samfelagi hoyrt um, at ein kommuna ikki kann gjalda Týsdagin hin 6.okt síni lán aftur? Svarið má vera nei. Ein kommuna kann so sanniliga ikki metast ájavnt við eitt partafelag ella ein privat persón. Ein kommuna er ein almennur myndugleiki. Ein kommuna hevur sum al- mennur myndugleiki í síðsta enda fingið sínar heimildir og sínar uppgávur tillutaðar av statsmaktini, og tað er statsmaktin, sum skal borga fyri lógum, rætti, rættar- trygd og landaskili. Er ein slíkur almennur myndug- leiki fíggjarliga fallit, er kann so ikki eisini fallit í moralskum týdningi? Eitt er, at eitt løgting og eitt landsstyri einki skeivt síggja i, at privatir lániveitarar missa pening, sum teir hava lånt út til føroyskar kommunur. Hetta er í sær sjálvum ein »falliterklering« frá landsins myndugleikum Men kann danska stats- maktin, m.a. danski stats- ministarin Poul Schlúter, veruliga tola, at ein almenn- ur myndugleiki innan hitt danska ríkið íkki kann gjalda síni lán aftur? Ein syndarlig umboðan Spell at Føroyar onga um bodan hava á danatingi, sum kann endurgeva orð Torstein Petersens frá 1948, og minna danir á ábyrgd teirra í 1992. Spell at Føroyar onga um bodan hava å danatingi, sum kann endurgeva orð P. M Dams frá 1948 -P. M. Dam var samrikismadur um ein håls, serliga ti hann ræddist tørv andi fólkaræðisligt sinnlag og tørv andi virðing fyri lógum og rætti hjá ávísum bólkum í Fer oyum. Spell at Føroyar onga um boðan hava á danatingi, sum opid og alment kann greida donskum politikarum — m.a. hini sera demokratiskt sinnaðu Kirsten Jacobsen — frá sann- leikanum um statsrættarligu vidurskifti Føroya. (Si greina- -titt ferðasamband vid utheimin! stubba frå undirritaða um hetta evnið í Sosialinum seinasta týsdag 22. desember) Sjálvstýrislógin, ið m.a. Skal geva hverjum feroyingi »Stempul á reyvina« Meðan alt hetta gongur fyri seg, sita Atli Dam, Jógvan Sundstein, Óli Breckmann á Co (m.a. fyrrv. blaðmaður á Dagblaðnum Niclas Johanne sen), Jákup Lindenskov & Co í sveittabroti og fyrireika ella gleða seg tileina nýggja sjálv- stýrislóg fyri Førovar. Sam- bært eini sjónvarpssending í 3 pørtum fyri kortum, skal henda sjálvstýrislóg m.a. so at síga geva hverjum føroy- ingi hetta stempul á reyvina: »Tu skal eita førovingur«! Eitt er at spæla førovingur í skinni. Annað er eisini at vera sannur føroyingur i anda og sinni. Hvussu góðir førovingar í anda og sinni hava hesir neyndu 5 politik- arar verið, nú teir hava leitt tjóðina undir útlendska um- siting? Hava teir ikki heldur eins og embætismenninir í Gabelstíðini og á degum Nólsoyar Pálls verið útlend- ingar í anda og sinni, og hava teir íkki framt útlendskan á- gang moti sonnum føroying- um? Tað er so sanniliga orsek til at stúra fyri, at rættartrygdin hjá Føroyum og føroyingum kemur i alstóran vanda, um ikki ansað verður eftir. Tað er tó umráðandi, at fólk ikki gerast ill við sínar politik- arar, tí slík vreiði gagnar ikki. ' Eitt fólk fær teir politikarar, sum tað við sínum hugsanum um samfelagsviðrskifti ger seg uppiborið til at fáa. Tað hevði gagnað meira, um hver einstakur vendir tí meguligu vreiðini móti sær sjálvum, sum hugsað og valt hevur hesi sein- astu nógvu árini. Við ynskjum um eitt gott nýggjár Olavur Christiansen | Tíðindablaðið CS Undir Tussafjøllum Nýggj bók eftir Oskar Hermannsson UNDIR TUSSAFJØLL- UMernýggj bók við søgum og sangum, sum Oskar Hermannsson hevur skriv- að. Oskar Hermannsson hev- ur sum kunnugt skrivað og yrkt nógv gjøgnum árini. Hann hevur skrivað í blød- um og tidarntum og hevur verið fastur gestur í mong- um jólablaði. Eitt skeið var hann ritstjån á mánaðar- blaðnum GLUGGANUM, og í mong ár hevur hann saman við ødrum stjórnað útgávuni av jólablaðnum FØLV. Oskar hevur nú savnað úrval av tí, sum hann hevur skrivað ul børn: yrkingar, søgur og sangir. Og hetta er nu givid ut i békini Undir Tussafjøllum. Flest øll til- komin fara at kennast vid lussasøgurnar, og —ikki minni sangirnar hjá Oskari, Ld. sangimar Beinta og Skiparin lítli. Hetta er kærkomin bók, tí søgumar eru stuttligar og hóska væl at lesa upp fyri børnum. Abbasonur Oskar, Bárð- ur Hermannsson, hevur gjørt permumyndina til bókina og eisini tær sera hegnisligu myndirnar til søgurnar og sangirnar í bók - mi. Undir Tussafjøllum hev- ur áður verið send limunum í bókaklubbanum og er nú komin í bókabúðirnar. Bókadeild Føroya Lærara- felags gevur út, og prent- arbeiði hevur Pf. Einars Prent staðið fyri. Í bóka- búðunum kostar Undir Tussafjøllum 130 kr. Góð hus til solu Til hægstbjóðandi eru hús á Mouritsar- vegi í Hoyvík til sølu. Húsini eru bygd í 1986 úr fyrsta floks til- fari. Kjallarin er innrættaður og væl- hóskandi at leiga út. Øllåhugad eru vælkomin at hyggja eftir avtalu. Tlf. 19512 — 18182 i 4 ———