hósdagur 14. januar 1993síða 6

Tidindabladid ['stslakittå Tryggingarlån gjøgnum fakfeløg: nn eingin vandi | Um limirnir missa arbeiði og ikki halda sínar skyldur við at rinda avdrøg fyri lánini, tey hava hjá Føroya Livstrygg- ing, kann hetta raka fakfeløgini, ið veðhalda Átta fakfeløg hava sáumála fyri Studentaskúla- á HF- Nógvir eru teir føroyingar, sum sigla við skipum hjá A.P Møller, og summir teirra eru byrjaðir sín skúla í Svendborg. Skipið á myndin er Dagamr Mærsk, ið Hvussu nógv enn verður fyri lánið, kann tryggingin varð bygt í 1984 Allir Nakrir arheiði fóroyingar sleppa á hvørjum ári á skúla í Svendborg at út- búgva til navigatørar og hjá Mærsk So hvert sum arbeidsmøguleikamir í Føroyum minka, økist áhugin hjá ungum at fáa sær útbúgving, ið gevur arbeiði uttanlands. maskinmeistarar vid Føroya Lívstrygging um, at limir teirra kunnu taka lån frå tryggingini vid panti í tryggingini hjá lim- unum. Fakfeløgini ved halda fyri hesi lån. Føroya Livstrygging hev- ur veitt umleid 900 slik lån, ið eru ymisk til støddar, alt eftir um felagid hevur eftir- lønarskipan gjøgnum tryggingina ella ikki. Nú fleiri og fleiri fólk missa arbeiði, er okkurt av feløgunum farið at Óttast fyri, hvat hendir, um limir- nir, sum hava hesi lán, ikki halda sína skyldur og gjalda avdrøgini. Men Føroya Livstrygging sær ongan vanda enn, ti limirnir hjá teimum feløg- um við slíkum sáttmála, eru ikki so hart útsettir fyri at missa arbeiði. Feløgini eru Føroya Lær- arafelag, Búskapar- og Løg- frødingafelagid, Yrkisfelag lærara, Magistarafelagið, Føroya Byggifrødingafel- ag, Føroya Sjúkrahjálpara- felag og Føroya Verkfrød- ingafelag. Verkfrødingar og byggi- frødingar eru teir av hesum, sum mest hóttir eru av ar- beiði. Men tað eru ikki so nógvir, sum hava slík lán í teimum báðumum feløgun- unum, og låniupphæddimar eru heldur ikki so stórar sum hjá summum ødrum. Mest lærarar Lærarafelagið er tað felag- ið, sum hevur flestar limir við láni frá livstryggingini, umleið 370. Hetta felagið hevureitt dómi um, at ein limur kom í skuld til livs- tryggingina, og felagið noyddist at gjalda, tí felagið veðheldur. Føroya Livstrygging ber ongan ótta fyri lærarunum sum — tryggingartakarum. skorið niður, so sita lærarar so nøkulunda tryggir í sín- um starvi. Tryggir pengar Og so leingi tryggingartak- arin hevur arbeiði, skuldi eingin vandi verið fyri, at avdrøgini ikki verða goldin, tí sáttmálin við fakfelagið sigur, at arbeiðsgevarin dregur gjaldið fyri lánið frá lønini, áðrenn hon verður útgoldin.Skyldurnar verða tí hildnar í hvussu er so leingi, sum fólkini hava arbeiði. Haraftrat hevur lívstrygg- ingin trygd i sjálvari trygg- ingini, sum er neydug at hava fyri at fåa slikt lån. Missa fólk arbeiði, og gold- ið ti ikki verður rættstundis inn uppá lánið, kann trygg- ingin mótrokna i livstrygg- ingini hjá tí, sum stendur fyri láninum. fara víðari til lántakaran og kreyja restina av pengum. Ikki uttan so, at hesin ong- ar ognir hevur, kann trygg- ingin fara víðari til felagið, ið veðheldur. Undantøk Tað er hent í nøkrum fórum, men tað hava verið undan- tøkini, sigur Tummas Elias- sen, fíggjarstjóri í Føroya Livstrygging. Tad eru framvegis nøkur, sum taka lån frå Føroya Livstrygging, men åhugin fyri lánunum minkar, ti lánini eru brúkslán, og fyri- munirnir við hesum lánum eru ikki so nógvir, eftir at skattalógin er broytt, og rentan av lánunum ikki longur kann dragast frá á sjálvuppgávuni. randi Føroyingarnir vóru nógvir, sum í heyst vóru til Um tað ikki er nóg mikið upptøkuroynd fyri at sleppa á skúla í år. Føroyingar sleppa frå at fara niður til upptøkuroynd. Hana taka teir í Havn hjá Eigil Hansen, sum í nógv ár sigldi sum skipari hjá Mærsk. Jørgen Fredriksen, leiðari á skipsmanningardeild- ini hjá Mærsk, hevur ikki talið, men hann heldur, at tað vóru átta ella níggju, sum sluppu inn í ár. 25-30% plaga at standa royndina, og føroysku umsøk jararnir plaga at koma líka væl gjøgnum royndina sum teir donsku, sigur hann søktu um at b Tad vóru 691 ulsamans, sum 150 sluppu inn ulsamans Helvun byrjaði 4. januar, hin helvtin fyrst í juli í ár Vvria í ål Flestu umsøkjaramir eru millum 16 og 20 ára gamlir. Teir skulu hava 10 ára víðkaða prógvið úr ÓIKASKULANUr rru KM K rin cru Í 4 anda ú 4 mar. Met { r ikk hi Juni, ti tað k i utt ' 4 n ker | ; 1 Ji nr ið en 4 ta K: Tad tekur hålvt sætta ár at læra ul maskinmeistara og hålvt fimta ul fimm at læra til stýrimann. Fyri næmingin er tað ikki kostnaðarmikið at fara á skúla í Svendborg. Hann fær SU og Mærsk rindar tað, sum annars skal til, soleiðis at nærminginum ikki nýtist taka nkað lestrarlán. Fyri Mærsk kostar tað 300.000 krónur at útbúgva hvønn teirra. Næmingun- um nýtist ikki taka alla útbúgvingina á ávikavist Kogtved Søfartskole ella A.P. Møllers Værksted- skole. Teir kunnu byrja har og so halda fram Ld. í Føroyum. Tá teir hava fingið prógv, er ikki torført at fáa arbeiði. Tey stóru reiðaríini hava stórt tot á yvir- monnum. Sjálvt um Mærsk rindar ein stóran part av útbúgv- ingini, binda næmingarnir seg ikki til at sigla við skipunum hjá A.P.Møller. - Stavnsbandið var jú avuikid fyri meira enn tvey hundrað árum síðan, sigur Jørgen Fredriksen. — randi Láni ni frá lívstryggingini eru ein leivd frá ti, at fakfelagslimir kundu taka lán frá donskum eftirlønartryggingum. Lánini vóru ætlað sum ein byrjan, tá fólkini, t.d. lærararnir vóru lidnir við sína útbúgving og skuldu seta búgv. Nógv lán vórðu tikin í 80-årunum, tá tey eisini blivu stórri. Arkivmynd SOSIALURIN — einasta blad 5 ferðir um vikuna