mikudagur 3. februar 1993síða 16

—— 16 Framhald av síðu 14 i hildu, at: prísumur iga í Råsdrekkasøluni w lágir, men nú eru teu vi skum tiltøkum broytt i r. Hetta er ov tidlig at br sin út frå åtviklingin ur n forbrúk. Tað er ha at prísmekanisman vel ikt so ulvildarliga, nú vi in nærum vísunda hga guleika at royna hesa mes nu meira neyvt. Vén and in hetta prinsippið vinna |: ma í framtíðini. Nógv hevur verið kjakast um, hvert ein so høgur prísur kann elva ul ólógligt virksemi, heimabryggj og smugling. Vit vita, at slíkt fer fram aðra staðni, serliga har eitt bíligt ski beg uppat einum dýrum hesum sambandi er eisini vert at taka við, at príslegan í Danmørk, vegna EF, er fall andi, og kann hetta skapa eitt trýst hjá okkum. Kann prísurin so ikki brúkast tálmandi, setur hetta so mikið størri krøv til eitt nú upplýsing. Eisini verður í ár og komandi ár áhugavert at fylgja, hvussu tað gongur við råsdrekkaøkin- um í teimum norðurlondum, sum nú søkja um upptøku í EF, men sum hava nøkurlunda somu skipan sum vil Tey royna at varðveita hesar skip- anir vid atskjóta seg undir grein 36 í ROM-sáttmálanum um EF, sum loyvir ávísum handils- tálmingum, tá hesar eru grund- aðar í heilsuviðurskiftum, ann- ars ganga EF skipanimar sum heild ímóti handilstálmingum og einkarsølum. Í mongum londum er so sterk samantenging millum rús drekkasølu og peningaåhuga- mål, at næstan ongar politiskar broytingar eru møguligar. Tad kundi verið ein møguleiki við núverandi skipan, at tann pri- vati peningaligi åhugin innan sølu verður hildin á einum lág um stæði. Annað rúseyni Seinasta ár vidgjørdi ráðið eis- ini aðra misnýtslu, serliga sniffing og hashnytslu. Størri upplýsandi tiltøk hava tó ikki verið sett í verk, eisini Ú at ivi hevur verið um, hvert tað er rætt, at skapa ov nógva umtalu um eitt nú sniffing. Tíuleikin av sniffing er 6 kendur, men sigst mest finnast millum børn. Hashnytslan sigst vera økjandi, og tað er kent millum mong ung. Hinvegin eru framvegis bert fá, sum mill- um 15 ára gomul siga seg hava roynt tað. Summi siga seg vera bangin fyri, at verður rúsdreka so dýrt, er vandi fyri at serliga yngri fólk fara at rúsa seg við hash í staðin. Hash er framvegis ólógligt. Rúsdrekka- og narkotikarådid hevur ikki somu hugsan sum sumstaðni í ødrum londum, at gera hetta frítt ella lógligt. Tad fyribyrgjandi arbeiði verður tí í hevuðsheitum innan tollvaldið og politiið. Ráðið umhugsar í ár at fara meira beinleiðis at stuðla før- oyskum tilfari um hetta evni, eitt nú videobond og skrivligt tilfar. Nugburður og tyrt- byrgjandi tiltsk Í tí nógv umrødda ritinum frá WHO »Almannaheilsa ár 2000« verður m.a sagt at kanska verður meira vert enn lóggáva um rúsdrekka er neyðugt at skapa ein hugburð millum manna, sum kann birta Nr. 22 — 3. FEBRUAR 1993 uppundir, at nisdrekka verður nytt vid måta ell is ikki Her sjálv hugsað um k h og lýsandi tiltøk hjá íráhaldsre um farin und 5pe ti ultak við tað, al settu ein rådgevi burtu av. Tað verður sera spennan«; at hoyra um, hvussu hetta arbeiði fer at ganga. Hig artil hevur verið at frætta um ymiskt skrivligt úlfar og eisini um meira framkomið tilfar innan undirvísing. Ráðið hev ur áður í sínum tilmæli skotið upp, at almennur pedagogiskur ráðgevi verður settur innan misnýtslugkið. Ráðið fer helst í 1993 at koma við meira itøki ligum uppskoti í so máta. Hetta skal so ikki vera sum andsegn í mun til ráðgevan hjá fráhalds feløgunum, men heldur suppl erandi. Tað serliga við slíkur almennum rådgevi er, at serlig atgongd til skúlarnar má fáast í lag, og skal hetta vera innbygt í starvið Ráðið hevur í 1992 bein leiðis og óbeinleiðis verið við til at fingið til vega kunnandi tilfar, bæði í skrivligum formi og á video. Ætlanin er í ár at halda fram við hesum, og ser- liga fáa útbreitt slíkt tilfar, eitt nú í sambandi við Rúsdrekka- søluna. Tilikt tilfar á føroysk - um hevur verið um alkohol, men sum eg nevndi áður, verða møguliga i ár tiltøk viðvíkjandi hashupplysing stuðlað. var Grunnurin móti alkoholmisnýtslu. Eftir at flestu almennu grunnar eru av - skaffaðir, er hetta vorðið ein konto. Partvíst hevur ráðið verið spurt ul ráðs viðvíkjandi hvussu hesin peningur skal brúkast . Eftir at grunnurin sum so er farin, hava umsóknir ikk verið innkallaðar sum so av landsstýrinum, og viðgerð av møguligum umsóknum ti ver- ið meira spjadd. Ráðið um- hugsar at fara undir at gera meira langsiktada ætlan um hvussu hesin peningur kann nýtast. Mesta upplýsing her er ikki so málrættað, men meira rokn að mest sum til øll. Í seinastu formansrødu nevndi eg, at vit møguliga skuldu hugsa meira málrættað við kunning tilætlað ávísum málbólkum. Umhugs að kundi verið serliga at ukið ávísar málbólkar fram hvert ár, Ld. eitt ár verið ár fyri børnum hjá misbrúkarum, annað árið hashnýtsluár, 0.s.fr. Saman við ráðnum fyri ferðslutygd kundi eitt ár verið ár fyri ferðslu og misbrúk o.s.fr. Fjølmidlamir eru størsta kunnleikakelda hjá fólki. I Føroyum eru fjølmiðlarnir, serliga blødini, ofta hugað at nýta tilfar, sum einstaklingar ella felagsskapir lata inn, eisini kunnand: um vandamar við rúsevnum. Hinvegin må sig- ast, eftir minari meting, at fjøl- midlarnir, serliga fjarsynid, hevur ein løgnan hugburð i mun til eitt nå rúsdrekka. Tað er, sum um teir síggja tað sum eina ítróttagrein, har tað ræður um at greiða frá, hver kemur skjótast, hvussu langar raðir- nar eru uttan fyri rúsdrekkasg!- una, 0.s.fr. Ali í alt snýr hetta seg um her á landi at finna for- nuftigar ordningar. og ein kundi í so máta ynskt sær meira serigst tilfar í fjølmidlunum, serliga fjarsýninum, hesum viðvíkjandi Ráðið hevði í sínum ål: á sinni tað aðalsjónarmið, at betri samskipan átti at vera millum viðgerðarstovnarnar, at avru ing átti at fara fram undir pro fessionellum starvsfólki og at tað átti í framtíðin: at bjóðast ein størri vifta av viðgerðar møguleikum, serliga ambu lant. Royndir frå landsstyrin um at samskipa vidgerdina betur eru ikki eydnadar. Hin vegin, so hevur tingid fast hildið núverandi skipan, men eisini játtað pening til teir ser ligu viðgerðarstovnarnar sum áður. Hugsanin um betri sam skipan er ti nakað fjar í løtuni Ymisk sløg av eftirviðgerð eru eisini fyribyrgjandi mót afturfalli í misbrúk. Tað er ú gleðiligt, at eftirvidgerd fer fram og eisini at onnur tiltøk, sum virka á sama hátt, eitt nú AA-fundir, er í nenning. Hetta at fólk við einum problem: sjálvi gera slik tiltsk, er nakað, sum bæði innan alkoholismu og innan ymsar sjúkur, hevur vundið upp á í vesturheimin um, og tykist at fáa alt stórri týdning. Ein tåttur, sum aðrastaðni hevur verið umrøddur, td. í Danmørk, er hetta, at meðan miðsbrúksfyribrigdið er sjón- ligtog upplagt, so standast sum heild fleiri trupulleikar av for brúkinum hjá teimum sokall- aðu vanligu forbrúkarunum enn hjá misbrúkarunum. Tað er vert at umrøda her hjá okk- um, um vit eiga at hyggja tann vegin. Um nakað er at vinna við at bjóða einhvønn form fyri viðgerð fyri stórbrúkaran, sum ikki beinleiðis er alkoholistur. Hildið verður aðrastaðni, at samfelagsliga kundi meira verið vunnið við slíkum atliti. Ein annar táttur innan við- gerð er blandingsmisbrúkið, serliga við sokallaðum nerva- tablettum. Hetta er torført at koma ul lívs viðgerðarliga. Her kann nakað gerast við vami frá læknanna síðu. Har- afturat kemur, at fyri angist sjúkur, eitt nú angistneurosu, har vanligur sissandi heilivág ur hevur verið nýttur, eru nú tekin til, at annar heilivágur, serliga heilivágur mót sinnis tyngd (depressjón), kann nýt ast. Hesn heilivágur hevur ikki risiko fyri ulvenjan á sama hátt sum tann reint sissandi heili vågurin. Rúsdrekka- og narkotikaráðið Ráðið vónar, at teir donsku gesurnir í dag kunnu verða við at ríka okkara hugburð innan hetta eki. Eisini í 1993 vónar ráðið at kunna vera vid til at stuðla ultøkum innan mis brúksekið við ráðum og meira beinleiðis, har hetta letur seg gera. Innan tað meira vísunda- ligu síðuna vóna vit, at tann stóra norðurlendska kanning- in, sum er liðugt skrivað, kann verða prentað og útgivin. Hetta er kanska meira fyri tey, sum meira gjølla vilja seta seg inn í drykkjuvanamar, men kann á tann hátt vera bakgrund fyri eini vónandi nýggjari kanning, áðrenn tað verður aktuelt við endurskodan av rúsdrekkalóg- ini. August G. Wang formaður Tidindabladid ES North Atlantic Marine Mammal Commission søger chef til sit sekretariat i Tromsø, Norge Organisationen NAMMCO er oprettet af 4 parter, Grønland, Island, Færøerne og Norge. Aftalen mellem de 4 lande blev underskrevet ved et møde i Nuuk, Grønland, i april 1992. Ved det første og stiftende møde i Tórshavn i september 1992 blev det besluttet at sekretariatet skulle ligge i Tromsø og for finansåret 1993 ville få en bevilling på 2,23 mio. DKR. Der påregnes et personale på tre heltidsansatte. Organisationens formål er, at »bidrage til be- varelse, rationel forvaltning og forskning av maritime pattedyr i Nord Atlanten gennem regional konsultation og samarbejde«. NAMMCO's organer, som sekretariatet skal betjene, er Rådet (Council), et antal forvaltn- ingskomitéer (Mangagement Committees) og videnskabskomitéen (Scientific Committee). NAMMCO's arbejdssprog er skandiavisk og engelsk. Møder afholdes og rapporter fra møder affattes på engelsk, da NAMMCO har observatører fra andre lande og internatio- nale organisationer. Der søges i første om- gang efter en sekretær for organisationen til tiltrædelse snarest muligt. Jobbet Sekretærens stilling omfatter følgende om- råder: — Ledelse af organisationens kontor i Tromsø — Tilrettelæggelse af organisationens ar- bejde sammen med formanden for Rådet mellem møderne. — Styring af organisationens budget — Forberedelse og rapportering fra møder i Rådet og forvaltningskomitéerne. — Ansættelse af andet personale sammen med formanden for Rådet. — Andre opgaver, der pålægges Rådet. Ansegerprofil — En højere uddannelse fra en aner- kendt institution er en forud- sætning. — gode evner til at omgås personale og re- præsentanter for de kontraherende part- er. Erfaringer fra en multinational orga- nisation er en fordel. — God skriftlig og mundtlig fremstillings- evne på skandinavisk og engelsk. — Kendskab til naturforvaltning en fordel. Løn og an- Stillingen er en åremålsansættelse på 4 år, sættelses- med mulighed for forlængelse. Stillingen er vilkår indplaceret på kontorchefniveau. Løn aftales på dette niveau efter kvalifikationer. For ansatte uden for Norge vilder være mulig- heder for kompensation for flytteudgifter, samt ret til regelmæssig rejse til hjemland. Ansøgning Ansøgning med eksamensbevis og curricul- um vitae, sendes til formanden for organisa- tionen, Kjartan Hoydal, Box 64, FR-110 Tórs- havn, Færøerne. Forespørgsler om jobbet kan rettes til same over fax (+) 298 14942 eller telefon (+) 298 11095. Fristen at indsende ansøgning er 1. marts. Tórshavn, 29. januar 1993 Føroya Landsstyri á FI % ig Øe