mikudagur 24. februar 1993síða 2

FRÆLSI — JAVNAÐUR — BRØDRALAG | Ábyrgdarblaðstjón. Jan Miller | Fyritaksstjóri Krisjan Dahí Ljósmyndari Kalmar Lindenskov | | | | Kreditfeløg Í miskredit! VIT hoyra og lesa í hesum døgum, at alt føroyska samfelagið er í bidistødu Øll bíða. Men eftir hvørjum! Tí stóra og endaliga skrædlinum ella eini kollvelt andi broyting, sum skal geva fólki ar beiði aftur, klæði, mat og tak yvir høvd KH NEYVAN nakrantíð áður í føroyskari søgu hava so mong gingið við einum og sama tanka: hvat fer nú at henda! Flest øll bera ótta fyri ti ringasta, men hjá summum livir enn vónin. Tað gongur eisin mót ljósari tid og várið er ikki so langt burturi. Hetta má tá hava onkra ávirkan á støduna, tí hon kann ikki vernsa meira eru tað tey, sum hugsa NOGV verður gitt. Og tosað verður um hver nú er orsøkin ul kreppuna. Tað eru tey, sum siga, at okkara egni kleyv Biaðfolx Randi Jacobsen - Dagny Utgevar: P/1 $eslalurin Bústaður. Argjavegi 26 66. ÁRGANGUR. | Hdinda es men mme LL Postadr : Postsmoga 76 Joensen - Tórfinn Smith - | Uppsetng PA Sosialurin Argjum 110 Tórshavn Hilmar Jan Hansen - Prant PM Pressan 1981 | Tesíon 11820 Tøletax 14720 Justinus Eldesgaard arskapur hevur alla skyldina. Onnur siga, at orsøkin liggur í utlandinum Tosad verður um eina ulfeingiskreppu, um eina marknaðar- og prískreppu og um eima kapitalkreppu. So eru tað uppaftur onnur, sum siga, at hetta eru bert hjááriniskreppur. Veruliga kreppan er tann, at:allur struktururin í sam felagnum hevur verið og er skeivur. Vit hava bygt upp eina fiskivinnu uppá studning og nú vit ikki vilja veita studning tl hesa vinnu, so rapar alt og heldur enn at læra av hesum, so lata vit ístaðin studning ul bankarnar osfr. Tað er skrúvan uttan enda. Vit koma ikki burtur úr hesum broyta vit ikki heilt poliukkin og skifta verandi politikarar út verður sagt. HESA seinastu tíðina hevur eisini ein onnur orsøk ul kreppuna stungið seg upp. Og tað eru tey útlendsku kredit eløgini, sum hava satsað sínar pengar uppá Føroyar. Nú ber ikki til at geva teimum einsamøllum skyldina, ti hesi hava jú gingið ynskjum okkara um bílig Í lán á møu. Men nú tað sansar at eru hest kreditfeløg av álvara komin í fokus ella í miskreditt, um ein kann siga tað so LANDSSTYRISMADURIN, sum um situr fiskiidnadin, hevur fleir ferðir í seimastuni víst á ábyrgdina hjá somu kreditfeløgum hann á, at taåd almenna so sanniliga hes ur borið síni tap av kreppuni. Bankarnir hava gjørt tað fyri ein part og nú má tururin koma til kreditfeløgini. Tey mugu vidganga, at tey eisini hava satsað skeivt og tí mugu tey her og nú góðtaka at avkriva skuld, eitt nú í fiski ídnaðinum. Tað nyttar lítið hjá teimum at ganga efur "forventet fangst vóna, at tey fáa selt fleiri av virkjunum so mikið dyr, at tey - kreditfeløgini sleppa snikkaleys úr kreppuni Í blaðnum í dag vísir og EINGIN vil ella er førur fyri at keypa virkini frå Kreditfeløgunum fyri dyran penga og skulu hesi virki hava nakra framtíð, so mugu tey sanerast hålvt ella helst fult. Hetta mugu kreditfeløgini góðtaka. Alt annað er åbyrgdarleyst, ti hvat skulu tey tvíhalda um "deyð" virki í Føroyum, ti tå fáa tey ongar pengar koruni TAÐ er neyvan ov nógv sagt, at Kred itfeløgini í dag hava Føroyar í síni "hulu hond” sum danir plaga at taka til. Tað er upp ul teirra at avgera, um virkini skulu lata upp aftur, um fólk skulu koma aftur í arbeiði osfr. Tað er sjálvandi ikki rætt bara at geva hesum feløgum skyldina og harta tey, nú vit hava livað í sus og dus m.a. vegna teirra "gávumilda" láni poliukk. Men hesir lánistovnar mugu vera realistiskir. Teir eru noyddir til at taka avleiðingarnar av, at teir satsadu lutvíst skeivt í Føroyum, tá teirra um boðsmenn her nærum lógu á knøunum og bóðu hvønn Per og Pól um at læna pengar - og tað nógvar pengar frá teimum 6 Tummas Arabo, landsstýrismaður: Kreditfeløgini brenna seg illa sanera tey ikki nú | kunnu tey rokna við ikki at fáa ein klink aftur -Hevur landsstýrið heitt á kreditfeløgini um at sleppa nøkur av krøvum sínum í fiskiídnaðinum? -Nei. Nú hava vit verið so oftani í Keypmanna- havn. Hetta má vera ein uppgáva hjá bankunum Teir síggja hvussu stødan er og royna teir at sam ráðast við kreditfeløgini, so rokni eg við at hesi í telag kunnu finna fram til eina skilagóða loysn longu er farið á húsa- gang? -Tad haldi eg ikki vit eru farin. Nakad annad er at vit eru i eini trongstødu Men tå sagt verdur, al samfelagið er farið á húsagang, so haldi eg eisini Jógvan Mørkøre skyldar okkum at greiða frá, hvat hann tá meinar við -Tað er framvegis nógv sunt og gott í samfelagn- um, men ég skal viðganga, at tað í løtuni er sera torført at fyritaka sær nakað. Vit mugu í hvussu er arbeiða fram ímóti at dyrka tað, sum er sunt í samfelagnum og fáa skor ið svullimar burtur. Tað er ma. gomul skuld í virk) um. Tað er púra greitt, at virkini kunnu ikki yvir liva, um tey skulu forrænta gamla og hega skuld forrenta vinnutólið og endurnýggja seg. Og ti hvílir stór ábyrgd á bæði bankum og kredit feløgum. jan Tað almenna hevur longu tikið sín stóra part av saneringini i Føroyum. Nú mugu bankarnir taka saman hendur og fara til Danmarkar og greiða kreditfeløgunum frá stóðuni við tí fyri eygað at fáa tey at sanera allan fiskiidnadin sum hann er sigur Tummas Arabo, landsstýrismaður m.a. Eg meini avgjørt, at:tað er neyðugt at bankarnir saman fara og tosa við kreditfeløgini, soleiðis at allir partar avskriva í tøroyska vinnulívinum. Tummas Arabo dámar einki gongdina í eitt nú Danmark har filosofiin er tann, at:tað bara skulu vera nøkur fá stór virki eftur -Eg veit, at tad eru fleiri í Føroyum, sum taka undir við hesum og er hetta eisini polititikkurin hjá bankum og kreditfeløgum, tá verður galin endi. Øll útlán i Føroyum eru grundað á, at tað er eitt ávíst peningaumfar í sam- felagnum. Pengar, sum fara til at afturgjalda lán í Danmark, koma ikki í hetta umfarið í Føroyum. Skal tú tí royna at koma sum frægast burtur úr í vinnuni, so mást tú gera virkini so bílig sum gjør- ligt. Tá fær tú nógv fólk við eini lønarinntøku, sum síðani fær ringvirkningar fyri alt samfelagið. Hevur tú ístaðin nøkur fá virki, so verða tað nøk- ur fólk, sum fáa kanska eitt sindur hægri inntøku, men hesi skapa ongan umsetning. Brenna seg Vilja kreditfeløgini ikki nú avskriva nakað av skuldini í Føroyum, so koma tey at brenna seg um nøkur fá år, tí tå hava tey mist allar sínar pengar. Hesi felag eiga nevni- liga handilsbygningar og bilverkstød, sum skulu umseta nakað, ítróttarhallir osfr. Hver skal gjalda alt hetta gildið, um teir taka allan umsetningin burtur úr samfelagnum! Tummas Arabo sigur, at tað almenna hevur longu tikið sín stóra part av saneringini og nú mugu bankar og kreditfel- øg vísa ábyrgd. Bankarnir hava sanerað nakað og koma at sanera meira. Fiskiidnadurin må longur nidur enn teir pri- oritetir, sum Kredit- feløgini hava. Kreditfeløgini mugu kenna ábyrgd mótvegis ti føroyska samfelagnum og sær sjálvum. Tey fáa eingi egg slakta tey hønina. Mugu sanera Tummas Arabo heldur, at skulu kreditfeløgini droyma um at fáa nakrar pengar aftur úr føroyska samfelagnum, so mugu tey sanera fiskiidnadin enn meira og har verður eisini hugsað um tey virkini, sum enn koyra og hava ein stórar lánibyrði. Donsku kreditfeløgini eiga fleiri milliardir kr. til góðar í Føroyum. Vilja tey ikki sleppa nakað av peng- unum i fiskiidnadinum Fording Tummas Arabo sigur, at tað kann vera ein stór fording í fiskiidnadinum, um kreditfeløgini ikki visa sin góða vilja nú. Tí fleiri av teimum virkjunum, sum í dag klára seg so hampuliga, hava kreditfelagslán. -Men tvíhalda teir um at fáa nógvar pengar aftur úr Føroyum, so verður fiski- ídnaðurin handladur ov dýrt ella verður bara bíð- að. Tað kann blíva ein sera vandamikil stóða gera kreditfeløgini einki men bara bíða. Kreditfeløgini hava fingið rentur og avdráttir øll hesi árini og hava vunnid nakad av pengum i Føroyum. Ein kann nú Siga, at tey hava satsað stór um ET RI TA at sige sigur Knud er í fleiri forum, og Í hesum sambandi Heinesen við Ekstra- tað mugu tey so gjalda hevur blaðið spurt blaðið fyri. Tann rokningin stjóran í BRF, Knud jan verður munandi stórri í L ødrum lidi, um teir ikki ——— Knud Heinesen, BRF um lån til Føroya: Fara at tosa vid føroyingar Danska bladid Ekstra- bladet heldur fram vid at skriva um Føroyar. Nú hevur blaðið frætt úttalilsini Tummasi Arabo, lands- stýrismanni, har hesin Sigur, at donsku kredit- feløgini eru noydd til at góðtaka tap uppá før- oyska fiskiidnadin. Heinesen, hvat hann hevur at síga til føroysku ynskini. Hann hevur ikki í løtuni nakað itøkiligt bod upp å føroysku ynskini. - Vi tager en drøftelse med færingerne i den nærmeste fremtid, så vi kan høre, hvad de har hjå gera okkurt skilagott i primera liðnum sigur landsstýrismaðurin. Nógv sunt eftir -Men hvat sígur tú til uttalilsid um at samfelagið Amnesty International Skrivstovan í Vágsbotni er opin mánadag, miku- dag og friggjadag kl. 11—16. Tlf. 15816. | Í