leygardagur 13. mars 1993síða 10

Síða 10 Pensionistar órkymlaðir : Ovissa um | endurgjald + Nr. 50 — 13. MARS 1993 - Hava stovnarnir yvirhøvur yvirlit yvir, um persónar órættvíst hava goldið til ALS, sum ikki h ava skyldu til tess, spyr avvarandi at pensionisti Ein pensionistur hevur bid að spentur efur at fáa pen ing aftur frá Als (Arbeiðs- loysisskipanini), sum hann eins og aðrir pensionistar skal hava endurgoldið Ein avvvarandi, sum hevur roynt at hjálpt pensionisunum við hesum, sigur við Sosialin -Eftir nógvar telefonsam- rødur vid stovnarnar. veit eingin at siga okkum, hvar peningurin er Eg havi tosað vid Per og Pól innan almennu stovnar- nar. Í byrjanini vóru tey beinasom, og eg fekk boð um at venda mær annan stovn o.s.fr Vit roknadu okkum til, at pensionisturin skuldi fåa 971 krónur aftur, og slíka upphædd kann eingin pen- sionistur vera fyri uttan i Nú sigst at einki verður útgoldið - Nú er long tíð fráliðin, men higartil er einki útlit til, at hann fær peningin, tí nú siga tey á stovnunum, at pensionistur als ikki hevur goldið til ALS, og at hann ongan pening fær aftur - Taðtykistokkum so løg- ið, ti í byrjanini vóru øll samd um at hann av mis gáum hevði goldid ul ALS, men nu er tað eins og eingin stovnur hevur yvirlit yvir hvør hevur goldid ul hvat, sigur lesarin. Å Toll- og Skattastovuni verður sagt, at allir pensio nistar undir 67 ár hava gold- ið til ALS í 1992, av ú at skattavaldið ikki visti, hvor ikki skuldi gjalda, sigur Kurt Madsen, deildarleið ari - Reglurnar eru soleiðis, at tey sum eru arbeidsfør, skulu gjalda il ALS, meðan tey, sum eru Garbeidsfør ikki skulu gjalda ALS skal síðani boða okkum frá hesum, ti vil hava ikki hesa skráseting um hendi. Tað hevur ALS - Seinni hava vit fingið boð frá stýrinum fyri ALS at vit skulu strika inngjøld ini hjá teimum, sum eru skrásettir pensionistar Drúgvt at fáa frá hondini - Vit hava goldið nógvan pening út í seinastni, men útgjaldingin er um Gjald- stovuna, og tað er drúgvt at fáa hetta frá hondini - Eydnast tað ikki áðrenn 1. apríl, verður møguligt endurgjald ul pensionistar góðskrivað, sum ov nógv goldin skattur, og viðkom- andi fær upphæddina út- goldna sum avlopskattur, sigur Kurt Madsen. Fyri árið 1993 er gald- andi, at ALS skal endur- Tíðindablaðið CH Orættvist gjalda upphæddir Tórgerð Nielsen, leiðari á ALS, sigur við Sosialin, at eingin fær endurgjald, uttan so at tey sjálvi venda sær til stovnin goldnar Fólk skulu fráboða sjálvi Hóast eini 600 pensionist- ar hava vent sær ul okkara, so vita vit ikki, um øll eru við í hesum tali. - Tey, sum skulu venda sær ul ALS, eru tey sum fáa avlamis- og einkjupensión, framskundaða pensión og pensionistar yvir 67 ár. Mannagongdin hjá okk- um er tann, at vit senda fyri spurning ul skattavaldið um persónar, sum hava gjørt vart við seg í hesum sam- bandi. Síðani sendir skatta- valdið listan aftur til ALS, við upplýsingum um, hvør- ja upphædd tey skulu gjalda fólki aftur, sigur Tórgerð Nielsen Hava fólk sent ALS frá- boðan eina ferð, er tað nóg mikið, tí tá verða fólk skrá- sett, fyri ikki at gjalda til ALS Dagny Kunnu spara 50 mill. um allir sjúklingar verða innlagdir á Landssjúkrahúsið -Tað almenna kann spara góðar 50 mill. kr. vera allir sjúklingar lagdir inn á Landssjúkrahúsið heldur enn á trý sjúkrahús sum í dag. Seingjatalið á Landssjúkrahúsinum er seinastu árini minkað frá 302 songum niður í 210. Tey 60 seingjarplássini á teimum smáu sjúkrahúsunum, ið kosta á leið 65 mill. kr., eru tað ti sum er pláss fyri á Landssjúkrahúsinum. Hetta stendur í viðmerk- ingunum til fíggjarætlan- ina hjá Landssjúkrahús- inum fyri 1993, sum teir báðir, Høgni Joensen, sjúkrahússtjóri og Pål Weihe, læknastjóri hava gjørt. Um orsøkina til at sjúkrahúsverkið kann spara góðar 50 mill. kr. við at troyta Landssjúkr- ahúsið fult út verður víst á, at meirkostnaðurin hjá Landssjúkrahúsinum at yvirtaka tey 60 seingjar- plássini frá teimum smærri sjúkrahúsunum, verður nógv minni enn tær 65 mill. kr., sum tað kostar at reka hesi. Orsøkin ul hetta er tann, at tað er ikki neyðugt at økja læknamanningina, og at studulstænasturnar sum laboratorium, køkur, vaskari og teknisk deild merkja at siga ikki henda vøkstur. Efur verða útreiðslurnar til røktarstarvsfélk, sum verða á leið tær somu, við sama seingjartali, te. góðar 10 mill. kr. Vit prenta her tann partin av viðmerkingunum til figgjarætlan Lands- sjúkrahúsins, sum snýr seg um stóða Landssjúkra- húsins sum centralsjúkra- hús. Har verður m.a. sagt: Aðalgrundgevingin fyri einum centralsjúkrahúst, einum stórum sjúkrahúsi ella einum landssjúkrahúsi er støðuga sergreiningin av læknafrødini og teknolog- iska menningin innan læknafrødina. Fyrr i tíðini var ein yvir- lækni all-round te., dugdi tad mesta, soleidis sum ein kommunulækni í dag. So- leiðis er tað ikki longur, og verður tað heldur ikki aftur. Tær sjúkur og brek, ið einum menniskja berast fyri og meguiga viðgerðar- hættirnir, eru nú flokkaðir í læknaligar sergreinu og undirsergreinir. Sum dømi kann nevnast, at fyrr í tíðini var ein skurðlækni hildin vera kvalifiseradur at hava ábyrgdina av barnsburðum. Tá jarðarmóðurini tørvadi hjálp, heitti hon á skurð- læknan. Men í dag er skurð- læknafrødin fallin í nógvar ymiskar partar, har høvuds- partarnir eru ortopæd- kirurgi, bleytholdskirurgi og kvinnusjúkur/burðar- læra. Ein ortopædkirurgur í dag er beint út ikki kvali- fiseraður at hava ábyrgdina av bamsburðum. Tað er sjálvandi betur enn einki, at havaein lækna, ið kann gera ein keisaraskurð, men tað er ikki longur europeiskur standard. Tað sama kann verða sagt um medisinararnar. Ein in- tern-medisinari við ser- greinini, sjúkur í sodning- arlagnum, veit ikki nóg mikið um hjartasjúkur, at hann ann tyggja føroysku sjúklingunum tann diag- nostostik og ta viðgerð, sum er á sama stødi, sum i grannalondunum. Meginavleiðingin av ser- greiningini er, at tað, sum verður vunnið í dýpd, verð- ur vanliga mist í breidd, og tað ger, at ein nýtímans ser- lækni er lítið egnaður at ar- beiða einsamallur. Special isturin fær skjótt brúk fyri at spyrja grannaspecialistin um ráð Grundin at hava eitt centralsjúkrahús, í mun til nógv smá sjúkrahús, er møgulerkin, at serfrøding- amir kanna ein sjúkling í felag og harvið rókka einum diagnostiskum og terapeut- iskum stigi, ið teir ikki vildu nátt einsamallir. Hetta er synergistiska effektin av einum centralsjúkrahúsi. A Landssjúkrahúsinum eru í dag hesar serlækna- greinir: Bleytholdskirurg- ar, ortopæd kirurgar, gynækologar, narkosu- læknar, hjartalæknar, gastroenterologar (sodn- ingarlagið), nýrasjúku- lækni, barnalækni, gikta- læknar, sálarlæknar, rgnt- genlæknar, oyralækni, eygnalækni og patologur. Allar hesar sergreinar verða mettar at verða neyðugar at hava á einum centralsjúkra- húsi. Og enn tørva aðrar ser- greinir, sum í dag verða røktar av konsulentum i parttíð: Serlækni í kliniskari kemi og serlækni í neuro- logi. Harumframt er tørvur á serlækna i krabbamcini. Um allar verandi ser- greinir og ætlaðu sergreinir er at siga, at mett verður, at Framhald á síðu 21 = F