fríggjadagur 23. apríl 1993síða 16

Síða 16 Nr. 76 — 23. APRÍL 1993 Tummas Arabo, landsstýris- maður á landsfundi: -Vit mugu virða góðtaka — hver annan P Í fr tr Í vrI {THA til ramkomi x jelag her a landi er neyoug! AlVrannsakKan, SUM nevur 11 l it virða og godtaka TOV MENNISKJU. SUM arbeiða í øllum liðum í framleiðslum Hetta segði Tummas Arab: styrismaður í ídnaðarmálum m.a. á landsfundi javnaðarfloksins í Miðvas herfyri. Hann vísti á, at vit mugu útvikla primeru vinnuna meira og viðgera fiskir meira enn vit gera í dag. Til at rokka hesum krevst, at øll liðini í framleiðsluni virka eftir ætlan og at vit meta ol. tydningarmikil. -Men vit mugu til at broyta vanliga hugsanarháttin, har vit fyrst ti hugsa um at fiska og seinast um. at skulu selja vøruna. Krøvini i dag eru. at tú fyrst fer út og selir, fær ein sáttmála og síðani keypir råvøruna til framleiðsluna. Tummas Arabo seyði Góðu partafólk Eg skal byrja við at siga nakað generelt um ídnað og ídnaðarpolitikk. Tað er so leiðis at ein idnadur hevur ikki rokkið sítt mál fyrr enn hann hevur leverað sína veru ul ein keypara fyri ein pris nøktandi fyri samfelag- ið, soleiðis at 1ad liggur nak- að av vinningi efur í sam- felagnum. Tað eru nógv lið í eimi framleiðslu, eitt innkeyps- lið, ein framleiðsla, ein marknarføring, ein serti- ficering o.s.fr. Hetta við- førir, at tað eru nógv fólk í eini slíkari skipan, frá rá- veran verður innkeypt, til hon er hjá brúkaranum. Henda ketan av fólki skal mannast við góðum fólk, sum hver í sínum lagi kenna sítt pláss, og svíkur eitt lið, er øll ketan veikari. Hetta vidførir at vøran ikki verður seld og ongir pengar koma heim. Tað er einki loyndarmål at í einum framkomnum ídnaðarsamfelagi eru tað menniskjuni í øllum liðum, i ti ketu møguligt at fåa eina råvøru framleidda til eitt produkt, ið leverast ul tann vælbetal andi keyparan, øll tey menniskjuni eru sett á tað pláss, har evnini koma ul sín rætt. Tí betri loysnir vit finna útav, sum ikki kunnu punkterast, tess betur eru vit fyri. Hettaeru tað ikkt oll, 10 skila og vit hava ilt við at góðtaka arbeiði hjá hvorj- um ødrum og við at:skilja arbeiði hjá hvor øðrum. Vit havaeisini torført vid atseta okkum inn í hvat onnur gera og koma ti ofta negativ út- søgn sum t.d. hatta arbeiði er ikki neyðugt, hasin og hasin duga einki osfr. Vit noyðast at akseptera og re- spektera tey menniskju, ið arbeiða í øllum liðum, gera vitikki tað, fáa vit ongantíð eitt ídnaðarsamfelag upp at standa. Eitt framkomið ídnaðar- samfelag yvirlivir uppá, at tað hevur eina vitan, útyvir at kunna framleiða vøru. Hendan neyðug fyri at vit kunnu ið skal gera tað eima Vilan er % Í « id ru, sum KJ ngarncylu kKKaraå IKK i tur líkna. Hetta ig, al S( eingi vit framleiða primi var vørur erður kapp ingartøri okkara veikt uskjalið var málini fyri vinnulivsøkinum al stungið út í kortið gjørdu greitt. at tað almenna skal burtur vinnulívin um, og ikki blanda seg uppi vinnuliv sum í 1980 unum Eisini gjørdu vit okkum greitt, at skuldu vit fåa gongdáaftur, so skuldi nak aðhenda við} skjótast. Eitt av unum fyr: at rimer vinnuni gandaorð laa gongd a allur var JO ára góðskingin gamla Onnur iyri brigdi vorunyggj fiskasløg útlendskar investorar, ym iskt tænastuvirksemi. Út yvir hetta skuldu vu fáa ferðamannavinnuna veru liga á fótur og gera tað lætt ari fyri útlendingar at byrja virksemi í Føroyum Allar metunga bygdu á umstødurnar vit høvdu at arbeiða undir Fyrst hugsadu vit um tær umstødur, vit sjålvi kunnu skapa, eitt nú handilssáu málarnar vit kundu fáa við onnur lond. Fyrst gjørdu vit sáttmála við EF, og efur okkara metan var hann tað besta, vil tå kundu fáa Hetta er ein góður sáumáli, og hóast wit sjálvandi skuldu geva nakað, so hev- ur hann verið ul fyrimuns fyri vinnuna, uttan á einum oki, og tað er framleiðsla úr innfluttari råvøru. Hetta megnaðu vit ikki at fáa i- gjøgnum, men tað hevur einki annað land fingið sátt- mála við EF um. Hetta skal læra okkum, at tað vit skulu framleiða úr innfluttari rá- hesar i aðrar vøru, mugu vit fimi marknaðir VEI Í Ku da ii Í i » ka framlersu ' » 1 tit SU i Í - r tað árar t kravid um MVG -skir hava vit gingið undir. MVG vur givið fynmunir tyri tflutningsvinnuna, men er stutt tráliðið ul at vi kunnu siga nakað um åvirk- anina tyri tólk og vinnuliv annars Vit kunnu ikki broyta skipanina nu, men vitkunnu áseta verjutoll vegna dump- ing-prisir og er tað eisini ein sak um tað sama í Noregi EFTA såttmåiarnir eru gjørdir og krøvunum haðani er einki nýtt í og hava vit sostatt sáttmála við øll fram- komin idnadarlond, LY.S. tey góðu keyparalondini Viðvíkjandi teimum um- stóðum, vit ikki hava ræði á sjålvir, so bleiv 92 heilt ødr- vísi enn nakar kundi vænta og eru tað ikki bert politik- ararnir, ið hava ukið feil, men sanniliga bæði banka- Stjórar og bankanevndir. Vit fingu eitt fiskiår, hvar veið- an fall katastrofalt nógv og so hendi tað ólukkuliga, at pengaskipanin hjá okkum fór í smildur. Vit mugu í framtíðini ar- beiða við at útviklaprimæru vinnuna og meir viðgera veruna og er tað eingin av hesum útlendsku ekspert- unum, sum ivast í hesum. Her krevst nógv, vit skulu hava fólk, sum ikki bara duga at fiska ella at fram- leiða veruna, men hini liðini mugueisini koma við. Hetta ereinrættuliga kompliserað kela, 10 vit skulu byggja upp, og sum gongdin hevur verið hesi tvey seinastu ár- ini, hevur hetta hepnast í rættuliga stóran mun. Í fjør h lag k at forrenta Lal I KI i for ia i kapitali [20 um i isini hava it fingið nakað ntlutt rå 1 VIL gjørt roynd- rit í fjør og tyrraárið. Seinna parun í fjør vísu tað seg at vilkundu fáa rent bilitet í at flutta råvøru t hetta er ur. Vit eru von vid at fara út og fiska eim fisk, síðani framleiða hann ul eina voru, og so at fara út og selja hann. Krøvini í dag eru, at tú fyrst fert út og selir, fær ein sått- mála og síðani keypir tú rá- veruna ul framleiðsluna, við øðrum orðum, farast skal tann øvugta vegin av, hvat vit føroyingar higartil hava gjørt. Soleiðis fæst driftin rentabul, og seinastu royndimar á Lynfrost vístu, at ein hálv króna lá eftir, tá studningur er tikin frá. Hetta var eftir míni meting ngkt- andi, tí ein hålv króna kann lættliga blíva til eina krónu, tá effektiviteturin er komin upp. Trupulleikin við hesi framleiðsluni er tó, at hon er era kapitalkrevjandi. Tidin frå innkeypi yvir fram- leidslu og til vøran er hjå brúkaranum er long, og kapitaltørvurin er um 40-50 milliónir, um framleiðslan er grundað á 10.000 tons ár- liga. Hvat viðvíkur fram- leiðslu av ikki vanligum fiskasløgum fyri føroying- ar, so er byrjan komin å her. Nýggja makrelvirkið í Fuglafirði er væntandi klárt ul komandi vetur. Eisini hava tvey virkir gjørt sátt- mála um framleiðslu av Tidindabladid CS ulllaksi, 50 hendå vinnan er ut ul at vera vaksandi teir hava megnað at fáa ættuliga góðar sáttmálar Nakað keðiligt, sum hev- ur tikið seg upp, er at orðið studningur< er vorðið eitt bannorð. Tað kann í vissum fórum vera rætt at geva studning. Td. kann eg nevna, at á rækjuvirkinum á Oyri hava fólk nú gingið ar beiðsleys í einar tveir mán- aðar. Hesi fólk kosta ar beiðsloysisryggingini eina nilhån um mánaðan Høvdu vit givið ein studn- ing uppá hálva millión um mánaðin ul innkeyp av rækjum, so høvdu vit spart 1 millién netto úr landskassanum. So- leiðis mugu vit hugsa fram- efur. Ein hålv millión i studningi, sum sparir ar- beiðsloysisuyggingini eina millión, er ein góð iløga eftir mini meting. russiskum JAPAN HANDSKAR ADC Heilsølan Låarvegur 14 - Tórshavn Tlf. 15828 - Fax 15893 | | Bi ai UR