hósdagur 13. mai 1993síða 2

FRÆLSI — JAVNAÐUR — BRØDRALAG Ábyrgdarbíaðstjóri- Jan Múlller Fyritaksstjóri Krisjan Dahi Ljósmyndari Kalmar Lindenskov Biaðfóix. Randi Jacobsen - Dagny Joensen - Tórfinn Smith - Hilmar Jan Hansen - Utgevar: P/ Sosialurin Uppsetng PA Søslalurin Prant: PM Pressan 1981 Jústínus Eldesgaard Bústaður. Argjavegi 28 Tølgton: 11820 66. ÅRGANGUR Postad: : Postsmoga 76 110Térshavn Tatetax 14720 Argjum | | | | | 2 Ráðgevandi Nevndin og vit Í gjár kom Ráðgevandi Nevndin vid víkjandi Føroyum aftur ul Føroya Henda nevndin, sum er rådgevi hjá danska forsæusmálaráðharranum, vitjar her á hvørjum ári fyri at kunna seg við føroysk viðurskifti. Frágreiðingin frå nevndini verður so latin forsæusráð harranum men hon kemur so eisini til Føroya. Tað er neyvan ov nógv sagt, at júst henda frágreiðingin hevur verið millum mest umrøddu frågreidingar í føroysku fjølmiðlunum. At føroyingar 16 ikki hava lurtad so væl efur ráðunum i frágreiðingunum er so ein annar Spur ningur. Hóast tær eru ætlaðar donskum myndugleikum, so geva tær tó eisini okkara egnu politikarum og vinnu lívsfólki eina mynd av støduni og hvønn veg hon ber. Tí eru frágreiðingar eisini at meta sum góð ráð ul okkum sjålvs hesar RADGEV ANDI NEVNDIN er við tid ini vorðin ein institution í sær sjálvum og hevur sum so bæði staðið fyri skot um og eisini fingið fulla undirtøku, tå hon er komin við sínum mongu niður stóðum. Alt eftir um poliukarar hava sitið í landsstýri ella í andstøðu hava teir brúkt ella misbrúkt frágreiðingarnar. I dag tykjast mong samd um, at okkara politikarar og eisini vinnulívsfólk áttu at havt lurtað betur eftir hesi nevnd. Tað er tó eisini greitt at fleiri føroyingar hava mett uppgávuna hjá Ráðgevandi Nevndini sum eina óneyðuga uppílegging í okkara viðurskifti. Hetta hava vit eitt nú oftani hoyrt bæði fólkafloksmenn og tjóðveldismenn siga Í dag hevur pípan fingið eitt annað ljóð Nú gongur ikki dagur, at ikki onkur av limunum í hesi nevnd er frammi í fjølmiðlunum - seimast í sendingini í SVF um 45 árini undir Heimastýr islógini, har fyrrverandi formaðurin í Nevndini ikki legði fingrarnar ímillum, men rætt og slæt skyrdi føroyingar ábyrgdarleysar - eitt nú ti eingin heyði lurtað eftur ávaringunum frá m.a Ráðgevandi Nevndunum SOLEIÐIS sum stødan er vorðin her á landi er tað neyvan nakar, sum ynskir Ráðgevandi Nevndina, har piparið grør Heldur tvørturimou munnu føroyingar flesur nú í spenningi bíða efur ti kom andi frágreiðingini frá Nevndini. Hetta eigur ikki at takast sum undirbrothighet frå føroyskan síðu, men heldur sum eim staðfesung av, at vit sjálvi hava av markaða orku til at kunna koma við frå greiðingum um veruliga støduna í land inum og tað kemst so aftur av, at vit hava ikki sett neyðugu orkuna, tíðina og peningin av ul At Ráðgevandi Nevndin helst er meira inn í Føroyum i tess dag kemst uttan iva av tí sannroynd, at fólki dámar betur at fáa nøkur ráð frå eini danskari nevnd heldur enn frå eini amenkanskari IMF-nevnd HÓAST tað eisini hevur verið orsøk til at fýlast á frágreiðingarnar m.a. ti at tær kanska ikk: altíð hava verið nóg grundleggjandi við eitt nú at vísa á veruliga orsøkirnar til trupulleikarnar so sum strukturin i manglandi góðskingina - frágreiðingar eitt gott iskoyti til ordaskiftid. Tí eru tær eisini kærkomnar. Harvið verður ikki sagt, at tær einsamallar siga allan sannleikan um føroyska samfelagið og støðuna tað er í. Vit eru av teirri áskoðan - og hava verið tað allar dagar - at niðurstøðumar hjá hesi Nevnd eiga at takast sum eitt týðandi ískoyti ul samfelagsliga orðaskiftið og hava vit tí eisini prentað meginparun av niðurstøðunum. Vit ynskja ti Neyndini vælkomna til Føroya og vóna, at hon fær nógv burtur úr vinnuni og so eru hesar EINGIN ivi er um, at føroyska sam felagið er á einum teimum mest týðandi og avgerandi vegamótum í søguni Meðan kavabólturin heldur fram á ferð síni og bara økir um ferðina og tekur alt við sær, sum kemur í vegin, verður roynt at finna loysnir, hvussu vit steðga honum ella forða fyri ringastu avleið- ingunum. Hetta er tað IMF-arar, Ráð gevandi Nevnd, Bygnadarnevnd, Figg- ingargrunnur 0.0. arbeiða við. Nú er so enn ein nevnd sett at koma við uppskot um eina endurreisingarætlan fyri For- oyar. Hetta er ein nevnd vid uimum donskum serfrødingum, sum skal supp- lera arbeiðið hjá Ráðgevandi Nevndini. Í skrivandi løtu kenna vit ikki fullu grundgevingina fyri, hví henda nevnd er sett. Hon tykist tó at verð sett í Vit mugu gera tað meira livi- ligt í Føroyum Vit mugu leggja ein skilagóðan politik til rættis, sum ger tað meira liviligt her á landi - og soleiðis eisini forða fyri, at tey ungu ríma av landinum skrivar Sverre Midjord, tingamaður m.a. í greinini skundi og okkurt bendir á, at júst setan av hesi nevnd ber boð um, at danska vert Føroyum, enn vit kanska sjálv vita og at stjórnin helst metir støduna so ålvarsliga, at nú mugu gll tey klókastu høvdini i Danmark ul at endurreisingarætlan fyri Føroyar stjórnin meira um støduna í gera eina AT tað er nettup er formaðurin í Ráð gevandi Nevndini, sum eisini stendur á odda fyri umrøddu skjóttarbeiðandi ser fraðingarneyndini hjá donsku stjórnini ger ikki málið minni áhugavert. Hann eitur Erik Bonnerup og vitjar í Føroyum í hesum døgum. Nú plagar Nevndin ikki at koma við frágreiðing síni fyrr enn út á heysuð, men okkurt kundi bent á, at umrødda serfrødinganevnd við Erik Bonnerup á odda, fer at koma við eini ella aðrari ráðgeving ul stjórnina áðrenn tann avgerandi fundin í Keyp mannhavn 28. maí millum landsstýrið og stjórnina. Tí er vitjanin hjá Ráð gevandi Nevndini helst meira enn tann vanliga árliga Kunningarferðin Nevndin fer uttan iva at verða kallað á fund í forsæusmålarådnum beint sum hon er komin aftur ul Danmarkar ul at kunna stjórnina um støðuna í latuni og úthun! SAMBÆRT ovasta embætismanninum i forsætismålarådnum i leygardagin sita danskir embæusmenn i løtuni og gera frågreidingar ul stjørnina sum skulu vera partur av grundar lagnum fyri fundinum 28. mai. Hóast tað ikki verður sagt beinleiðis, so bendir okkurt á, at hesin fundurin av dønum verður mettur sum ein sera týðandi fundur - ein fundur, sum fer at snúgva seg um meira enn umlegging av lánum og sum fíggjarmálaráðharrin segði tað í Sjónleikarhúsinum fundurin fer at snúgva seg um meira enn um einstøk lán og umlegging av lánum Sosialinum TAD synist ti sum at 28. mai-fundurin verður kanska ein enn størri lagnu fundur enn teir í oktober, februar og april, tá føroyskir politikarar máttu til Keypmannahavnar. Fyri mong man tað kennast sum ein lætti, at Ráðgevandi Nevndin nú fer at gera eina nýggja frágreiðing. Ovissan um støðuna og um hvussu framtíðin tvs. næsta hálva árið fer at laga seg ger, at mong liva í ótta Øll meira ella minni bíða eftir einum ella øðrum svari. Hvussu er stødan og hvat fer at henda! Tað, sum Ráðgevandi Nevndin so kann gera, er at geva fólki eitt ella annað slag av kvalifiseraðum svari um, hvussu komandi månadirnir og møguliga eisini árini fara at laga seg SPURNINGURIN um viðurskiftini millum Danmark og Føroyar er kanska tann, sum flestu føroyingar hugsa um í dag. Fara vit heilt á húsagang, hver tek ur tá um endan? Danmark ella eingin! Ella ber tað í heila uki5 ul at lata landið fara á húsagang, soleingi vit eru partur av tí danska ríkinum? Og skulu danir taka um endan, hvussu tá vit okkara heimastýri - okkara politisku skipan! TAÐ sýnist sum at vónloysi er við at taka valdið í hesum landi. Spurningurin er hvussu vit kunnu vinna á hesum vónloysi. Hvat skal til fyri at kunna tað! Hóast Ráðgevandi Nevndin ikki hevur til uppgávu at koma við ráðum um slíkt so var tað kanska ikki heilt við síðuna av, at hon eisini tók henda spurningin upp, tí nettup vónin - trúgvin upp á framtíðina - hvussu døpur hon enn sær út - er einasta drívkraítin, sum kann fáa okkum aftur á beint. Kanska vit eiga at taka orðini hjá einum av áhoyrarunum í Sjónleikarhúsinum tyskvøldid í stórri álvara: nevniliga, at vit mugu gevast við at endurtaka spurningin HVÍ. Hví hetta hendi og hver hevði ábyrgdina og heldur fara og seta spurningin, HVUSSU: Hvussu vit koma víðari, hvussu vit einsæris og í felag byggja hetta landið uppaftur. Kanska vóru hesi ráð verd at taka ul eftirtektar hjá Ráðgevandi Nevndini - soleiðis at henda nevnd - nú Føroyar og Danmark tykjast knytt meiri saman enn ådur møguliga kundi víðkað um sitt kommi- sortum - sitt starvsøki og í stórri mun verið vid ul at eggja føroyingum eins og dønum ul at bróta upp um armar og fåa gongd á onkursvegna. Møguliga er tað hetta brúk er fyri: eitt meira miðvíst samarbeiði millum Føroyar og Danmark serstakliga á vinnulivsøkinum men so sanniliga eisini Innan umsiting og stýring Eitt mál av teimum mongu, sum henda samgonga má seta sær, er at gera tað meira liviligt i Føroyum. Vit liva ikki leingi av ti studningi, sum kemur úr Danmark í sambandi við okkara tilknyti ul ríkisfe- lagsskapin. Tað er eingin loyna, at sambandsflokkurin ferð efur ferð hevur havt frammi, at tað einasta, sum bjargar okkum, er tað til- skotið, sum kemur úr Dan- mark At tað er ein fíggjarligur tryggleiki er rætt — at ríkis- felagsskapurin er ein trygd Framhald á síðu 19