leygardagur 15. mai 1993síða 4

-um teir vilja ella ikki. Annars fara Føroyar á húsagang. Mogens Lykketoft, fíggjarmála- ráðarri sigur nei! Skulu Føroyar ikki fara á húsagang, mugu danir gjalda tær tríggjar milli ardimar, vit skylda uttan fyri danska ríkið. Tað má danska stjórnin gera um hon vil ella ikki, sigur Finnbogi Ísakson við danska blaðið Informati- on Men Mogens Lykke toft, sum er danski starvs- bróður hansara hevur longu givið eitt heilt greitt svar: NEI! Sjálvandi fer mark ikki at uttanlandsskuld føroyinga, sigur danski tíggjarmálaráðharrin Information skrivar, at hesin parturin av skuldini hjá Føroyum kostar 1,8 milliard í rentum komandi fyra árini, og blaðið legg ur aftrat, at føroyska uttanlandsskuldin er 165 prosent av føroysku bruttotjóðarúrtakuni. Tá ringast stóð ul í danska statskassanum fyrst í átta tiårunum, var danska uttanlandsskuldin 40 pro sent av bruttotjóðarúr tøkuni. Hvussu verður og ikki, so fara umboð fyri landsstýrið at hitta donsku stjórnina 28. mai, og verður hesin fundur hildin at verða ein hin mest týðandi hvat viðvíkur før oyska búskapnum Dan yvirtaka Danmark hevur eisini skyld Information eltSInI, at skrivar føroyskir Lýsið i Sosialinum buskaparfrødingar hava leingi sagt, at búskaparliga kreppan í Føroyum er so stør, at Føroyar einsamallar ikki kunnu greiða trupulleikar Føroyskir politikarar hava enn ikki tora at siga hetta bart út. Teir hava ikki vilja trýst og provo kera danskar politikarar sum ivaleyst fáa ilt vid at greiða danska fólkinum frå ú neyðuga at lata Før oyum enn meira stuðul, skrivar blaðið. Lagt verð ur aftrat, at enn verði verð hesar ur, tá danir gerast greiðir yvir, at danska hevur sjálv ein part skyldini fyri, at il stendur ul i Førovum Information skrivar í hesum sambandi, at í åttatiårunum stuðlaði Danmark einum a heimsins ríkasta samfeløgum í samband StjÓFnu dv 1 | d við stóru útbyggingarnar í Føroyum Annars å husagang Blaðið vísir eisini á em fund á Roskilde Uni versitets Center, har N. V Skak Nielsen, fyrrverandi formadurin i Rådgevandi Nevndini hjå forsætisråd num segði, at annaðhvort yvirtekur Danmark ut lendsku lånini hjå Føroy | Danmark um, ella má veðhalda fyri nýggjum lánum. Ger Danmark ikki tað, fara Føroyar á húsagang tor.- + Danir sum lus millum tvær negl Vilja danir ikki játta førovingum lán sum svarar til hallið á fíggjarlógini, verður tað ringast fyri teir sjálvar, tí tá fáa danir sjálvir eitt sera vánaligt kredittvirði mótvegis útheiminum, sum fer at kosta teimum hægri rentu, halda búskap- arfróðingar Inntøkan av meirvirðis- gjaldinum er fyribils eitt vónbrot hjá landsstýr inum. Væl minni kom i landskassan av gjaldi, verður hesum soleiðis, at nú roknað við, at hallið á fíggjarlógini fer at liggja um 230 milliónir krónur. Tá er inntøkan av teimum nýggju inntøkulégunum, sum enn ikki eru komnar í gildi, tald við. Buskaparfrødingar, vit hava tosað við halda seg kunna siga við rættiligari stórari vissu, at hallið á fíggjarlógini verður helst væl stórri enn tær 230 milliónirnar. Tað fer helst at liggja nakað oman fyri 300 milliónir, halda teir Arbeiðsleysu Tað er møguligt, at fyrstu ársfjórðingur er heldur slakari enn teir komandi í árinum, og ti er ikki óhugsandi, at meir- virdisgjaldid fer at hilnast eitt sindur frægari. Hinvegin eru tól, sum enn ikki eru roknaði uppí, tá menn tosa um 230 mitliónir í halli á figgjar- lógini. Milium annað eyka útreiðslan a torsorgarskipanini í samband við, at í heyst fara fleiri úr arbeiðs- loysisskipanini og yvir á torsorgarlógina. Verður ein stórur partur av teim- um félk vid uppihalds- skyldu, kann tad kosta torsorgarskipanini dyrt. Sum lås millum tvær negl Landsstyrid hevur ført fram, at neyvan kann meira skerjast á figgjar- lógini, og ilt er at ímynda sær fleiri inntøkul6gir, sum geva nakað í lands- kassan. Tá er bert ein møguleiki eftir, skal før- oyska samfelagid ikki fara á húsagang. Tað er lån- tøka. Lån fåa vit neyvan uttan fyri danska ríkið, og so er Spurningurin, hvat danir siga til at veita okkum meira lán. Buskaparfrødingar halda, at i hesum sam- bandi sita danir sum lús millum tvær negl. Teir eru neyvan serliga fegnir um at útskriva fleiri kekkar hendanvegin, men gera teir ikki tað, hongur før oyski búskapurin ikki saman. Hildið verður tí, at lata danir okkum ikki neyðug lán, kemur Dan mark í sera ringt orð millum útlendsku långev ararnar, tí hesir rokna ikki Føroyar at vera annað enn eitt danskt amt. Teir biuskaparfrød ingar, vit høvdu samband við í gjár, siga allir sum ein, at misrøkja vit út lendsku lánini, fer hetta at ganga út yvir danska kre dittvirdi. Tað kostar ikki bert umdømi Danmarkar mótvegis útheiminum, men tað kostar teimum ivaleyst eisini eyka høga rentu í samband við teirra egnu lán. tor.-