týsdagur 25. mai 1993síða 2

10: FRÆLSI — JAVNAÐUR — BRØDRALAG Biadioik Randi Jacobsen - Dagny Joensen - Térfinn Smith - Fyritaks Krisjan Dati sr ' Hilmar Jan Hansen - Ljósmyndari: Kalmar Lindenskov Jan Miller Ugevar: P/1 Sosialurin Uppsetng P/T Seslalurin Prent: PA Pressan 1981 Jåstinus Eidesgaard Bústaður. Argjavegi 28 Tølgton: 11820 66. ÁRGANGUR Postadr.. Postsmoga 78 Argjum 110 Tórsharn | Bert ein umhvørvis- skelkur kann steðga dálkingini EITT av teimum málum, sum hevur verið nógv frammi í fjølmiðlunum kring allan heimin nú í mong ár, er dålkingin av okkara umhvørvi. Men tað tykist sum at her kemur tað ikki longur enn til orð og aftur orð. Sjálvdan kemur tað so langt sum til gerðir. Hetta hoyrdu vil nógv um, úá altjóða umhvørvisrådstevnan varð hildin í Brasilia fyrr í ár. Ein av høvuds atfinningunum á hesi Stevnu og eisini aftaná var, at tað verður bara tosað og stóra einki gjørt STÓRA norska oljufelagið Statoil hevur júst gjørt eina frágreiðing um framtíðina fyri harvið at kunna gera hóskandi iløguætlanir, er komið til, at tað einasta, sum kann fáa heimin til at taka umhvørvisvandan í álvara er eitt sum teir kalla tað - MILJØSJOKK. Ikki fyrr enn heimurin er raktur so álvarsliga av eini umhvørvisvanlukku, at mong av okkum kenna svidan av henni, fara vit av álvara at venda okkum móti dálking int av heimsknaátunum TAÐ skal eitt miljøsjokk ul at fáa fólk at krevja av poliukarunum, at teir gera nakað við dálkingina. Og eitt tílíkt sjokk kann koma nær tað skal vera og spåa vísmenninir hjá Statoil, at:tað kemur innan tvey ár. M.a. verður víst ul vandan fyri eini ella fleiri nýggjum Tjernobylvanlukkum i ti fyrrverandi Sovjetsamveldinum. I dag finnast ikki færri enn 24 "1 Hetta eru kjarnorkuverk, sum eru í líka jernebyl”-kjarnorkuverk ringum standi sum tað i Tjernobyl men »11 ul at umvæla ella stongja hest verkini Altenauvid er neyniliga at brúka olju og gass, men tað hava løndini ikki ráð til at keypa. So tå kjarnorkuverkini eru t biligastu í rakstri verða tey ikki niður løgd. Men efur lúnir so vandin fyri eini ella flein nógv ræðuligari vanlukkum enn henni í Tjernobyl MA. kann nevnast, at eitt líkandi kjarnorkuverk finst í Sankta Pæturs borg. Hendir vanlukkan har næstu ferð so fer tað at gera ein part av norður svøriki og norðurnoregi óbúgvandi fyri ikki at tosa um avleiðingarnar tyri russ ar sjálvar. Og soleiðis kundi ein hildið fram við at ukid fram demi. Í veru leikanum er alt tað fyrrverandi Sovjets amveldið ein "ukkandi bumba" sum umboð hjá Statoil målbar seg í samrødu við norska útvarpið sunnudagin STATOIL-umbodid segði, at tað ein mikið stór vanlukka, at hon so ella so nemur við okkum øll. Hon vil tá vera eitt grundarlag hjá okkum fyri at fyribyrgja, at ikki komandi ættarlið koma at verða borin í heim í einum fullkomiliga dálkaðum heimi SPADÓMARNIR snúgva seg eisini um onnur viðurskifti, eitt nú hvussu verður við framtíðar Europa. Her verður sagt, at tað, sum nú hendir í fyrrverandi Jugoslavia, er bert peanuts í mun ul tey kríggj, sum fara at herja í Europa - alt orsakað av eini fanatiskari nationalismu. Eisini verður víst á vandan við einum stórveldi í Europa, ti hetta fer at elva ul stórt móttrýst fyrr ella seinni frá teimum, sum vilja varðveita síni sereyðkenni. Hetta var so bert nakað av tf, sum Statoil serfrødingarnir eru komnir fram ul Men tað boðar so ikki frå góðum Tøletax 14720 | framtíðina. Felagið, sum jú brúkar ein sum kortini ukrainar oa. hava rætt og slætt ikki ráð part av yvirskou sínum ul at meta um koyra víðari. Russar Vit noyðast at taka stødu til IWC limaskapin Tað eru so nógu og ymisk áhugamál i donsku sendinevndini í IWC, at tað ikkt gagnar Føroyum at verða limur í felagsskapinum, sigur Kjartan Hoydal, stjóri á fiskivinnustovunt í Tinganest Tad hevur verið ein stórur trupulleiki í fle år, at nemingarnar í donsku "ndinevndini i IWC er so niskar, x og at tað hevur torført at fáa emma u, sum tilg6darsær á gamålini hjá Føroyum og ønlandi Tå so danska umhvørv ráðið kemur uppí leikin, rður málið vent móti okk sigur Kjartan Hoydal, ton á Fiskivinnustovuni í nganesi Vilja sleppa burtur úr Vit hava reist málið um at sleppa burtur úr felagsskap- im i 1990, og Atli Dam naði í fjør møgu- kamir fyri at vit kundu a burtur úr IWC, men tað r víst seg at vera Ógvu- trupult at fáa nakað desember 1992 varð nt at fáa Føroyum sjálv- støðuga umbodan i IWC men tað vildu danir ikki ganga við ul Nú skal Landsstýrið taka støðu ul málið, og um vit gera av at fara burturúr IWC, so skal løgungið lakKd stóðu ul og játta hesun IWC er hvalaveiðuráð 1946, ið virkar sum millun landasáutmáli Av ú at hesin var settur gildi áðrenn heimast Ogin, er eingin gongd fyn, hvussu vit skulu gera. Tí hevur málið ikki verið fyri í løgunginum Bert tørv á NAMMCO Kjartan Hoydal: - Okkara sjónarmið er at fáa høvi at taka fyrivarni í umboðanini i IWC. Tí eiga vit at fáa møguleikan at leggja málið fyri úíngið. Samtykkir ung- ið at vit fara úr IWC, so skal máliðeisini fyri í FÓlkaung- inum. NAMMCO, sum ríkiliga kann røkja okkara tørv. st ur Kjartan Hoydal tyri hvønn fund í IWC nógvir fyriretkandi tundir har málini verða va virðiliga vidgjørd. Burtur úr ti arbeiðinum skal so uttar rikismålarådharnin í Dar mark taka stóðu. Av ti at so nógv áhugamál eru at taka við i umhugsanini og ti umhvørvisnevndin Í Fólkatinginum er við í ar- beiðinum, so skapar tað tru- pulleikar at fáa sjónarmið- ini hjá Føroyum við. Danska umhvørvis- nevndin forðar Verður td. tosað um grindahvalir á IWC fundi- num, so mótmælir Dan- asta, sum kann fáa okkum at rakna við áðrenn tað verður ov seint, er ein so Kjartan Hoydal, fiskivinnustjøri: - Tað er ) sendinevndini i IWC, sum vit fóru burtur ur IWC mark altíð vegna Føroyar, men tá tað snýr seg um frið- Ingarspurningar = standast trupulleikar, tí danska um- hvørvisnevndin undir ong- um umstødum vil góðtaka av eru 1ORV IKKI Sagna forit hvalaveiðu Ur landsstýrinum frætt- ist, at málið um limaskapin í IWC ikki er sett á skránna enn, men at tað væntandi verður um heilt stutta tíð. g ymisk áhugamál í donsku yskum áhugamálum . Best hevði tí verið um Tað er Marita Petersen, løgmadur, sum umsitur hetta mál í landsstýrinum. Dagny É : Á