mikudagur 9. juni 1993síða 10

Síða 10 Nr 106 — 9. JUNI 1993 Jógvan Mørkøre, samfelagsfrødingur við politikarnar: æ - ætlan fyri Feroyar danir hava CH at VEra við ll dl ENdUureiSsd I Uli um {4 nir la frameftir og taka lg (LÍ erna ætian fyr endurreisast spyr Jógvan Mørkør« Í kl Kal [I Í i Í Í ” OU td 1 taluna milli Í Ku mina landsst 0 Vu hava í hesum bandi spurt samfelags frødingin Jógvan Mørk øre, hvat hann heldur um avtaluna Eg skilji á avtaluni, at hon er gjørd seleiðis, at vit yvirliva ul í september og tå skal ein so taka um róuna Jógvan Mørkøre vil ikki gera viðmerkingar ul nnihaldið í hesi avtalu heldur spurningin um, hvat føroyskir polit ikarar sjálvir ætla í sam band við september men eima avtalu í at vera meira áhugaverdan Nú hava vit sæð, at danir hava sett eina bú skaparliga endurreisingar nevnd. Hvat vit okkum Ætla vit ikki at vera við til at endurreisa samfelagið, ella skulu bara danir taka sær av ti? Jógvan Mørkøre heldur tað mátu veið uppgávan hjá okkara egnu polit- ikarum at syrgt tyri eini endurreising av landinum og ikki bara at:latið tað upp ul danir at ukid sær av -Fyri mær virkar tað sum um, vit eru nøkur stig aftanfyri danir, ið hava greiðar ætlanir um, at okkurt skal gerast. Hetta hava teir meira ella minni ukið á seg sjålvum Politikararnir og framtíðin Upp á fyrispurning um okkara politikarar hava verið ov veikir mótvegis dønum við ov skótt at góðtaka teirra loysnir sig- ur Jógvan Mørkøre, at tad er ilt at meta um. -Tað hevur jú verið ein spurningur um at kunna yvirliva. So eg haldi ikki Men ein Kann sakna nú tå vil hava fingið toluliga fast undir tótum i hvussu er (fram til ptember at okkara poliukarar gera sær greitt hvat skal henda 1 framtíðini Annars sigur Jógvan Mørkøre, at alt hevur gingið so ómetaliga skjótt i semastuni, at poliuuska lívið hevur nóg væl kunn að fylgt við. Hann heldur tað annars vera skeivt av okkara pol tkarum at lata alt upp í hendurnar - ikki bert á dønum men eisini á yms um nevndum og embætis monnum. Tad flokkarnir fóru til val upp á í 1990 hevur einki við veruleikan í dag at gera. Hetta síggja vit Ld. tå vit tosa um fiski vinnupolitikkin Tad verdur vist til, at ein skal bíða efuir bygnaðar bólkinum. Eg veit ikki, hvussu tað skal tulkast, men tað kann útleggjast sum at tað er bygnaðarbólkurin, sum skal koma við poliukkin um, og er tað hetta, sum liggur i samgonguskjali- num, so er tað sera óhepp- ið At tað skulu vera em- bætismenn hjá politikar- um, sum nú skulu byrja at vera politikarar og polit- ikararnir enda sum em- bætismenn hjå sinum egnu embætismonnum kann ikki vera rætt. Er tað hetta, sum er við at henda, so er okkurt galið við skipanini. Fløkjasligt Jógvan Mørkøre heldur, at poltuska skipan okkara í dag er merkt av ráðaloysi, nú alt hendir so skjótt. Tad undrar hann eisini , , f SAMI € neynd at gera uppskot til eina búskap- Hvat vid okkum sjálvum! Ætla vit ikki x 'lagsfroðingur istt fundur 9 Í arð av fur kjóll. Lá alt klárt ul at undirskriva áðrenn fundin u var við okkara egna utpæli? Hvor var leikluturin hjá torsætisráðharranum, nú hann fór av fundinum næstan beinanvegin spyr Mørkøre, sum heldur, at alt er vorðið so fløkjasligt. Fyrst hoyra vit ein landsbankastjóra tosa um smartness, tá tað verður tosað um, at:danir skulu yvirtaka uttan- landaskuldina fyri so aftaná at ein avtala er gjørd at siga, at hetta er em góð avtala. Tað er so ørkymlandi tað heila, ti tað er so ringt at finna út av, hvat embæusmenninir vilja í hesum málinum Ein hevur varhugan av, at faroyingar spæla 2. og 3. violin og teir vita nog væl, hvat teir skulu spæla, fyrr enn teir koma ul kon seruna Jógvan Mørkøre heldur, at tad tykist vera so, at:tað bert eru danir, sum vita, hvat teir vilja í hesum málinum. -Teir vita tað kanska ikki heilt neyvt, men teir eru so sinnaðir at:taka um endan. Teir bíða ikki efur tøroyingum men seta bæði nevndir og tíðarætlanir. Upp á fyrispurning um vil ov skjótt góðtaka alt, sum danir koma við, sigur Jógvan Mørkøre, at vit standa við rygginum mót múrinum og eru í eini stóðu, har vit í berum takksemi taka við tí, sum ger, at tú yvirlivir -Heldur tú poliukarar Jógvan okkara hava spælt fallit í ollum hesum -Eg vil ikki harta polit- ikararnar. Hetta gekk so skjótt. Vit mistu i veru- leikanum oll takið á gongdini. Og vit eru í eini . Er tað ikki upp á tíðina, at politikar- hvussu hetta samfelagið skal um, sum skulu ul fyri at koma fram til loysnir, eru dani Jógvan Mørkøre heldur at vit hava sett okkum sera langt aftur í tíðina, tá vit lata danir einsamallar standa fyri eini endur reising av hesum sam felagnum. Hann vísir eis im á, at:tað var ein sker leiki blint át trúgva, at fíggingargrunnurin kundi fáa alt aftur á beint, ti enn er saneringin ikki farin i gongd. Eg haldi tað annars vera sera betonkiligt, at vit nú heilar triggjar ferðir hava verið hjá dønum og lænt pening, og framvegis er saneringin ikki gjøgn - umførd - tann sum skuldi vera grund arlagið fyri at fáa vent gongdini í samfelagnum sanering Tu hevur áður sagt, at vil áttu at:ukið skrædlið í fjør. Er tað framvegis tin hugsan? Eg tvist sjálvur í um tað nakrantíð hevði hent, at bankin varð farin á heysin sjálvt um hetta varð okkara tulmæli. Spurningurin er hvat hevdi hent, um bæði danskir og føroyskir myndugieikar høvdu hildið seg burturi, ti har vóru so nógvir pengar, sum stóðu upp á spæl. Den Danske Bank hevði neyvan latið bankan farið. -Tað vit gloyma at spyrja um, er, hvørjum vi bjarga vid hesum loysn- unum. Í oktober var tað ein banki, og tað var tað aftur í februar, og avtalan frå 28. mai nevnir bein- leiðis tveir bankar, men hvussu ein skal hjálpa samfelagnum er meira Ógreitt Mugu tosa um At ungið og politisku flokkarnir koma at hava ein virknan leiklut. Tað má vera ul hetta skal emum ella tveimum. Fólkatlokkurin kravdi at:fáa garanti fyrr, at:tað varð loyst upp fyri hesum, og tað er ein reell stóða. Men vit eru í eini stødu, har tað eru kredit Orararnir, meira CNN um eitt móðurtelag vera I sum avgera hvussu vit skulu fåa endurreist virkini. Tað må em so liva vid, men hvat skal vera aftaná, tá ungini eru komin meira upp á pláss, verður ikki tosad um -Har mugu politisku flokkarnir til at tosa um hvussu bygnaðurin skal síggja út og hvat tað er fyri ein skipan vit skulu hava í framtíðini. Skulu poliukarnir stýra ella skal tað vera ein markanað arskipan. Jógvan Mørkøre heldur hesi mál vera so mikið principiell, at tad er ikki nakad, sum ein bygnad- arnevnd skal taka avgerð um. -Tad er ein spurningur um, hvat vit vilja. Eg haldi vit hava nokk av embætis- mannanevndum. Politikararnir mugu til at vera politikarar og sjålvir sunga ut politikkin. Tervandi álit -Hvussu stóran leggur í september við tydning fundin i donsku stjórinina? -Ég haldi vit mugu gjá fundin herfyri o St y 9 or Tíðindablaðið CT tann 1 septem Der UV CM heild at skulu førovingar fáa nakað sum helst rásarúm, so er neyðugt vid stórri ålu millum føroyingar og danir. Sum stødan er nu, hetta álitið ov ánaligt og hetta byggir sø er ann á, at danir hava greitt Sagt, at teir vilja motrokna hétta og hatta í blokkinum, um so er, at vit íkki halda hetta og hatta. Tað borgar ikki fyri storvegis áliu Mørkøre sigur at enda, at neyvan nakar longur ivast i, at vit eru setur undir umsiting av dønum lógvan Uppgávan hjá løgung- inum må tí vera at koma burtur úr hesi stóðu, so- leiðis at tað aftur gevur meining hjá føroyskum veljarum at kjósa sær sínar politikkarar jan