týsdagur 15. juni 1993síða 2

I. a aðið - n d a FRÆLSI — JAVNAÐUR —- BRØDRALAG | Ábyrgdarblaðstjóri Jan Miller Blabioix. Randi Jacobsen - Dagny Utgevar: P/T Seslaturin Fyritaksstjóri Krisjan Daði Joensen - Tórfinn Smith - | Uppsetng PA Saslalurin Ljósmyndari Kalmar Lindenskov Hilmar Jan Hansen - Prent: P/T Pressan 1981 Jústínus Eidesgaard Bústaður. Argjavegi 28 Tølgton 11820 66. ÁRGANGUR Postadr.. Postsmoga 78 110 Tórsharn Talefar 14720 Argjum ff [ff [[f[f——[[—[———|—|fCEE|EO—, Fólkafloksmenn og monopol EIN part av vikuskiftinum hava før oyingar kring landið alt havt havi til at hoyra okkara politikarar. Tað var um ræðan av avtaluni millum landsstýrið og donsku stjórnina. Løgmaður legði fyri við at vísa á, at høvdu vit ikki fingið hesa avtalu í land, so høvdu Føroyar farið á húsagang. Hon heitt á eitt samt ting um at góðkenna avtaluna, tí vit høvdu ikki annað val. Og hartil helt løgmaður, at valið varð heldur ikki so galið HØVUDSSPURNINGARNIR í hesum orðaskifti vóru peningainnspræningin í bankarnar og so saneringsætlanin hjá Richard Mikkelsen & Co. Nógvir ung menn vístu á sína Onøgd við, at tað almenna skal læna pengar ul at bjarga bankunum við - uttan at nakrar treytir verða settar somu bankum. Eisini sam gongumenn komu við hesum sjónar miðinum. MEGINPARTURIN av tjakinum snúð seg tó um saneringina og varð tað kanska serliga fólkaflokkunn, ið herjaði á her. Fólkafloksmenn fóru jú úr lands stýrinum upp á júst henda spurningin og hava teir eisini gjørt saneringina til sitt høvudsmål. Hvat vid enn halda um umrøddu sanering, so tykist tað ikki sért øvugt og marghåttligt, tå fólkafloksmenn ganga so nógv motu hesi ætlan, sum teir kalla monopol. Tí hverjir aðrir enn fólkafloksmenn hava nú í eina fjórðings øld vart ”monopolid hjá Føroya Fiskasølu! Tað er rætt, at Fiskasølan hevur ikki lógarfest monopol, men øll vita vit , at hetta felag hevur verið so mikið sterkt og stórt, at tað í praksis hevur virkað sum monopol. Vit minnast oll, hvussu stavnamaður og aðrir fólkafloksmenn hava kveistrað allan sunnan knukk móu Fiskasølumonopolinum av ul viks og skýrt henda sosialistiskan og kommunistiskan niðurbróungarpoltukk Øl vita vit, at Føroya Fiskasøla hevur virkað sum eitt monopol - sum eitt sølufelag og eitt framleiðslufelag, ið ikki toldi nakra avbjóðing, ikkt toldi nakrar aðrar meiningar, ikki toldi nakran annan framleiðslu- og sølupoliukk - enn bara tann, sum stjór! tess stakk út í koruð ORSØKIN til at vit vilja taka hetta fram er ikki tann, at vit hervid vilja verja saneringsætlanina hjá Mikkelsen fyri einhvønn pris. Men vit vilja bara vísa á hvussu ein "forsamling“ av nøkrum in dividualistiskum fólkafloksmonnum aftur og aftur rekur opportunisuskan politik. Tá tað hóskaði inn í teirra politik at utnevna Føroya Fiskasølu eina heilaga kúgv, so varð tað gjørt. Allur kritikkur móti hesi fyritðku varð bann lýstur og varð skýrdur øvund og kommunistiskt terrorvirksemi. Nú 'nýggja Fiskasølan” hjá Mikkelsen verður veruleiki, er hon bráddliga ett óhugnaligt monopol, sum fer at forkoma øllum skapanarhugt ALVARATOS fólkaflokksmenn! Hvussu nógvan skapanarhug og privat initiativ hevur ikki monopolisuuski og einræðisligi sølu- og framleidslupol- iukkurin hjá táverandi Føroya Fiskasølu ikki dripið gjøgnum árini! Nú stíga somu menn fram, sum hava vart monopolið hjá Føroya Fiskasølu øll árini og herja á saneringsfelagið og skýra tað monopol. Er tað tí, at fólka- floksmenn nú ikki neyðturviliga skulu stýra vinnuni! Tá fólkafloksmenn stýrdu Fiskasøluni var tað í fínasta lagi at sita í einum monopoli. Nú teir ikki sleppa at skalta og valta, sum teimum hóvar, er "monopolið" hjá Mikkelsen bråddliga av ti ónda. Soleiðis er Kortanei til "Mikkelsen-ætlanina" Bert vit Sjálvi finna Ioysnir Tað eru bert við sjálvi - um nakar - ið kunnu finna tær loysn- ir, ið skulu kunna rætta upp kósina aftur. Skal vinnan fóta sær aftur, so má hon sjálv leggja ta kós, ið siglast skal eftir skriv- ar Tórmóður Dahl, verkfrødingur í eini viðmerking til orða- skiftið í seinastuni um saneringina av flakavirkjunum. Hann heldur lítið um sentralistisku ætlanina hjá Richard Mikkelsen. Hann skrivar: Tveir tankar slóu meg eftir sjónvarpssendingina um okkara flakavirkir l igjøgnum Richard Mikkelsen (& co.) kann ikki vera rættsiktað ur, tá hann heldur seg hava ss gjølla innlit í før oysku fólkasálina og so holla vitan um okkara vinnuliv, at hann trýr at nulívið fyrimunir hann við at trýsta og hótta eina midsavn- ur ingsætlan skal megna at Mikkelsen tað gert tú ikki, sama hvat sum stendur í tínum skulapensum um við »sentral- styring«. Eitt virki er ikki bert maskinur og pening har eru eisini tilvit- skukomin menniskjur endurreisa føroyska vin- 2. Tekur vinnan seg nú ikki Richard um reiggj og her meini eg allir skipaðir felags- skapir knýttir at vinnuni og siga frá so tað dunar í fjøllunum, so eru hesir felagsskapir júst teir vesa- følkaflokkurin bara. Tá flokkurin hevði buktina og báðar endar yvir bankaverðini var eisini allur kritikkur móti bankunum bannlystur. Øl, sum so mikið sum løyvdu sær at seta spurnartekin við avgerðir og dispositónir hjá bankaleiðlsunum vóru kommunistar, stalinistar og samfelags skaðilig. Nú somu fólkafloksmenn hava mist ræðið í bankunum eru hesir bankar bråddliga av ti ónda. Sama søgan end urtekur seg. Tá tað lønu seg hjá hesum monnum at verja Fiskasølu og bankar, so vóru hesi heilag og feilfri. Nú hest eru gloppin teimum av hondum, eru tey av tí énda. TAÐ er vissuliga nógv fyri at hoyra hesar fólkafloksmenn í dag ganga so harðliga ímóti einum felag, sum teir siga vera monopol - nú somu menn í meira enn 20 ár hava gingið inn fyrr einum ødrum monopoli, nevniliga framleidslu- og sølufelagnum Føroya Fiskasølu TA hetta er sagt, so skulu vit eisini gera vart við, at hesin okkara kritikkur av fólkaflokspolitikki ikki merkir, at vit taka undir við einum nýggjum mono móli. Snurningurin er bara - í hvussu stóran mun vit føroyingar hava møgu leika at siga, hvussu okkara kreditorar skulu bera seg at! Her hevur landsstýrið gjørt greitt, at vit eru noydd ul at góðtaka krøv, sum kreditorar og danska stjórnin seta, nú vit jú eru bundin at teimum. Men samtundis hava landsstýr- isfólkini sagt, at tey eru ikki fyri einum monopoli. Og hava tey so eisini gjørt vart við hetta yvirfyri dønum. So skjótt nýggja felagið hevur fingið gongd á aftur vinnuna, so má berast so í bandi, at vinnan aftur fær fríari ræsur verður vist á. skjótast mugu samtykkja seinastu av taluna við danir. Her er neyniliga einki annað val. Spurningurin er so, hvussu verður við saneringim. Hverjar møgu leikar hava vit, tá henda avtalan er sam tykt, at vera við ul at ávirka, hvussu saneringin fer fram og ikki minst, hvat fer at henda aftaná sanenngina. Hetta er ein áhugaverdur spurningur og verður hann m.a. tíkin upp í grein í blaðnum í dag, har javnaðarungmaður sigur sína hugsan um saneringina. Hóast lands stýrisflokkarnir ganga inn fyri avtaluni við danir og royna at standa saman, so krevur demokratiið av okkum øllum eisini teimum einstøku ungmonnunum í samgonguni, at teir ikki gloypa øllum men eru krittiskir og viðgera mál gjølla og serigst. Atteir í orð og tal loyva sær av vera ósamdar við sínar egnu er bert ein styrki - og eitt av aðalmálunum við demokratunum OG hvat vidvikur saneringini og ikki minst tíðini aftaná, so eigur hetta ikki at vera gjørt til eitt partapoliuskt mál, soleiðis sum fólkafloksmenn nú royna tað. Ja teir rætt og slætt misbrúka hetta málið - skapa øsing og misnøgd - fyri á tann hátt at vinna sær nakrar atkvødur ul komandi val. Tvørturimåét er endur reisnin av vinnuni ein so stórur og ál varsligur spurningur, at her áttu allir flokkar at lagt flokspoliuk ul viks og sakliga yakast um framtíðina. Men fyri at fólk ikki skal fáa ta fatan, at:tað bara eru fólkafloksmenn, sum seta spurnar tekin við og hugsa um, hvussu tað verður aftaná saneringina, so eiga eisini samgongupølitikarar at vera vid í hesum ordaskiftinum. Ikki er tad altid, at orð og aftur orð tæna eini sak mest Men tøgn má so ikki valda í einum so stórum máli. Her mugu flest møguligar hugsanir fram. NEYVAN er nakar ivi um, at vit sum lingar. ið Richard Mikkel sen heldur teir vera Skal vinnan fóta sær aftur, má hon sjálv leggja ta kós. ið siglast skal eftir' Mini rå6? Setið Oddfríður. Ingeborg. Óla, Bjarta Mohr. Martin Jakobsen. Jákup í Sumba, Eiler Jacobsen, Heri Hjelm Helgi Fossadal og eini 10-15 onnur vinnulívsfólk, ið hava torað at gjert vart við seg, út á Mikines og loyvi teimum ikki heim aftur, fyrr enn breið semja er um mál og mið og hvussu játtaði stuðulin til vinnuna skal nýtast. Treyt Eingir advokatar, búskapar- freðingar ella umboð fyri al mennar stovnar mugu lut taka á fundunum ikki sum skrivarar Eg ivist ikki í at fæst ein ti- lík semja um mál og mið fyri foroyska vinnulivid, so verð- ur undirtekan manna millum i ellum landinum nærum 100%. Ta vildi eg fegin sæð tann »Richard Mikkelsen« ella ta donsku stjórn, ið tordi at halda fast um >Mikkelsen-- ætlanina« Eg veit hetta ljóðar ert, og sjálvandi er Mikines her bert meint »symbolskt«, men nú mugu vit bróta við vana- heldur hugsanir, annars endar alt galið og vanahugsan er just at halda at bert øll styr ing verður framd úr einum stað so er sloppið. Royndir nar frá Sovjet ag eystureuro peisku fondunulh áttu hóast alt at hava lært okkum okk urt annað Fiskurin kemur aftur. Um I 1/2 - 2 ár verður stødan ein heilt onnur. men tað er nu vit sjalvi mugu leggja lunnar undir okkara nýggju framtið >Skalt tú loysa trupulleik ar, mást tú hugsa eðrvísi enn tu gjørdi tå trupulleikarnir vørðu skaptir« segði Al bert Einstein. Ikki Mikkel sen, men bert vit sjálvi vita hvat vit hugsaðu, tá vit sá aðu fræðini til teir trupulleik ar vit heysta í dag. Ti er tað bert vit sjálvi, ið — um nakar kann finna tær lovsnir, ið skulu kunna rætta upp kós ina aftur Tormóður Dahl A OR EI I ——Á———S