mikudagur 14. juli 1993síða 9

Síða 10 Nr. 131 — 14. JULI 1993 Jens Bech, skrivstovustjóri í danska heilsumálaráðnum um kanningina av føroyska sjúkrahúsverkinum: Hugsa fyrst og fremst um sjúklingin Vit fara at leggja fram loysnir og fakligar metingar, sum í høv- uðsheitum byggja á, hvat er best fyri sjúklingin, sigur Jens Bech, skrivstovustjøri í danska heilsumálaráðnum, í sambandi við, at danir nú fara at kanna føroyska heilsuverkið. Hann sigur, at fakliga ráðgevingin má fyrihalda seg til foroyska ynskið um, at tað skulu vera trý sjúkrahús. Men hann leggur tó dent á, at faklig ráðgeving kann ongantíð verða avmarkad. — Tað verður einki, sum vit ikki fara at hyggja eftir. Tíðindablaðið Sosialurin hevur tosað við Jens Bech. Nú um dagamar gav danski heilsumálaráðharnin Tor ben Lund heilsumálaráð- num boð um at fara undir nógv umrøddu kanningina av ti føroyska heilsuverkin- um. Hesum boðaði hann føroyska starvsfelaga sin um, Jóannesi Eidesgaard, frá í farnu viku Jens Bech, skrivstovu- stjóri í heilsumálaráðnum, sigur við Sosialin, at teir byrja arbeiðið eftir summ- arfrítíðina og fer tað at taka nakrar mánaðir. Settur er ein arbeiðsbólk- ur at taka sær av kanningini. Í honum eru Jørgen Varder, stjóri í heilsumálaráðnum, Jens Bech, skrivstovustjøri, Per Rønne Nielsen, fulltrui, læknastjórin á Rikishospi- talinum Buchardt Hansen, Lunde Neergaard, yvir- lækni í Heilsustynnum, Hegni Joensen, sjúkrahús- stjóri og Johnny Winther- Holbech, deildarstjóri í Tinganesi. Tað verður hesin ráðgev - arabólkurin, sum kemur at gera meginparun av kann- ingararbeiðinum. Talið á sjúkrahúsum Nú verður nógv tosað um í Føroyum, antin vit skulu varðveita øll try sjúkrahús- ini ella vit eiga at leggja okkum eftir at havaeitt væl- virkandi sentralsjúkrahús, spurdu vit Jens Bech, hvussu rådgevaranevndin fer at fyrihalda sær til tann spurningin! — Hatta er so eisini nakað, sum ráðgevarabólkurin fer at viðgera. Tað verður einki, sum vit ikki fara at hyggja eftir. — Men er tað ikki soleið- is, at ut hava fingið eina rættiliga bundna uppgåvu, Sum Sigur al Kanningin skal gerast út frá ti grund arlag. at tað framhaldandi skulu vera {ry Sjúkrahus í Føroyum! Vit ganga sjálvandi út frå, at viðurskifuni eru, sum tey eru. Men ráðgevara bólkunn verður fyrst noyddur ul at meta um alla støðuna. Tað eru jú try sjúkrahús í Føroyum, og tí mugu tey koma við hver síni meting av, hvussu hesi kunnu virka saman. Ikki politiskar metingar Jens Bech leggur stóran dent á, at ráðgevarabólkurin ikki fer at koma vid nøkrum politiskum metingum. Tad verdur ein faklig analysu- lysing av, hvussu heilsu- verkid virkar i dag, um tad er tíðarhóskandi, og um tænastan er nóg góð. Jens Bech visir annars å, at tað ber ikki ul at sita í einum filabeinstomi i Dan- mark og frammanundan siga, hvussu skipanin skal síggja út. — Vit eru noydd at koma til Føroya og tos vid nøkur av lyklafólkunum og gera analysur av øllum, áð- renn vit kunnu siga nakað. Hann sigur annars, at tað er rætt, at tað í arbeiðssetn- inginum (kommisorium) stendur, at tað eru ty sjúkrahús í Føroyum. — Metir tú, at hetta av- markar møguleikarnar hjá tykkum at gera eina frá- greiðing, sum kannar allar møguleikar og harvið fær optimalt burturúr? — Tad er ov tidliga at siga. Men tað er greitt, at faklig rådgeving kann ongantid verda avmarkad, men tad er eisini greitt, at vit ganga út frá, at tað eru trý sjúkrahús, og so máein vita, um ein fær tað at hvussu. hanga saman og Sannroyndir á borðið Nú hevur gongdin verið tann í øðrum londum eitt nú í Danmark, at tey smærru sjúkrahúsini eru nidurløgd ella desideraða sjúkrahús- virksemið á teimum skert og stórri dentur er lagdur á at sentralisear ta dýru og spesialiseradu sjúkrahús- viðgerðina. Hvussu kennist tað so at skula gera eina kanning av ti føroyska sjúkrahúsverk- inum, har tað longu framm- anundan er sett við sum treyt, at tað skulu vera try sjúkrahús, kosta hvat tað kosta vil? — Tað dugi eg ikki at siga nú. Men vit skulu gera eina fakliga kanning, sum fer at byggja á fakligar premissur. Hypotektisk støda — Men hava tut loyvi ul at, koma til eina nidurstødu, sum sigur, at tað tænir før- oyska samfelagnum og sjúklingunum best, um tað mesta .av sjúkrahúsvið- gerðini verður savnað á einum stað í framtíðini? — Eg haldi tað er torført at tosa um slíkar hyptetiskar støður, men tað er greitt, at fakliga ráðgevingin, sum vit skulu koma vid, má fyri- halda seg ul ynskið um, at tað skulu vera try sjúkrahús so ella so. Men hava ut ikki tå reint fakliga g6dtikid at gera eina ófullfíggjaða kanning = av féroyska sjúkrahúsverkinum — eina kanning, sum í veruleikan- um ikki 100% lýsir allar framtíðar møguleikar? — Lat meg siga tað soleið- is. Um arbeiðsbólkurin ikki Tíðindablaðið (SK) Fakliga ráðgevingin fer at halda seg til ta sannroynd. at tað eru trý sjúkrahús í Før- oyum heldur, at hann kann koma vid ein skilagóðari rådges ing út frá møguligum av markingum í kommisori um, so fer hann at siga tað Fara tú so at gera vart við tað undir kanningini Tað verða vit noyddir ul. Meina vit, at vit ikki eru førir fyri at liva upp ul ar- beidssetningin, so må ar- beiðsbólkurin sjálvandi gera vart við tað. Tað fer tíðin so at vísa. Arbeiðs bólkurin hevur annars ikki tikið stóðu ul kommisonum í so måta og sagt nakað um, at vit ikki kunnu arbeiða innan ætlaða karmin Sjúklingurin í fokus Jens Bech sigur víðari, at tað hevði minkað um trú- virðið av eini kanning hjá einum fakligum bólki, um ein í forhond meintu, at ein hevur nøkur úrslit. Men um nú kanningar tykkara fara at vísa, at Før- oyar og ikki minst sjúkling- arnir høvdu fingið mest burtur úr játtanunum til sjúkrahúsverkið við bert at hava eitt desiderað sjúkra- hús, kemur tað so við í nið- urstødu tykkara? — Hatta er jú ein hypotet-" iskur spurningur. Eg kann bert siga so mikið, at vit fara at leggja fram loysnir og fakligar metingar, sum i høvudsheitum byggja á, hvat er best fyri sjúklingin. Heldur tú annars, at arbeiðssetningurin er skilagóður? Ráðharrin hevur sagt, at hetta skulu vit arbeiða við, og ti er eingin ivi um tað. Jens Bech sigur annars, at tað er torført hjá sær at siga nakað meira greitt um hesar spurningar nú, tí ráðgevara- bólkunn hevur enn ikki havt fund. Ætlanin er at metast í Føroyum fyrst í august mánaði Ríkishospitalið og sergreinir Vit spurdu hann í hvussu stóran mun vit í framtíðini eiga at senda sjúklingar ul Ríkishospitalið Tað hevur sjálvandi nógv at siga fyri sjuklingin, at hann kann fáa eina góða viðgerð nærhendis har hann býr, og har hetta letur seg gera. Men fortreyun er so tann, at henda viðgerð er tíðarhóskandi og kann ger ast á figgjarligum forsvar- ligum stødi. Trupulleikin er tann, lá vil tosa um sera spesialiserada viðgerð, at hon krevur stórt tal av sjúk- lingum. Ein kann t.d. siga, at tað ber ikki til at hava stráliviðgerð í Føroyum. Og der tí greitt, at uder nógv, sum ikki kann gerast, har fólkatalið bert er 47.000 Ein kann sjálvandi fáa ein góðan lækna við hollum royndum at arbeiða í Føroy- um við hasum specialinum, men tað gongur so heldur ikki long tíð, ul trot á sjúk- lingum ger, at galdandi lækni ikki verður nóg dugnaligur. Hetta haldi eg er rætuliga avgerandi, tá vit losa um ávísar sergreinar, og ú er tað greitt, at tað fara at verða viðgerðir, sum ikki kunnu vera í Føroyum. Dansk Sygehusinstítut Vit spurdu Jens Bech, um hann hevur lisið frágreið- ingina, sum Dansk Syge- husinstitut gjørði av før- oyska sjúkrahúsverkinum, og hvørja viðmerking hann hevur til hana! — Eg havi lisið hana og kann bert siga, at har stend- ur nógv um føroyska sjúkrahúsverkið, sum er vert at vita. Men tey itøki- ligu uppskotini hon kemur ul vil eg ikki gera viðmerk- ingar til, fyrr enn eg havi verið í Føroyum og kunrað meg um vidurskiftini. — Men kennist tad ikki sum um tit nú i stóran mun skulu til at gera eitt arbeiði, sum longu er gjørt? - Nu hava vit ta best hugs- andi ekspertisuna til at gera eina kanning við m.a læknastjóranum á Ríkis- hospitalinum og fólki frá Heilsustýrinum, og hetta kann ikki heilt sammetast við Dansk Sygehusinsutut. Kunnu vit tá rokna við at fáa eina beiri og meira fullfíggjaða frágreiðing frá tykkum enn hana, sum Dansk gjørdi? Tad er torført at siga. Eg kann siga tað soleiðis, at tad verður torført at seta fingr- arnar á tað sakliga og fak- liga innihaldið í okkara komandi frágreiðing, tá hugsað verður um, hvussu ráðgevarabólkurn er sam- ansettur. Gongdin í Danmark Vit spurdu Jens Bech, hver orsøkin er ul, at nógv av teimum smærru sjúkrahús- unum í Danmark verða nið- urløgd! — — Sjåkrahåsvidgerdin verður meira og meira specialiserað, og tað sum er minni kompliserað verður gjørt á sjúkrahúsi í støðugt minni mun. Tað merkir, at tað må vera eitt stórri sam- spæl millum tey størru specialini, og fyri at ein sjúklingur kann fáa eina hóskandi viðgerð, tá hann er álvarsliga sjúkur, má ein hava fleiri av sergreinun- um á sama stað. Og hetta vita vit ber ikki so væl til at varðveita, tá talan er um minni eindir. Metir Jens Bech uppgáv- una at kanna føroyska sjúkrahúsverkið at veraeina spennandi uppgávu! — Tað er altíð áhugavert at arbeiða við heilsumálum og síggja ul, at tingini virka væl, og her hugsi eg meira um sjúklingin enn um tey, sum arbeiða í sjúkrahús- verkinum. Sygehusinstitut jan KEE