mikudagur 18. august 1993síða 2

| Eymt mál RÆTTILIGT strid hevur ukid seg upp imillum Noreg og Island um fiskiskap i Barentshavinum. Hetta stríð kemur i kjalarvørrinum á fiskiskapinum hjá teimum trolarum skrásettum í tridja landi men við føroyskari manning, sum hava fiskað bæði í Svalbardøkinum og í altjóða sjógvi í Barentshavinum. Í gjár visti útvarpið at siga frá, at ikki færri enn 25 íslendsk skip eru á veg á leiðina teir kalla "Smutthullet” ella "Loyni- krókumn". Hetta er altjóða sjógvur, sum liggur uttanfyri 200. fjórðinga búskap- arligu økini hjá bæði Noregi og Ruslandi og er ikki fevnt av Svalbard- traktatini. Skip hava tí rætt til at fiska í økinum, uttan at norðmenn, sum annars hava eftirlitið um hendi í Svalbard- økinum, kunnu gera nakað ” FRÆLSI - JAVNAÐUR -- BRØDRALAG Ábyrgðarblaðstjóri: Jan Múlller Fyritaksstjóri Krisjan Dahi Ljósmyndari Kalmar Lindenskov Biadfoik Randi Jacobsen - Dagny Joensen - Térfinn Smith - Hilmar Jan Hansen - Ugevar: Pt Seslalurin Uppsetng PA Seslalurin Prent: Pt Pressan 1981 Justinus Eidesgaard Bústaður. Argjavegi 28 66. ÁRGANGUR Argjum 110 Tórsharn Tølgton: 11820 Taletax 14720 MEN norðmenn vilja vera við, at just loynikrókurin er sera tydningarmikil fyri allan fiskiskapin í Barentshavinum, ti hann er uppvakstrarøki fyri toskin Ein ógvuslig veiða har uttan nakað efurlit kann tí hava ålvarsligar av- leiðingar fyri fiskiskapin annars í Bar entshavinum FØROYA landsstýrið hevur valt at ganga norðmonnum á møu í málinum, tá tað snýr seg um at forða skipunum at avreiða í Føroyum. Tummas Arabo, landsstýrismaður sigur, at hann hevur heitt á virkini um ikki at taka ímóu fiski frá hesum skipum, men reiðarin á tveimum av skipunum, ið er føroyingur, sigur, at talan er ikki um eina áheitan men um eitt forboð. Hann heldur tað vera púra burturvið av landsstýrinum at stuðla norðmonnum og biður lands- stýrið heldur hyggja eftir, hvussu íslendingar bera seg at. Teir lata seg ikki trumpla niður av norðmonnum TAÐ er greitt, at fiskiskapurin í um stridda ekið er at meta sum Akilles hælur hjá norskum fiskivinnuåhuga- málum. Tí norðmenn fáa einki gjørt móu skipunum, tí tey fiska lógliga Hetta vita norðmenn og tí hava teir eisini roynt at leggja trýst á stjórnirnar í bæði Føroyum og Íslandi. Íslendskir fiskimenn halda seg ikki gera nakað skeivt men vísa heldur til, hvussu norðmenn sjálvir royna at tråroyna allar stovnar teir kunnu koma ul í altjóða sjógvi. Eitt nú fiska norsk skip konga fisk norðan fyri Ísland. Í samrødu við Sosialin í dag leggur reiðarin á domini karsku skipunum heldur ikki fingrarnar ímillum. Hann heldur ikki, at norðmenn eiga at spæla so góðir, tí sjálvir eru teir serfrødingar í at tråroyna allar altjóða leiðir AHUGAVERT verður at síggja, hvussu leikur nú fer fram. Vónandi koma partarnir til sætis onkursvegna. Føroy- ingar eiga í hvussu er at royna at fáa sum mest burtur úr á fjarleiðum. Eru møguleikar, sum vit ikki hava troytt men sum vit hava fullan rætt ul, so eiga vit eisini at kanna teir. Íslendingar hava so lagt eystur í hav við øllum sínum flota. Hetta fær sjálvandi føroyingar at umhugsa alla støðuna. Er tað veruliga so, at vit kunnu fáa meira burtur úr í Barenshavinum spyr onkur! Lands- stýrismaðurin í fiskivinnumálum sigur, at vit eiga at halda okkum til gjørdar avtalur um veiðuna í Barentshavinum Hetta er so almenni politikkurin og tiskil hann, sum fiskivinnan má halda seg ul. Nú verður áhugavert at frætta, hvat andstæða á ungi og annars umboð fyri vinnuna halda um aktuellu støðuna Jórmund Vágadal, reiðari á domninikansku trolarunum: Vit hava onga log brotið! -Skipini eru dominikansk. Føroyingar sigla á øllum heimsins høvum, og í hesum førinum sigla fóroyingar eisini við dominikanskum skipum. Hetta málið hevur ti einki vid Føroyar og føroyingar at gera. Tad er eitt mál millum Dominikanska Lýðveldið og Noreg og snýr seg um Svalbardsáttamálan. Hetta var eisini tað eg segði Tummasi Arabo, fiskimálaráðharra, áðrenn hann legði seg út í málið við at rætta norðmonnum hondina. Hetta sigur Jórmund Vágadal, reiðari á teimum báðum dominikansku trolar- unum, sum hava verið atvoldin til stríðið í Barentshavinum. Vágadal ætlar sær ikki at gevast á hondum, tí hann ella manningarnar hava onga lóg brotið. Hann hevur júst havt fund við dominikanska uttanríkisráðharran, sum nú hevur sent norðmonn- um bræv, har m.a. verður biðið um at fáa tillutað kvotur sum partur av Svalbard- traktatini. Jørmund Vágadal metir útspælið hjá Tummasi Arabo, fiskimålarådharra í spurninginum um dom- imikansku skipini at vera eitt fullkomid bann hjå båtunum at avreida i Før - oyum. -Eg havi tosad vid Arabo um hetta, so eg veit, hvat eg tosi um. At hann sigur, at hann hevur ikki givið nøkrum boð men heitt á virkini um ikki at taka fisk frá skipunum er ov bíligt. Jørmund Vágadal vísir á, at tá Tummas Arabo fer út í fjølmiðlarnar og heitir á virkini um ikki at keypa fisk frá dominikansku skipunum, og hann har- umframt heitur á sjóverj- una at hava eyguni við bátunum, um teir koma inn í føroyskt sjóðki, kann tað ikki = leggjast út sum nakað annað enn eitt veru- ligt forboð móti, at bát- amir koma ul Føroya. Áheitan frá noråmonnum -Eg ringdi persónliga til Tummas Arabo ur Islandi og spurdi, hvi hann gjørdi hetta. Hann svaradi mær, at tad var komin ein å- heitan år Noregi um hetta málið, og landsstýrið fór tískil at geva bátunum forboð at koma til Føroya. Tå eg spurdi hann, hvat hendi, um skipini kortini komu til Føroya, segdi landsstyrismadurin, at landsstýrið fórgat brúka øll vápn ul tess at fyribyrgja, at bátanir vórðu lossaðir. Hann segði eisini, at bátarnir í allar mátar vóru óynskur i Føroyum. Jørmund Vågadal sigur seg ti vera komnan til ta nidurstødu, at rådharrin hevur givid hesum skipum fullkomið bann at koma til Føroya. Mist nógvar pengar Upp á fyrispurning hví tað er so umráðandi at stevna fiskimálaráðharranum sigur Jørmund Vågadal, at reiðarríið hevur mist nógvan pening júst av umrøddu orsøk. -Vit hava havt négvar eykautreidslur av at skula landa í Íslandi. Vit høvdu m.a. gjøri avtalur í Føroyum við eitt nú oljufeløg, men vard hon var ongum. I Islandi kost- ar oljan útvið 35 oyru meira fyri liturin. Haraftrat kemur endurgjald fyri “tort og svie", sum hann málber seg. Jørmund Vágadal um- hugsar í løtuni, um hann skal stevna fiskimálaráð- haranum. Málið er til viðgerðar hjá sakførara. Fund við uttanríkis- ráðharran Málið um fremmandu trolararnar, sum fiska í altjóða sjógvi í Barents- havinum og um teir mongu íslendsku, sum nú eru á veg á lcidina, er í løtuni vid at elva til strid millum Noreg og Ísland. Jørmund Vågadal, sum er reiðari á tveimum av skipunum, sum eru skrá- sett í Dominikanska Lýð- veldinum og sum hava fiskað í Barentshavinum móu norskum vilja, er júst heimafturkomin av fundi við uttanríkisráðharran í Dominikanska Lýðveld- inum. Hesin hevur fingið eit mótmæli frá norsku stjórnini móti fiskiskap- inum og fer nú at senda norðmonnum svar. -Sjálvandi vilja vit fyrst og fremst loysa hetta málið upp á ein diplo- matiskan máta sigur Jor- mund Vágadal. Hava ikki brotið nakra lóg -Men hvussu kennir tú tað at koma heimafiur og av summum at vera mettur sum sjórænari? ET