hósdagur 9. september 1993síða 6

* | í r r - - Í til íslendsku fiskivinnuna Størsti árgangurin av toski i sjey ár í islendskum sjogvi og millum Island og Grønland Eftir at íslendingar nú í fleir år bert hava gramt seg um, at toskastovnur- in er minkandi, kunnu fiskifræðingar fortelja teimum, at glotti er fyri framman. Kanningar av toska- yngli í íslendskum sjógvi og millum Ísland og Grønland vísa, at tal- an er um Størsta årgang - in sjey tey síðstu árini. Men hóast hetta kann vera góður glotu hjá ís- lendsku fiskimonnun- um, nú kvotumar mink- að og prísirnir falla, so ávarða fiskifréðingarnir samstundis ímóu, at is- lendingar beinanvegin seta ov stórar vónir til hendan toskin Fiskifrødingarnir siga tað vera trupult at meta um toskin, hóast ein ein- stakur árgangur kann tykjast at vera stórur, ti sera avgerandi fyri upp- veksturin hjá fiskinum eru tey komandi tvey ár- ini, og frammanundan ber jú ikki til at siga nak- aðum, hvussu tey fara at hilnast. Eitt nú vísa teir á, at tað fyrr er hent, at ein góður árgangur er mink- aður í stórum, orsakað av vánaligum líkindum í uppvaksuartíðini. Friding av gýungar- * leiðunum verður hildin at vera ein orsøk til góða árgangin hj. Taðeru ikki bert trolarar úr Íslandi og Dominik- anska Lýðveldinum, ið eftir øllum at dóma haldatað vera áhugavert at fiska í Loynikrókin- um. Fyrradagin kundi norska vaktartænastan staðfesta, attrfggir kore- anskir trolarar eru farnir undir fiskiskap í altjóða fór millum Noreg og sland — og at teir kanska eru á veg í Loynikrókin. Sambært tí, leiðarin í norsku vaktartænastuni, Torstein Myhre, upplýs- ir fyri tiindastovuni NTB, so hevur tað ikki borið til at fáa staðfest, um trolararnir eru úr Suðurkorea ella teir eru úr Norðurkorea, av tí at ov nógvur mjørki var á leiðini til at Orion-flog- farið hjá vaktartænast- uni kundi fáa endaliga greiði á hesum. Tí hevur vaktartæn- astan nú sent vaktarskip avstad at kanna tey try koreansku skipini, ið veiða makrel. Ongantíð Koreanskir trolarar eru kanska á veg i Loynikrókin áður eru koreansk skip staðfestso langtnorðuri, sum hesi trý. Umframttey erueisini fleiri russisk og ein bul- garskur trolari á leiðini. Fara kanska í Loynikrókin Norðmenn eru bangn- ir fyri, at koreansku trol- ararnir fara í umstrídda Loynikrókin í Barents- havinum, skuldi tað víst weg, at makrelveiðan ikki verður tann stóra koruni. Síðstu dagarnar hevur hon verið heldur vánalig hjá íslendskum skipum — minni enn tvey tons í fimm tíma drúgv- um hálum. Kanningar umborð á fslendskum skipum visa eisini, at 10% av veidini er undirmålsfiskur, ið sambært norskum regl- um — sum norðmenn sjálvandi halda vera galdandi her — ikki eigur at vera meira enn 15% av samlaðu veiðuni. hj. Tiðindablaðið Á i | - Skipasmiðjan setti pengar í nógv skip Tá tað gekk so illa hjá Heygum at fáa fíggingina til Heygadrang Í lagi, ætlaðu Tummas Ørv, Mainhard Haldansen og Skála Skipa- smiðja at yvirtaka skipið, men ætlanin varð av ongum Tað bilti als eini við minn- inum hjá Óla Zachariassen, fyrrverandi stjóra, tá av- hoyringin av honum byrjaði týsdagin seinnapartin. Hann minúst hvønn fund, hann varð spurdur um, og kendi eisini øll skjøl aftur. Óli Zachariassen er ákærdur fyri saman við hin- um tnmum ákærðu at hava framt svik móti landsstýr- inum, og avhoyringin týs- dagin hevði ul endamáls at fáa fram, at hann hevði kid lut í at útvega reidarinum eginpening, sum reiðaríið koruni ikki átti. Óli daldi ikki sína vitan um, at Heygum vantaði eginpening. Upphæddin á egineninginum svaraði so nøkulunda til tað, sum skipasmidjan skuldi hava fyri teir bådar fyrstu av- dráturnar, og hetta kom fram á ymsum uppritum, sum Oli í sínari tid hevur gjørt, og sum nú eru skjal í málinum Saktørarin sendi skjølini Tað var ikki skipasmið) unnar ábyrgd at senda landsstýrinum sáttmálar fyri skip, sum byggjast skuldi. Mannagongdin var, at skipasmidjan sendi inn umsókn um byggiån fyri reiðaran, men vísu annars til sakføraran, sum skuldi senda lanstýrinum sáttmála og neyðug skjøl, segði Oli Zachariassen, sum harvið vísu frá sær atfinningina um, at landsstýrið ikki hevði fingið ískoytissátt målarnar Kendi einki til Vågaklett Sum teimum kunnugt, id fylgt hava vid målinum, gjørdi Heygar fyrst ein sátumála við Skála Skipa- smiðju í 1984, men tað skipið varð ikki bygt, og í 1986 varð nýggjur sáttmáli gjørdur um eitt stórri skip. Akærin hevur hesar dag- arnar fleiri ferðir sagt, at reiðaríið ikki var so væl fyri, og at tað kom í skuld við at keypa og selja bátin Vågaklett. Reiðaríið átti pengar, men lænti uppá teir, tá Vágaklettur varð keypt- ur. Óli Zachariassen segði seg einki vitað um tá, at pengarnir vóru bundin. Hann hevði heldur einki havt við søluna av Våga- kletu at gera, segði hann Hann helt ikki, hann heví fingið hetta at vitað fyrr enn í 1988 — og tað fekk hann at vita frá Føroya Banka. Hetta var stutt fyri, at hann fór frá sum stjóri. Løgd vórðu fram skjól, sum vístu eina ætlan um, at Mainhard Haldansen, Tummas Ørv og Skála Skipasmiðja skuldu seta partapening í Heygarang Hugskotið at teir triggir partamir skuldu yvirtaka skipið, hevði verið frami, men ætlanin varð ikki av nøkrum. (Blivu teir ikki starvs- felagar tå, so blivu teir tað seinni. Tá Oli Zachariassen får frå sum skipasmidju stjóri, fór hann i hand- isfyntøku, sum selur tekn- iska útgerð ul fiskiskip og alivinnuna, saman við Mainhard Haldansen.) Fyri skipasmiðjuna ráddi um at fáa skipið at byggja, og ti hevår skipasmiðjan áhuga í at fáa skipið fíggjað, segði Oli Zachariassen Tad var ikki vanligt, at skipasmidjan setu pening i skip, segði Oli Zachanas sum tå hann varð spurdur, nevndi Orion og sen Olav Gregersen sum dømi Hann helt, at nevndin fyn skipasmidjuna hevdi vitað av tí, tá slíkt varð gjørt Óli Zachariassen hevði tó verið við ul at gjørt reglur um, at skipasmiðjan ong- antíð mátti vera høvuds- partaeigari Tummas Ørv burturúr Tad er ådur komid fram i rætunum, at upprunaliga var ætlanin, at skipið skuldi hava motor frá fyrtøkuni Wårtsila, men hetta bleiv seinni tl ein MWM-motor. Høvudsorsøkin var, at honum, sum skuldi vera maskinmeistari, dámdi best henda týska motorin. Men tað merku so, at Tummas Ørv, sum umbod- aði henda finska motorin, datt burturúr sum møgu- ligur partaeigari. Nevnt varð eisini, at Tummas Ørv hevði noktað av yvirtaka veksilskuld hjá Heygum ella Finnboga Christiansen. Óli Zachariassen minúst væl ein fund 6. maí 1986, tá umboð fyri MWM vóru og ? tosadu vid skipasmidjuna. Teir høvdu vid sær våttan um keypið, og hon ljóðaði uppá 13,778 mió. krónur fyri motorin. Men íroknað vóru 4,5 mió. krónur í týsk- um pengum. Heusm vildi skipasmiðjan ikki vitað av, tí hon skuldi rinda toll av pengunum. Tá fekk ahnn eisini at vita, at Heygar skuldu læna pengar frá MWM. Ymist varð skarvað av kostnaðinum fyri motor- in, eisini týsku pengarnir og motorurin kom harvið at kosta 5,5 mið. krónur. Bóðu um meira Óli Zachariaasen váttaði, at skipasmiðjan hevði lænt = í a | 2 Heygum pengar, tå egin- peningurin skuldi våttast. Fyrst var tað ói vað Finnbogi Christiansen, sum kom og segði, at teimum vantaði 1,3 mió. krónur, men so kom Magnus Petersen við upp- lýsingi um, at ikki kundi roknast við pengunum frá Vestmanna kommunu, og ti skuldu Heygar læna 2 mið. krónur frá skipasmiðjuni. randi