týsdagur 21. september 1993síða 6

Síða 6 Henning Bøgesvang, prest ur, legði fyri við at:skilja millum okkara krisntu á skoðan og eusku fatan av AIDS og HIV, samanborið við fundamentalisusku mu hamedansku læruni Í teimum løndunum hevði einki verið at tosa um Gera tit ikki sum ayatollam sigur, so verður tann limur á likamnum, sum tú misbrúk ar, høgdur av! So einfalt er tað ikki, heldur Bøgesvang Skomm at fáa AIDS - Vit minnast eisini, hvussu AIDS sjúklingur bert fyn fáum árum noktaður at sleppa við flog fan i USA, annar fekk ikki loyvi at halda rødu o.s.fr. Í dag eru vit koruni komin eit sug longur, men tað er ikka vorðiðlættari hjá teim um, sum fáa AIDS - Hava fólk fingið krabba sjúku, so er tað at liva við, tí tá fært tú sum sjúklingur ella avvarandi høvi at syrg ja. Tað, at fåa AIDS er onn ur søk, og kortini eru báðar sjúkur eru deydiligar - tå samanum kemur, eru vit øll deydilig - Tå vu tosa um AIDS, so hugsa vit um sex, homusex - ualitet og narkomani - slik evni, sum vit ikki vilja taka upp á tungu, men kortini, vit doyggja ikki beinanvegin, hóast nógv hugsa um ein sum verður AIDS sjúkur - bara tað gongur skjótt. - Her hugsi eg um, tá eg fari til tannlæknan, so vil eg ikki doyvast, men heldur fáa ilt eina løtu, so er yvir- Um nú starvstelagin fær AIDS Annað demi er danski film- um um AIDS á ar beiðsplássinum, har fýra dømi verða tikin fram. Ein hevur fingið HIV smittuna á skrivstovuni, annar í barna- garðinum, tidji í køkini í matstovu 0.s.fr. - Hetta er fólk av ti góða slagnum, men kortini hugsa vit, at hesi fólk skulu ikki ansa mínum børnum, eg vil ikki drekka av koppi, sum AIDS starvsfelagin hevur nýtt, eta mat sum kokkurin hevur gjørt o.s.fr. Í AIDS ráðnum hava vit tosað um eina ætlan fyri ar- beiðspláss, har meira enn 30 fólk arbeiða, sum skal vera tek at hjálpa, um ein starvsfelagi fær sjúkuna. - Hvat gera vit, um ein starvsfelagi fær AIDS, hvussu er okkara áskoðan til at hjálpa og stuðla, um ein sjúklingur hevur brúk fyri okkara hjálp? - Vit eru merkt av okkara kristnu lívsáskoðan, og tað merkir, at einstaka menni- skjað hjá okkum hevur stórt virði. Tað$æst m.a. í okkara heimsparti, her vit nýta nógvan pening til almanna- verkið. Vit hava møguleika at leingja ella stytta lív ella síðan varð Nr 178 —21 SEPTEMBER 1993 Henning Bøgesvang, prestur: Tu skalt elska næsta tin sum sjálvan teg - Tad stendur kortini ongastaðni, at tú skalt "elska" við øllum, segði Henning Bøgesvang, limur í AIDS ráðnum í fyrilestri um etik, áskoðan og moral á fundinum fríggjadagin deyða. Vit siga, at hetta hava læknarnir skil fyri, og vit góðtaka tað. Vit mugu taka stødu - Í veruleikanum er tað skeivt. Læknamir hava ikki skil fyri slíkum, tí talan er ikki bert um teknik og kunnleika, men eisini um etik, moral og áskoðan, um hvat vit sjålvi halda vera rætt. Tad er umrådandi, at vit taka målid i egnar hend- ur og siga, hvat vit halda er rætt, og ikki bert lata tad yvir til læknarnir. Vit mugu taka stóðu ul ymsar spurn- ingar, so hvørt sum teir stin- ga seg upp. - Fyri 100 árum síðan tos- aði eingin td. um fostur- tøku. - Í dag mugu vit taka stæðu ul eitt nú aktiva deyðshjálp, isåding, nær tað er staðfest at vit eru deyð, ella nær vit skulu doyggja. - Við ødrum orðum, vit mugu taka støðu til lívið. - Nú eru vit komin higar, at vit skulu taka stæðu til AIDS, tí hesir sjúklingar hava eins góðan rætt til um- sorgan, sum allir aðrir sjúk- lingar. Eingin rætt at døma Fólk kunnu kanska halda, at AIDS sjúklingur hevur sjálvur skyldina av at hann er vorðin sjúkur. Tú kanst næstan hoyra fólk hugsa hart, hvat tey halda, at hesi hava dusa sær í sex og ti eru vorðin sjúk av egnum viljað. Medmenni- skjuni klikkja niður á tey, sum gera slíkt. - Sjúkan er sjålvskapt, á tann hátt, at tú nærum bert fær hana við kynsligari sam- veru. Og hver vil- sita til borðs við homusexuellum, lesbiskum, hver vil bjóða teimum heim til sín, ella fara at vitja tey? Vit eru bert menniskju. - Eingin hevur kortini rætt at døma hesi menniskju. Vit Skulu fara til teirra, spyrja hvussu tey hava tað, um tey eru smittað ella sjúk o.s.fr.. Her fer Henning Bøge- svang í Bíbliuna og sam- anber við søguna um tey spetalsku, sum vóru órein, og tann sum rørdi vid ein spetalskan, bleiv sjálvur smittaður. - AIDS sjúklingar eru okkara næstar, og vit skulu veita teimum umsorgan, virðing og vit skulu kenna. at tey eisini eru okkara á- byrgd. - Her er gandaorðið um- sorgan. Vit skulu tosa við tey um sjúkuna og gráta saman við teimum, sum eru - Tey sjúku eru bangin, og táð eru teirra avvarandi eis- ini. Vit skulu hjálpa teimum í teirra bangilsi, tí hóast sjúkan ikki kann lekjast, so eru hon ikki vónleys. - Eingin vónleys sjúka er til, bert vónleys menniskju. - Vit skulu vera aktivir á- hoyrarar, og lata tey sjúku sleppa at siga frá teirra bangilsi, pínu, skomm, ein- semi, skyldskenslu og ang- ist fyri deyðanum. - Vit skulu hjálpa teimum tilat tosa um hesi mål, og vit skulu tora at siga teimum, hvat vit halda og hugsa, sum menniskju við ábyrgd fyri egnum lívi. - Góðtakið sjúkuna og havið virðing fyri sjúkling- inum, og ikki minst, takið ikki myndugleikan frá hon- um, men gevið sjúklingi- num vóninaum at lívið hev- ur eina meining, hóast sjúk- una. Sex er Ikki óbindandi spæl At enda vendi Bøgesvang sær til lýsingarnar, sum AIDS ráðið hevur latið prentað, um at nýta hit, fyri at verja seg móti smittu. - Tað er ikki nóg mikið at gera kynslívið til tekniskt sex, og tað er ikki nóg mikið bert at siga, at um ungfólk nýta hít, so er bara at fara til verka. - Etiskureglurnar í hesum føri eru, at vit meaniskju ikki bert eru ein kjøt- klumpur, frá miðjuni og niður. Vit skulu hava um- sorgan fyri okkum sjálvum, sum heil menniskju, og ikki bert fyri einum parti av okk- um. — Tidindabladid Henning Bøgesvang prestur og limur i AIDS rådnum, heli fyrilestur fyri teimum, sum fyri efurtíðina skulu vera lyklapersónar í lokaløkinum, tå tá snýr seg um at upplýsa um AIDS sjúkuna og HN smilluna Fyrilesturin kann sigast at vera alment viðkomandi, og kann ti koma okkum øllum til góðar Menniskjuni eru so mangt. Tey eru likam, sål, kenslur - og so kjøt sjálv andi. - Hví skulu vit so bara gera sex ul óbindandi spæl Hví skulu vit spæla við hes um parunum av lívinum "Sikker sex" er ein tek nisk trygd, men er sex heil- agt ella spæl? - Tað stendur í Bíbliuni, at tú skalt elska næsta tín, sum sjálvan teg, men tað stendur ongastaðni at tú skal "elska" við øllum, segði Henning Bøgesvang. Dagny Mynd: Kalmar Hvussu kann eg broyta liv mitt? Hvussu fái eg ind við meg sjålvan — sinnisliga javnvåg og sanna livsorku? Jú — til ber at liva eftir fjalla- prædikuni Ókeypis uppi UNIVERSAL LIFE, Dept. 6.40, -P.O. Box 5643, 8700 Worzburg, -Germany Lee ju —— re Nýkomið í ferðsluna, eitt lítið barn sum eg. má líta á at tit vaksnu tryggia mín skúlaveg