leygardagur 2. oktober 1993síða 2

FRÆLSI--JAVNAÐUR — BRØDRALAG Ábyrgðarblaðstjóri: Jan Miller Babloix. Randi Jacobsen - Dagny Utgevar: PA Sesialurin ry Fyritaksstjóri Krisjan Dani mi då ál $mith - ag . UU Ljósmyndari Kalmar Lindenskov mar ansen - Press Jústínes Eidesgaard Ikki samband men samvinnu NU um dagarnar kunngjørdi sjónvarpið urshuid av eini veljarakanning. Sambært hesi kanning verður øll tann politiska myndin broytt hevdi val verið í dag Sambandsflokkurin fer at fáa eitt sera gott val við ikki minni enn 14 ung- monnum. Hann hevur í dag 6 ungmenn Javnaðarflokkurin stendur fyri størstu afturgongdini. Hann fer år 10 niður á 4 ungmenn. HÓAST at ein eigur at vera varin vid at legggja alt ov nógv í eina veljarakann- ing, so er hon kortini ein spegilsmynd av ti, sum er frammi í samfelagnum, og lata vit vera við at ganga ov høgt upp i prosent og desimalar, so avspeglar slík kanning okkum ein varhuga - ein ten dens í samfelagnum. Sjálvandi eigur javnaðarflokkurin at taka hesa kanning í fullum álvara, og ikki slåa seg ul tols við, at ein stórur partur av javnaðar- veljarunum í løtuni ikki hevur be- stemmað seg og at hesi helst fara á val kortini og atkvøda fyri flokkinum, tå ástendur AT sambandið gongur nógv fram kemur ikki sum nakað yvirraskilsi Flokkurin hevur siud nógv í andstøðu og er harvið sloppin heilt undan at taka ópopulerar avgerðir. Tað tykist eisini sum um at hetta at sita í anstødu og í stjórn hevur stóra ávirkan á, hvor fær størst framgongd. At hetta skífur alla tíðina. Nú er túrurin komin til sambandið at fáa lut í hesi framgongd. Men sjálvandi eru tað eisini ávís viðurskifu í samfelagnum, sum í løtuni gera, at júst sambandsflokkurin gongur fram. Tað er ikki politikkur sambandsfloksins, sum er orsøkin. Tað er harafturímóti kreppan og avleiðingarnar av henni og ulknýti okkara til Danmark, sum eru orsøkin ul hetta stóra umskifuð í veljaraskaranum Tad vísir seg, at vit hava nógv brúk fyri danskar hjálp og einum øktum sam- skifti við júst Danmark komandi árini, skulu vit sleppa burtur úr kreppuni Hetta kemur so sambandsflokkinum til góða MEN vit eiga at gera okkum púra greitt, at hóast brúk er fyri meiri samvinnu við Danmark í komandi tíð, so gerst stóðan í landinum ikki betri við einum stórum og sterkum sambandsflokki. Kanska tvørturímóti. Vit vilja heldur vísa á vandan fáa vit ein alt ov sterkum sam bandsflokk á ung eftur komandi val Tað, sum hesin flokkur stendur fyri á nógvum økjum, er ikki tað Føroyar hava brúk fyri, nevniliga afturhald í orðsins rætta týdningi. Hetta má ikki blandast við orðið mátahald, sum er nakað heilt annað. Vit hava brúk fyri meiri mátahaldi í øllum spurningum skulu vit læra av gongdini i 80-unum, men vit hava so sanniliga ikki brúk fyri tí svartasta afturhaldi komandi árini Fáa vit ein ov sterkar sambandsflokk kann hetta gerast ein avleiðingin. Tí mugu vit bara vóna, at teir veljararar, sum ikki hava gjørt upp við seg sjálvan enn, at teir royna at sambandsflóðini. steðga JU tíðin, sum nú kemur, hevur so 6- metaliga nógv at siga. Tað ræður um at fáa gongd á virksemið, har hetta er løn- andi og skilagott. Tí má skjaldramerki okkara ikki vera afturhald. Nú mugu vit ul at framleiða okkum burtur úr kreppuni. EITT er so tað afturhald hesin flokkurin nú gjøgnum so mong ár hevur umboð- að. Eitt annað er sambandspolitikkurin mótvegis Danmark. Lat tað tí vera sagt púra greitt her og nú: ein tættari sam- vinna (ikki samband) við Danmark má ikki hava vid sær, at vit føroyingar gerast danir. Nettup tann vandin er tilstedar gerst sambandsflokkurin ov sterkur. Koma sambandsmenn at ráða í hesum landi, soleiðis sum teir vilja tað, tá fara vit ongantíð at:finna rætta stevið aftur, nevniliga hetta sjålvir at taka ábyrgd av egnum gerðum og sjálvir at kunna stinga út í koruð ein nýggjan og ábyrgdarfullan politikk. Við einum on sterkum sambandsflokki er vandi fyri, at føroyingar verða "lulladir” í svøvn og at øll åbyrgd og allar avgerdir verda uknar í Keypmannahavn. Hóast tað i oyrunum á mongum kann sýnast logið og bakvent nú at tosa um eina sjálvstýrislóg, nú vit hava brúk fyrr at økja um samvinnuna við Danmark, so er tað nettup slíka lóggávu vit hava brúk fyri - eina lóggávu, har vit krevja meira av okkum sjálvum og har vil sjålvir verða tvingaðir ul at taka ábyrgd av egnum útvíklingi. Hóast hjálp ur Danmark skal henda åbyrgdin ikki hiegja á Chrisuansborg. Hon skal liggja í Føroyum. TAÐ stendur eisini fullkomiliga greitt, at umrødda veljarakanning eigur at fáa eitt nú javnaðarflokkin ul at taka í egnan barm og rannsaka seg sjálvan. Tad er ikki nøkur løtt uppgåva at stýra landinum i hesum tidum og ti vil javn aðarflokkurin fáa skyldina fyri allar syndir og ólukkur. Flokkurin eigur nú at brúka hetta komandi árið ul at stinga út í kortið eina kós, sum er ein blandingur av eini positivari og skilagóðari sam- vinnu við danir og so einum miðvísum politikki, ið miðjar móti at vísa stórri ábyrgdarkenslu og medvirkan ul at fáa gongd á aftur. Hvussu týðandi ein sam- vinna við Danmark enn verður, so má og skal setningurin vera, at tað eru vit sjålvi, sum leggja ul rættis politikkin og harvið eisini taka fulla ábyrgd av hon- um. Javnaðarflokkurin eigur nú at umhugsa at leggja ul rætus dialogfundir - mini landsfundir - kring alt landið, har høvid verður hjá øllum núverandi tingmonnum og landsstýrisfólkum at hitta sínar veljarar. Hesir - og serliga Bústaður. Argjavegi 28 Argjum Tølston: 11828 Postadr . Postsmoga 78 110Térshavn Talelar 14720 teir , sum eru ørkymladir av støduni - hava brúk fyri einum dialogi við politikaramar. Slíkur dialogur kann so eisini hava mangt positivt við sær, m.a. at poliukkur floksins verður lagaður ul framtíðar tørvin og at hann kann eggja nýggjum og yngri kreftum ul at koma fram í flokkinum. Hver veljaranna dómur enn er mótvegis núverandi polit ikarum, so er greitt, at ein flokkur eigur at endursnýggja seg og hetta ger hann ikki minst vid at seta við eitt nýtt ættar- lið av politikarum. Nógv verður tosað um kapping, og tað er greitt, at hetta at nýggj fólk royna at koma sær upp í poliukk, kann bert takast sum ein sunn kapping við verandi politisku mann- ingina VIT meta tað tó ikki at vera rætt at brúka orkuna ul at finna syndabukkar og seta dómarakanningar í verk. Vit hava onga trygd fyri, at vit fáa ein betri útvikling í samfelagnum, um allir teir “gomlu" politikararnir verða "tveittir” á dyr. Men tað vit eiga at leggja okkum eftir er at troyta teir møguleikar, sum demoktratiid gevur okkum. Og ein teirra er møguleikin at kunna velja, já velja millum hvønn persón tú vil hava at umboða tíni sjónarmið. Javnaðar- flokkurin virðir hetta sama demokrati og hann metir eisini, at kapping er sunn - eisini kappingin innanflokka eins og á valdegnum millum verandi politikarar floksins og komandi ættarliðið av javnaðarpoliukarum. Tað er ein spurn- ingur um at duga og vilja seta við Hetta er ikki nakað, sum júst hoyrir hest tíð ul. Tað eigur at vera ein heilt nåturligur utviklingur alla tíðina. Men onkuntíð kann hetta vera meira neyðugt. Um tann tíðin er júst nú er so upp ul flokkin og veljarar tess at meta um. Nú má tað vera: Sanering av sethuslånum Sverre Midjord, tingmaður skrivar: Tað føroyska samfelagið hevur tað ikki gott, panel- fundir verða fyriskipaðir fyri at finna út av hver ið hevur skuldina, tað er alt avgerandi at finna synda- bukkar. Tað tykist fyri mær ikki sum um tað er ætlanin at finna loysnir fyri at vit kunnu koma burtur úr teim- um trupulleikum, sum vit eru í. Sjálvandi eru tað or- sekir til ta stóðu, vit eru í, men tað loysir ongar trupul- leikar bert at válka sær í tí, sum hent er. Vit skulu koma burtur úr trupulleikunum og seta EINA kós, sum ber framá aftur, kanska ikki við so nógvari ferð, men tó framá. Sjónvarpið og manning tess hevur havt nakrar opn- ar fundir og hava har havt fólk í einum paneli. Eg havi ikki sæð nakað frá teirri síðni, sum ber brá av hvussu vit kunnu venda gongdini, mær tykist sum allir partar helst vilja vaska hendur, eingin kennist við at kanska tey sjálv vóru vid at dansa um gullkálvin, tá ið dans- urin gekk uppá tað besta. Tey veruligu vidurskift- ini, sum er i samfelag okk- ara, hava ikki fjølmiðlanna áhuga, tað eru bert tey, sum bera brá av nøkrum, sum kann øsa fólk upp, og sum eisini mistonkiligger nógv av tí, sum er farið fram. Teir veruligu trupulleikarnir verða ikki umrøddir, tí teir eru slett ikki so spennandi. Har er tað bara tey vanligu fólkini, sum eru trongstødu Og tað hevur ikki fjøl- miðlanna áhuga. Tilskundað av teimum donsku ráðgevarunum, sum í veruleikanum kenna alt ov líuið ul føroysk viður- skifti, sanerað flestu flaka- virki okkara, ein loysn, sum er smoygd niður yvir okk- um, vit fingu einki val. Tað vóru virki, sum vildu vera uttanfyri, um tey kundu fingið somu sømdir sum hetta sokallaða móðurfe- lagið, sjálvur var eg so heppin at vera við til tær samráðingar, sum vóru við bankarnar um ognimar hjá Tvørå fólki, men har var eingin bøn. Vit kundu ikki fáa somu sømdir sum móð- urfelagið, so her var einki val. Fyri mær tykist hetta at vera ein sera løgin poli- tikkur, sum bankarnir føra, meðan arbeiðsplássini verða sanerað soleiðis, at ein ikki veit hvat fer at henda, so verður spurningur mín ul teir poliusku mynd- ugleikamar: Hvat verður gjørt vid skuldina hjá ti van- liga húsaeigaranum, hann, sum í teimum góðu tíðunum helst við tveimum inntøk- um bygdi, og sum nú situr efur við stórari húsaskuld og í besta føri við einari niðurskornari inntøku, sum so førir við sær at hann ikki er førur fyri at gjalda, og so verður úrsliuð, at tey nógvu verða húsvill. Hvat gera teir politisku myndugleikamir fyri at hjálpa ú vanliga borgaran- um, sum av bankakreppuni er skuldarbundin langt inn í framtíðina? Hvat verður gjørt fyri at lætta um skuld- arbyrður teirra? Tey hava krav uppá at teir politisku myndugleikarnir, L.V.S. Føroya Løgting, eisini fer undir at hjálpa teimum. Løgtingid er ein partur av bankunum og må nu gripa inn. Tað ber ikki úl at tey fólkavaldu umboðini bert sita og hyggja at, meðan tann vanligi borgarin verður meira og meira kroystur, fyrst av teimum tiltøkum, sum verða framd av Føroya Løgtingi, og so ikki minni av sínum egnu trupulleik- um, sum eisini løgungid hevur ábyrgdina av, ti vit bert siga við lóg hvat vit Skulu hava ul tað almenna húsarhaldið, meðan vit ikki enn hava gjørt nóg mikið fyri at skapa arbeiði til øll tey mongu, sum einki hava at liva av og ti heldur ikki hava nakað at gjalda við. Taðundrar meg at teir før- oysku bankamir, sum núeru so væl stuðlaðir av ti før- oyska fólkinum, ikki hava komið vid einum útspæli, hvussu = teir meta at húsaspurningurin kann verða loystur. Tað er eingin loysn fyri teir føroysku bankarnar at teir koyra fólk frá húsi og heimi, og so sita Framhald a síðu 25 i | Er AAA,