hósdagur 7. oktober 1993síða 14

Nr. 190 — 7 OKTOBER 1993 Lesarabrøv Fyrispurningur um heimildirnar hjå løgtinginum Til Føroya Løgung Formansskapur Løgtingsins Figgjarnevnd Løgtingsins Løgtingsskrivstovan Tad er alment vidurkent, at tå ivi er um hvussu ein lóg skal skiljast, verður altíð hugt at viðmerkingunum ul lógarupp skotið, og eru hesar avgerandi fyri hvussu ein lóg skal skil) ast. Vit hava mett, at tá slíkar viðmerkingar hjá td. lands stýrinum til eitt samtykt lógar uppskot eru avgerandi fyri hvussu lógin verður tulkað, má tað sama vera galdandi fyri tær viðmerkingar, sum tingnevnd ir gera í sínum áliti il samtykt ar av lógum Í sambandi við samtykuna av fíggjarlógini fyri 1993 varð samtykt at seta eina upphædd av ul telefonendurgjald ul fiskimenn, og í viðmerkingun um hjá figgjarnevndini varð nágreiniliga ásett hvussu henda upphædd skuldi gjaldast út, og verður í hesum sambandi víst ul hjálagda skjal, sum er eitt endurprent av hesi sam tykt Aftan á at vit hava gjørt vart við, ateinki stigi er tikið fyri at avgreiða hesa ungsamtykt, kundi útvarpið týsdagin bera tey tíðindi, at landsstýrið metti seg ikki at hava heimild at av greiða hetta mál. Orsøkin var tann, sal løgfrødingar nú mela, al studningur ikki beinleiðis er orðaður í figg) arlógini ella viðmerkingum til hang, men al sludningurin bert stendur i viðmerkingun um ( hjá figgjarnevndini) til á litið um fig gjarlogina« Tiskil samtykti figgjarlégina: Almannamál verður Viðmerking Av játtanin viðbót Vísandi grunnu fyri Sagt við øðrum orðum meta løgfrødingar í Tinganesi, at hevði talan verið um viðmerk ingar hjá landsstýnnum ul fíggjarlógina hevði hetta verið bindandi fyri landsstýrið. Men viðmerkingar, sum bert eru gjørdar av eimi løgtingsnevnd geva ikki landsstýrinum heim ild ul at avgreiða eviljans hjá løgtinginum. Ella við ødrum orðum eru viðmerkingar hjá eini ungnevnd munni verdar enn tær hjá t.d. landsstýrinum í sambandi við lóggáv uarbeiði Vit halda hetta sjónarmið vera so nýskapandi, at vit áðr enn vit gera meira við hetta mål, vilja venda okkum til leg ungið og løgtingsstovnar at fáa vátta um hetta er eitt sjónar mið, sum legungið góðkennir Tað er avgerandi at fáa greiðu á hesum, tí vit bíða í løtuni eftir endaligum svar úr landsstyr inum uppá eitt annað mál, har fiskivinnuumsitingin beinleið is hevur noktað lønjavningar grunninum at avgreiða eitt mál, soleiðis sum ein samd fiskivinnunevnd hevur ásett í emum ål ul eitt samtykt lógaruppskot. Góðkennir ung ið nevndu útlegging hjá lands stýrinum, verður svarið tað sama í hesum máli Í hesum sambandi kann verða mint á, at samb. lands rættardómin í málinum um Fiskivinnu Starvsnevndina er tøgn hjå unginum i slikum málum at meta sum samtykki Vit vóna at fáa svar sum skjótast, soleiðis at vit kunnu vita hvagar vit í framtíðini skulu venda okkum í lógar málum Við heilsan Føroya Fiskimannafelag Oli Jacobsen Landsumsitingin svarar grovum ákærum aftur Oli Jacobsen, formaður Før oya Fiskimannafelags, førir í greim i Dimmalætting nr. 109 fram, at »anarki« (= lógloysi) valdar i landsumsitingini í Tinganesi, og at legtingið mið víst verður sett ul viks av somu umsiting. Hann vísir til við gerðina av málinum um tele fonendurgjald til langfara fiskimenn sum dømi um hetta, og metir hann at henda viðgerð vísir, at umsitingin vanvirðir legtingið. Hetta eru grovar ákærur mótvegis umsitingini, og skal tí niðanfyri verða greitt frá hesum máli við atliti úl vanligu løgfrødiliga hugsanina. Eingin útgjalding uttan við heimild í lóg Heimildin hjá eini og hverjari umsiting at gjalda út almennan pening liggur vanliga í tveim- um lógum, nevniliga í fíggjar- legtingslógini, har ávís upp- hædd er sett á åvist rakstrarstað og eina serlóg og meguliga kunngerð gjørd við heimild í henni. Sum demi kann nevnast løgustudulin ul alivinnuna, sum er nevndur i figgjarløg tingsløgini á rakstrarstað vid åvisan upphædd. Nærri reglur fyri at stuðul verður játtaður og reglur fyri hvussu utgjalding v.m. skal fara fram eru ásettar í legungslóg og kunngerð Hetta er vanliga skipanin eisini i Føroyum og rætti mátin at umsita ávísa almenna peninga- upphædd. Tað er tó viðurkent bæði í Danmark (hvers rætt- arskipan vit eru partar av) og í Føroyum, at lóggevast kann beinleiðis á fíggjarlógini og verður tað gjørt. Tað er tó semja um at ein eigur al vera varin vid at lóggeva á henda hátt, og verður hann nýttur, er fast siðvenja nýtt av landsstýri og løgtingi. Henda er, at so- kallað »tekstanmerkning « verdur sett undir avvardandi fíggjarlógargrein og lyst sum partur av løgtingsfiggjarløgini í kunngerðarblaðnum. Við- merkingar frá meiriluta í ggjamevndim í hggjar nevndarlålitinum eru ikki lýst ir sum »tekstanmerkningar« ul umrødda rakstrarstaðið -»Inntøkutrygd hjá fiskimonn um«, hvers nýtsla er ásett í løg ungslóg um minstuløn, dag studning og minstaforvinning nr. 32 frå 27. mars 1992. Triggjar slikar »tekstanmerkn- ingar«« eru å lystu figgjar- løgtingsløgini fyri 1993. Ong- in av teimum umhandlar tele- fonendurgjald. Virðing fyri kravinuin um lógarheimild — ikki lógloysi Tá ið umsitingin nú ger vart við, atneyðuga lógarheimildin er ikki til útgjalding til åvist endamál, so er hetta ikki ein vanvirðing av Føroya Løgtingi — tvørturiméu er tað virðing fyri lóg og rætti og teimum reglum, ið landsstýrið og løg- ungid í semju hava fylgt hesum viðvíkjandi. Eisini er hetta virðing fyri at greið lógarheimild skal vera fyri at gjalda út pen: kassanum ur iands E Leggjast kann afturat, at henda uppfatan er lýst at verða galdandi í bókini »Statsforfatningsret« av Max Sørensen, dr. jur. og serfrød ingur og læruboksnithøvundur 1 Statsrætti. Við nidurstøduni um at lógarheimild ikki er til, hevur landsstýrið onki annað enn fylgt vanligum játtanar regl um. Tað er soleiðis ikki rætt, tá ið Óli Jacobsen sigur í somu grein og ískrivi til Føroya Løg- ung, Formansskap Løgting- sins, Fíggjameynd Leg ungsins og Løgtings- sknvstovuna (Endurgivið í Dimmalætting nr. 110), at Føroya Landsstýri ikki virðir viðmerkingar. ið verða settir fram undir løgtingsvidgerdini. Tað er 16 uppfatan landsstýrisins, = at slíkar viðmerkingar frá legtings- nevndum eins og við Lóglýdnið — skemt! »LoglydniO« hjá fiski- vinnuumsitingini kann bert fatast sum skemt! Tå fiskivinnuumsitingin nytir sítt »léglydni« sum undanførslu fyri at nokta fyri at gjalda ut ta av løgting inum samtyktu telefonvið bót, kann vísast til »Dimma læting« og >FF-blaðið< dagsett 30. september, sum lýsir nøkur fá dómi um >lógtulkingarpraksis< hjá somu umsiting, tá tað snýr seg um onnur mál Eg havi annars lagt hetta mál fyri førovyskar løgfrød ingar, sum áður hava arbeitt við umsiting í landsstýrin um. Eg havi eisini vidgjørt hetta mál saman við donsk um fólkaungslimum og fyrrverandi danskan ráð harra, sum má haldast at kenna til umsitingarpraksis í einum skipaðum samfelag Og nidurstødan er full komiliga greið hjá øllum, og hon er at tá ein upphædd er avsett á fíggjarlógini til eitt ávíst endamál, hevur umsit ingin fulla heimild at av greiða hesa játtan. Hetta nýpátiknað >lóg lydni« hjá fiskivinnuumsit ngini er bert eitt skålkask jo] fyn U mótsatta Oli Jacobsen ÞTA—Á——mMAA——m merkingar frá landsstýrinum eru tulkingarstuðul til lógar tekstir, men tær koma íkki ístaðin fyri lógarheimild utt- an formliga at verða lýstar sum >tekstanmerkningar<. Henda uppfatan er galdandi yvirhevur millum løgfrøding- ar innan- og uttanlands. Fer- oya Landsstýri veit onki um, at ikki er semja millum løgting og landsstyri um hetta. Fiskivinnudeildin 3 ÞAU ss