leygardagur 9. oktober 1993síða 10

Síða 10 Nr. 192 — 9.. OKTOBER 1993 Danski fíggjarmálaráðharrin við »rikar« føroyingar: Flytið pengarnar heimaftur og setið gongd á vinnulivið — Eg haldi, at tað er einki annað enn rímuligt, at teir føroyingar, sum eiga nógvar pengar og sum hava flutt teir av landin-um, nú vera við til at loysa trupulleikarnar í Fóroyum. Hetta gera teir best við — saman við okkum — at satsa pengarnar upp á eina endurreising av føroyskum vinnulívi. Hetta sigur danski fíggjarmálaráðharrin Mogens Lykketoft við Tíðindablaðið Sostalin Danskir embætismenn og politikarar leggja nú sein- astu hond á fyrireikingarnar til fundin týsdagin tann 12. okt. við landsstýrið. Em- bætismenn á fleiri ráðharra- stovum hava nú sitið í fleiri mánaðir og fyrireikað ulfar til fundin. Tíðindablaðið Sosialurin hitti danska fíggjarmála- ráðharran í gjár. Mogens Lykketoft sigur, at tað er sera umráðandi á fundinum týsdagin at kortleggja allar spurningarnar og síðani at seta fram nøkur uppskot um loysnir. Her verður ikki tal- an um bara at avgreiða eitt ávíst mál. Vit mugu fyrst og fremst ul at tosa um bank- arnar, tí stóða teirra er tann mest akutta. Her er neyðugt við at tryggjaå teirra virk- semi. Til tess skal nýggjur kapitalur aftur til bankar- nar. Mogens Lykketoft sigur, at stødan í føroyska sam- felagnum er so mikið nógv versnað, at virðini, sum ein higartil hevur lænt upp á eisini, er nógv minkað, og tað åvirkar soliditetin hjá bankunum. — Hesi viðurskifti mugu og skulu loysast, tí vit kunnu ikki loyva okkum at kvala tað vinnulív, sum er eftir i Føroyum. Fíggjarmálaráðharrin nevnir í hesum sambandi sanenngina av fiskiidnad- inum, sum hann heldur var avgjørd neyðug. Danir vilja nú royna at hjálpa føroy- ingum við at finna markn- aðir fyri fiskin. Hann vísir í hesum sam- bandi á, at Danmark má royna at brúka sín limaskap í EF til tess at hjálpa føroy- ingum soellaso. Her hugsar hann m.a. um at sleppa før- oyskum fiski heilt undan tolli og øðrum avmarking- um. Lykketoft heldur eisini, tað hevur stóran týdning at fáa framt bygnaðarbroyt- ingar í fiskiflotanum og vísir her til tær frágreiðing- ar, sum gjørdar eru i målin- um. Hann sigur vidari, at allar loysnir mugu byggja á tå fortreyt, at fiskivinnan kemur fyri seg aftur eftir nøkrum árum. — Vit mugu so eisini vóna, at tað koma nýggir møguleikar, t.d. at tit finna olju og gass i undir- grundini. Er her nakað, sum danski oljusektorurin kann hjálpa tykkum við, eitt nú seismiskum — kanningum 0.1, so vilja vit fegnir gera tað. Hetta liggur eisini í ú av- talu, sum varð gjørd í de- sember. Kommunurnar Mogens Lykketoft metir eisini trupulleikamar hjá føroysku kommununum at vera ålvarsligar. Her må ein ella onnur sanering til, men hetta er fyrst og fremst ein uppgåva hjå kommununum og landsstýrinum at loysa. — Jan Miller skrivar úr Keypmannahavn Men sjálvandi fara vit á fundinum at viðgera hetta mál, soleiðis at vit kunnu leggja kommunalu lánin um, so kommunurnar fáa neyðugu tíðina til at loysa spurningin. Mogens Lykketoft heldur tað eisini hava týdning, at tað verða gjørdar broytingar í sjálvum kommunubygn- aðinum. — Eg skal ikki siga tykkum, hvussu hetta skal gerast, men royndirnar vísa, at núverandi skipanin ikki hevur virkað nóg væl. Fíggjarlógin Síðani er tað fíggjarlógin. Hon fer eisini at verða um- rødd á fundinum týsdagin. Her heldur Mogens Lykke- toft 120 vera avgerandi at kanna, hvussu ein fær eima meira rímuliga fíggjarlóg. Hann vísir til frágreiðingar frå embætismonnum i Dan- mark, sum visa, at undir- skotið á fíggjarlógini fer at verða munandi hægri enn tað, føroyingar hava mett. - Vit kunnu ikki góðtaka eitt undirskot, sum er tvífalt so stór. Í sambandi við kjakið um, hvussu vit skulu figgja eitt møguligt undir- kot er avgjørt neyðugt at minka munandi um reella undirskoud. Krøv Vit spurdu Mogens Lykke- toft, um danir å fundinum fara at seta tføroyingum munandi strangari krøv enn áður. Til tað sigur hann, at føroyingar eiga at gera sær ringt at skilja, hví alt endaði so galið i Føroyum, og at Føroyar i dag i veruleikan- um er samfelag, sum er farið á húsagang. Mogens Lykketoft vid før- oyingar: Stuðlið løgmanni greitt, at tað fyri danir er — Vit vita, atcinasu måtin at sanera føroyska búskapin er vid hjålp år Danmark. I slikan støðu sigur tað seg sjálvt, at hann, sum skyldar pengarnar, eisini er noyddur úl sjálvur at gera nakað fyri at betra um støðuna. Vit hava ongar ætlanir um at skerja myndugleikan hjá hvørki landsstýri ella løg- tingi. Men vit mugu leggja okkum eftir, at politiska skipanin í Føroyum kann medvirka til nakrar rættiliga ópopulerar og harðar av- gerðir, sum kunnu betra um støðuna. Fíggjarmálaráðharrin leggur afturat, at tað stendur heilt greitt, at Danmark fer at seta ymisk krøv í kom- andi samráðingum. Val Mogens Lykketoft heldur, at tað hevði verið sera Ó- heppið, um tað skuldi hent, at landsstýrið mátti leggja frá sær og val varð útskriv- að. Hann sigur, at tað hevur stóran týdning, at landsstýr- ið heldur fram við at átaka sær ábyrgdina. Tað hevur eisini stóran týdning, at andstødan medvirkar til loysnir og ikki velur at ganga populisusku leiðina. Tað er so lætt í eini torføran stóðu sum nú at velja tær løttu loysnimar og bara leggja alla ábyrgd yvir á landsstýrið og danir. Eg tor at siga, at tað verður torført at finna nakran flokk, nakra familju og nakra vinnufyri- tøku, sum ikki hevur med- ábyrgd av støduni. Tí eiga føroyingar eisini at geva landsstýrinum og løgmanni alla hugsandi hjálp. Mogens Lykketoft dylur ikki, at hann hevur stóra virðing fyri løgmanni, sum hann heldur ger eitt sera gott og ábyrgdarfult arbeiði: — Hon ger, hvat hon er ment fyri at loysa trupulleikarnar. -