týsdagur 26. oktober 1993síða 10

Síða 10 Nr. 203 — 26. OKTOBER 1993 Føroysk g donsk — bankakrimi i SVF í kvold Tróndur Djurhuus , journalistur setir í SvF-sending í kvold ljóskastaran á leiklutin hjá danska Fígg jareftirlitinum og Fíggingargrunninum í sambandi við søluna av partabrøv- unum hjå Den Danske Bank i Føroya Banka. Hann setir spurnartekin við teir leiklutin hjá teimum báðum stjórunum, Richard Mikkelsen og Eigil Mølgaard, sum skuldu vera óheftir og umboða okkum. Hvussu kundi tað bera til, at ein milliardaskuld, sum ein danskur banki átti at åtikid sær, endaði hjá ti føroyska skattgjaldara- num, meðan danski bankin slapp sær burtur úr øllum skyldum i føroyskum samfelagnum? Hvørjar kvalifiseradar upplysingar og metingar bygdi ein 6heftur stovnur sum danska figgjareftirliud tilmæli sitt å, um at Figgingargrunn- urin skuldi keypa parta- brøvini hjå Den Danske Bank fyri eina ávísa upp- hædd? Og hvussu bar tað til, at danski stjórin i Fíggingargrunninum uttan víðari góðkendi ulmælið frá figgjareftirlitinum? Hetta eru bert nakrir av teimum sera áhugaverdu spurningunum, sum Tróndur Djurhuus, jouma- listur setir í sendingini í sjónvarpinum í kveld klokkan 20.30 og sum ber heitið: "22. mars 1993 - tå Føroya Banki gjørdist Føroya banki". Sendingin er bert ein av teimum mongu, sum hesin arbeidssami, upp- søkjandi og krituski sjón- varpsjournalisturin hevur gjørt á ferð síni í Danmark hesar seinastu vikurnar, har hann í fyrstu atløgu fylgdi samráðingunum millum donsku stjórnina og landsstýrið. Mylnusteinur Men hvat snýr sendingin í kveld seg tá um! Jú hon vidger støduna hjá Den Danske Bank til Føroyar hesi seinastu árini, hvussu bankin roynir at taka seg úr Føroyum og hvussu tað at enda eydnast honum at sleppa sær heilt av við Føroya Banka, sum var vorðin ein mylnusteinur um hálsin á danska bank- anum. Sjálvt um Feroya Banki er líul, so er hann kortini ein sera tung byrða hjá Den Danske Bank. Sendingin snýr seg um tann føroyska skattgjald- aran, sum nú rindar fyri ein banka, sum fór av knóranum - ein banki, sum varð ein reinur dótturbanki hjá einum donskum banka. Talan er um at skjóta inn eina milliard krónur fyri at bjarga bankanum, og hetta verður føroyski skattgjaldarin bundin til at gjalda aftur. At talan er um høg tøl sæst kanska best, um ein sammetir við donsk við- urskifti, har henda eina milliardin er at sammeta við 100 milliardir, um tað var í Danmark hetta hendi. Fíggjareftirlitið og Fíggingargrunnurin Tróndur Djurhuus seur serstakliga ljóskastaran á leilutin hjá danska fíggj- areftirlitinum og støduna Ein stórur partur av sendingini í kveld snýr seg um leiklutin hjá stjóranum í Fíggjareftirlitinum Eigil Mølgaard. Á myndini síggja vit varastjóran í Fíggj- areftirlitinum, sum serliga hevur við Feroyar at gera, Peter Sylvest Larsen, her saman við Sigurd Poulsen, landsbankasttjóra og Kjartan Hoydal, fiskivinnustjóra undir samráðingunum 12. oktober. Mynd jan Tidindabladid CH Tróndur Djurhuus, journalistur hevur við sínum mongu sendingum í seinastuni latið upp gluggan til mong áhugaverd viðurskifti í Danmark, eitt nú á Christiansborg og í donsku banka- og fíggjurverðini Av føroysku viðskiftastovuni hevur hann got “yvirblikk" yvir støðuna. Ikki heilt uttan symbolikk er bankaskeltið niðanfyri heldur Varde Bank var nettup ein av teimum bankunum, sum Fíggjareftirlitið kravdi skulu lata aftur, og sum fleiri stórir bankar síðani bjargaðu. Mynd jan hjá stjóranum í Fíggingar- grunninum. Hóast send- ingin snýr seg um Den Danske Bank, so er leik- lutur hansara ikki tann mest áhugaverdi í send- ingini. Tað er haraftur- ímóti leikluturin hjá teimum, sum hava keypt bankan okkara vegna og teimum, sum hava sagt gott fyri handlinum. Tað var Fíggingargrunnurin, sum keypt partabrøvini, og tað var Fíggjarefurlitið, sum var við ul at rokna prisin ut. Tréndur Djurhuus sigur vid Sosialin, at ein væl kann skilja politikkin hjå Den Danke Bank. Truplari er at skilja, hvørjumegin bordid hinir bådir donsku stovnamar hava sitið. Ikki bert føroyingar gjørt nógv skelvt -Mín persónliga meining er, at vit føroyingar hava gjørt nógv skeivt. Og hetta mugu sjálvandi beta fyri. Men tað vísir seg, at tað hevur verið so lætt at leggja allar byrðar á okk- um føroyingar, tí alt verð- ur lagt út sum, at tað bara eru vit, sum hava borið okkum tápuliga at. Nú vísir tað seg, at royndir bankamenn, kredittfeløg og øll onnur hava borið seg líka skeivt og tápuligt at sum vit, og har tað eru privat útlendsk banka- og kredittvidurskifti uppi í, har eiga tey eisini at taka á seg sínar byrðar. Tað er eingin meining í, at Palle- ba skal taka tað oman á seg eisini. Við revolvaranum í nakkanum Tróndur Djurhuus sigur, at í tí sambandinum er 22. mars í ár tann mest á- hugaverdi dagurin. Tá góðkendu føroyingar at yvirtaka Føroya Banka. -Var tað við revolvara- naum í nakkanum, at tað varð gjørt? -Ja, tað er m.a. tað, sum sendingin snýr seg um. Tróndur Djurhuus vísir á, at teir hava loyvt sær at seta spurnartekin við leik- lutin hjá teimum, sum skuldu umboða okkum og sum skuldu vera óhefur, ávikavist stjórin í Fíggjar- eftirlitinum Eigil Møl- gaard og stjørin í Figging- argrunninum, Richard Mikkelsen. Alt talar fyri, at før- oyingar i kvøld fara at fåa nógvar gitingar våttadar, tá sjónvarpið í kvold legg- ur fyri við umrøddu send- ing. Okkurt bendir á, at hetta verður ein banka- gysari frá veruliga lív- inum. Upptøkurnar hava Carsten M. Arnskov og Edvard í Skorðini Joensen gjørt, meðan Edvard og Ingun Olsen hava sett sendingina saman sum eisini setir hana saman. jan PC-spøl FØROYA TELDUBUD Dr. Jakobsensgøta 16 Tif. 18010