mikudagur 27. oktober 1993síða 14

27. OKTOBER 1993 At sleppa órevsaður frá morði: Livid handan ly Politisk morð og »hvørv- ingar um allan heim eru vorðin stærsta hóttanin móti mannarættindum í 1990 árunum, og heimssamiec lagið tykist ikki vilja steðga hesum, Amnesty International! hósdagin, táið felagið setti emma YEgja stóra herferð í verk fyrr at fáa enda á hesi blóðigu framferð og hesum vaks andi harðskapi ev OnMrnur um af manna Fætlindum fóru al eroa segði vird Í leirri nogv uUMmlaldaÓu »hevmsskipanini« eru gjørd ul einkis«, sigur fé lagsskapurin #Í staðir iggja vu, at gamlir valds harrar, nýskipaðar stjórn ir og vápnaðir andstødu hólkar umskapa gøturnar ul vigvøllir ella fáa sínar måtstødumenn at «hvørva« við ongar slóð efur se g« Ikki longur bert einaræðisharrar dur vóru tað t hern iðarstjórnir ella eimaræð ald. 15 stóðu Í k me i stjórnir up; På fyri I g alt n i u nanndråp og ma n skipaður partur av fran terð teirra mót fólki >Vit síggja, hvussu stórnarvald broyust og alt meira verður nýtt ul at drepa við køldum blóði, og vit síggja, at stjórnir løna starvsfólki og læra tey at drepa og burturflyta følk«, sigur Amnesty Internauo- nal >Henda framferð stundum loynilig, men ofta heilt ósmæðin og opin vanvirðir allar altjóða regl- ur og er bannað, eisini tá ið krigg) er«. andstødu Rædulig dømi Og 1990-årini hava sæd ræðulig dem: um henda harðskap í londum, sum suidast fyn nyskipanum et nu Sudurafrika og Kambodia, i londum vid bardøgum millum fólka- sløg sum í fyrrverandi Jugo- slava og í londum við inn- anhýsis ruduleika sum i Somalia og Zaire: Eg ynski at gerast limur í Navn Geta Byur/bygðd. | AMNESTY Ó INTERNATIONAL Føroya De:id Postboks 1075 FR-110 Torshavn Postgiro 56359 Men tad ber til at fáa vend i A060a tryst hevði vid sær, at meira enn 300 »horvin« íólk vórðu laun leys í Ma- rocco í 1991. Summi teirra høvdu tå verið saknað í upp ul 18 ár. Eitt týðandi stig, hóast tað í hesum landi framvegis eru nógv fólk eftir í somu stóðu. Umheimurin yppir eksi Kortini vendir heimssam- felagið ov ofta blinda eygað móti tílíkum misgerðum. Og stjórnir, sekar í hóp- drápum og »hvørvingum«, verða hjálptar ella vardar móti atfinningum, tí tey hava sterkar sameindar, ið hugsa meira um at tryggja hernaðarlig ella fíggjarlig áhugamál enn um manna- rættindi. I 1980-árnum, t.d., stóðu Fraxland og USA fyri“ at vápna, venja og fíggja rygdardeildir í afnkanska landinum Chad. meðan hes ar somu deildir framdu skipað dráp á túsundtals verulevsar borgarar. » Vit verja manna- rættindini, men... Frágreiðingin hjá Amnesty Intemational >Ar sleppa 6- revsaður frá morði: Polit- isk dráp og »hvørvingar« i 1990-årunum« greidir frå, at stjórnir og våpnadir mót- stødubélkar hava valt burt- urúr fólk í øllum yrkjum og um allan heim, eisini ung- dómar og sjålvt småbørn, til at skula drepast ella »hvørva«. Stjórnir, sum tær i Irak og Myanmar, leggja einki í at dylja gerðir sínar. Aðrar, sum eitt nú í India og Turka- landi, siga seg verja manna- rættindini við fastari hond, men drepa samstundis við hinar hondini og líta á, at tær kunnu fjala út yvir ella lúgva seg burturúr. Aftur aðrar, sum í Kolumbia og á Filipsoyggjunum, skipa fyri loyniliga við -deyðsliðum ella vápaðum hálvhernað arligum bólkum Frá Peru ul Togo í Sri Lanka og Tadpkistan lata stjórnir trygdardeildir leppa at bróta mannarætt Indi Orevsadar Vápnaðir poliuskir bólk ar sum Kommunistaflokk- urin í Peru (LY Kurdiski Få I FKOKKUNT Iurkåalandt og sandi gøtan) Verkamanna f ksins Frælsisherur i Sud an hava framt ræðugerðir har fólk í lus laid indatali hava liv. I India eru flein hundrað fólk dripin i líkn and: ágangi Vápnaða andstæðan, ið nú tekur seg upp í londum sum Egyptalandi og Algeria hevur hinvegin fingið aftur svar frá stjórnunum, sum seta í verk stórar fyrireikað ar drápsherferðir Til at steðga poliuskum drápum og >hvervingum krevjast samskipaðar og heimsumfatandi gerðir, men miðvísar imalondini is Ovirkin og Male al låK4 SUR ST eru framv: nanna EIKA á NA A £ M Amnesty internatione! he a aila at steðga avrætting a | ÆGS 2 * ødum k á æÆtingar utta veran 1uGækarur erja at "ava Strangt ef lannaQongar "ae n. hava aðyr ÓÐ 20: OG FanGanus Tidindabladid CT Aheitan til ST og allar heimsleidarar Felagsskapurin fer nu at herða sina áheitan á ST um at stovna cina deild burturav fyri mannarættindi og seta em adalumbodsmann vid heimild at skipa fyri skjót um atgerdum, at menna ST ultøk fyn mannarætundum g at seta á stovn ein óvild ugan, óheftan dómstól at iðgera hesi mál Amnesty International allar stjórnir at viðurkenna 14-greina heitur eisini á krá sina ul at forða fyri hvørvingum« og politisk m drápum »Heimurin må rakna vid nu IQur félags KUpurin laka ikki einstaklingur rnir og heimssamfelag beinanvegin sug ul at steðga polusku drápunum kann daldun av nanndrapum fara al for £ »NVØrvingunum« ej VAKSUNdI LX koma leimum SIOVAUM, SUM rðu æiladir at verja mannarætundim í okkara heimi efur ræðuleikarnar í einna heimsDardakga« BGOGUJÓK Ga Mans ál "via va? á Ó lað ar umráða new ug X tå Dara sum minst Bl at tryggja må og SKI evo sn skulu verða Dannad og tin av ÓIK sum eru | vanda vr at verða avrættad KUN Í áa amenna ver lanhernadarboer Jes og OX menna MILAN Men vd Sdeiedes ungir Taavermde tan tyr ØKU TA MYNJUGEÆKUT man Jóm mia ' "vera 5 Engin kann verða navour | varðhalði Dyndga hormsmar ega at:fáa | lag skipan. sum kunna hana og vena langar 8.” Hvørangar ” og avrætingar uttan GÓM Skulu verða vðgjerðar sum drotsverk 3 Baðungin av tilikum avrætbngum og ” hvørmngum ” skal verða mar? uDUGVING og vængng hjá eðum mum í ygdardedum og partur av starvsbodum texta 10 Allar kærur og tråbodaner um fólk. 3 verða avrættað eia * hverva ” uttan dóm skulu verða kannaðar beinanvegin av óheftum Ol; eila stovnum 11 Sjórurmar egja at svara fyri. af sakarmåj verður rest móð temum sum hava ábyrgð av. at fólk eru ” horn * ella avrættað uttan dóm 12 Tey. ð varða av texnum * horvny * eðla avrættadu skulu hava rætt 1 skadabdetur og endurgjald 13 Stórmimar exga at samtykkja og seta í verk aftjóða sánmájamar [+] torða fyri at 16lk * hverva“ eila verða avrættad uttan góm 14 Syorremar ega at myta allar mequieKar bi at ávrka myngugleika =Tær ega a Tyggja sær af verdngar til løgregiu Tygcarvecum eika hemaðarmyndugleikum ikk! verða nýttar Di al fremja * hverangar * og avrætingar uttan dóm 8 Eingin egur at verða noyðdur aftur tl eft land har vandi er tyr at ” hvørva ” eila verða avrættaður uttan dóm [fy A — 4 SV Se