mikudagur 10. november 1993síða 12

Síða 12 Nr. 214 — 10. NOVEMBER 1993 Tíðindablaðið [ sestalurin } Orðaskiftið um sjúkrahúsverkið: Tyrannosaurus-Rex Frágreiðingin er enn eitt ágangandi danski! føroyskt sniðálop á sjúkrahúsini í Klaksvík og Suðuroy undir falsnevninum >ráðgeving=. Allir hættir eru bruktir, feilirnir í taltilfarinum eru bert dómi. At vera sakligir og uttanveltaðir, hava ráðgevararnir bert lagt dent á, um tað beinleiðis er til fyrimunar fyri tað, teir vilja við ráðunum, men danir siga jú sjålvir: Målet helliger midlet! Einaferð enn hava dansk - ir serfrødingar gjørt kanning av føroyska sjúkrahúsverkinum og eru komnir við úlmæl- um. Hesaferð er kanning- in gjørd saman vid tveimum føroyskum em- bætismonnum og f sam- ráð við ein triðja. Verður hugt at, hvor mannar hesa rádgiv- ningsgruppe, so kann sigast um limirnar, at teir, sum ikki eru av Vesterbrúgv, (lánt tiltak), eru vælløntir føroyingar búsitandi í Havn. Og ti kann um limimar í bólk- inum beinanvegin sigast, at í teimum førum, tå tad eru umstødurnar, sum hava størstan tydning, er eingin teirra, sum veru- liga kennir tær. Í Dan- mark er fyri tað mesta landfast, og fólk, sum búgva í Havn, síggja lítla nyttu í sjúkrahúsunum í Suðuroy og Klaksvík og sjálvsgt ongan átrokandi lørv. Men hetta í besta føri veika punkt í førleika teirra hevur ikki fingið teir at verið nærlagdar og kannað serligu umstødur- nar á útoyggjunum tað allar minsta. Men tað er ikki tað ringasta, verri er, at dagar eftir, at frágreið- ingin er almannakunn- gjørd, skúgvar formaður- in í ráðgevingarbólkinum allar atfinningar til viks og sigur í Sosialinum, at hann heldur seg vera væl fyri at meta um umstød- urnar í Føroyum. Hetta hóskar í hvussu er ikki rættiliga saman við tí, sum formaðurin í stýrin- um fyri Suðuroyar Sjúkrahús sigur, at ráð- gevingarbólkurin var har suðuri í hálvan annan tíma. Hesin ráðgevingarbólkur hevur við sínari frágreiðing, og teim »kanning«, teir siga seg hava gjørt, í allar mátar verið eitt sera stórt vónbrot. Tilmælini eru merkt av danskari vanahugsan og loysnirnar sera traditionellar. Hetta er óivað væl í tráð við teoribøkurnar, teir einaferð hava lisið, men, sum Jákup Petersen, yvirlækni. so væl vísti á í Sosialinum leygardagin 30. okt., í Danmark er eingin í dag, sum spyr hesi fólk um ráð. Skulu vit føroyingar so lurta eftir teimum. Jú sterri, tess betri Um tað er fyri at vinna virðing sum ein av okk- ara á sínum arbeiðsplássi í Havn, veit eg ikki, held- ur ikki hvussu tað man kennast fyri starvsfólk á Suðuroyar Sjúkrahúsi, tá tey hoyra slíkt; men tá eg hoyri úttalilsi frá emi- greraðum suðuroyingum, sum tey, ein yvirlækni í kvinnusjúkum kom við í Degi og viku um burðar- tølini á Suðuroyar Sjúkrahúsi — grundað á skeiv tøl — so fái eg somu undarligu kenslur í búkin, sum tá eg sigli um Suður oyarfjørð um veturin. Ettu, Brute!< Hendan frágreiðing, sum skal eitast at vera | loysn á trupulleikunum í sjúkrahúsverkinum, hev- ur somu grundhugsan sum alt annað í hesum dino-tíðum: Jú stórri, jú betri. At fylgja rákinum, sum øll duga at síggja er skeiva vegin, tí kemur einki gott burturúr. At so Sosialurin fullkomiliga blamerar seg við á sjálv- ari forsíðuni at kalla frá- greiðingina: >Kollvelt- andi frágreiðing um sjúkrahúsverkið<, er teirra søk. Leggjast kann so aftrat: Eksperimentið, Jurassic Park, er gjørt! Í Sosialinum sigur landsstýrismaðurin, at hann saknar føroysk sjónarmið í frágreiðing- ini, og her skilji eg hann ikki rættiliga. Hann hevur sjálvur verið við at velja fólk í ráðgevingarbólkin, og í knokkinum á teimum sentralistum, sum nú í áravís hava staðið fremst- ir í fjølmiðlunum og út- talað seg um, hvussu før- oyska sjúkrahúsverkið eigur at vera skipað, hava Føroyar ongantíð verið annað enn Havnin. So hvat er meira »føroyskt« enn umrøddu tilmæli. Sentralistar Í frágreiðingini stendur mangt forvitnisligt, m.a. at allar barnakonur í Før- oyum skulu úl Havnar at eiga. Og síðani eru teir í bólkinum so ærligir at á- Sanna, at tær, sum ikki kunnu tað, noyðast so bara at klára seg sum frægast heima, men tað meta teir ikki vera nakr- an trupulleika. Júst við hesum tilmæli er alt tri- virði hjá ráðgevingar- bólkinum fokið! Eisini stendur í frá- greiðingini, at møguleiki er at flyta partar av psykiatrisku viðgerðini úr Havn suður á Tvøroyri. Hetta er so avdúkandi fyri, hvat tað í veruleik- anum er, teir hava í hyggju við sínari frá- greiðing, at eingin í bólk- inum kann hava innsæð tað. Tí hvar kenna vit hesi sjónarmið frá? Er tað ikki júst genial hugskot av hesum slag, føroyskir sentralistar gjøgnum longri tíð hava roynt at | lumpað við, eftir at teir hava ásannað, at ikki er lætt at sannføra suðuroy- ingar og nordoyingar um, at >... All (eisini suður- oyingar og norðoyingar) fáa meira burtur úr eini | miðsavnan av sjúkrahús- verkinum<. Og veruliga ætlanin, sum við ulmælinum um | psykiatriina verður av- dúkað, verður síðani prógvað, tá sagt verður, at fyri at fremja tilmæl- ini, er neyðugt at betra tyrlutænastuna. Tí hvar eru vit nú komin? ... Málið, sum skuldi vera at | fáa eitt betri og sam- | stundis bíligari sjúkra- húsverk, er nú slept. At niðurleggja sjúkrahúsini í Klaksvík og í Suðuroy er nú ikki ein loysn, men endamálið sjálvt. Men annað kundi neyvan væntast við slíkari mann- ing í ráðgevingarbólkin- um! Ráðgevingarbólkurin er enntá so bjartskygdur, at sjúkraflutningurin, eftir at úlmælini eru sett í verk, verður umrøddur. Og tær mannalagnur, sum tå av føroyska veðurlagnum kunnu | koma at liggja í hondun- | um á annaðhvert tilvild- | ini ella hægri maktum, | verða har professionelt umreddar sum 7% >... af rekvirerede transporter<. | Men, leggur ráðgevingar- | bólkurin aftrat, um præ- hospitalsbehandlingen er nóg góð, fær hetta >... meget sjældent ...< heilsuligar fylgjur. Vantandi skjalprógvan Í frágreiðingini stendur so eisini, at hin: sjúkra- húsini ikki kunnu veita líka góða viðgerð sum Landssjúkrahúsið. Hugs- andi um støddina á sjúkrahúsunum er hetta kanska ein sjålvfylgja. Men hesum vita fólk av. Og kortini hoyrast eingi dømi um, at fólk í Norð- oyggjum og í Suðuroy ikki hava álit á teirra (lokal-)sjúkrahúsi, og biðja um at sleppa til Havnar. Og tel fyri hesi viðurskifti eru ikki tíkin við í frágreiðingina! Or- søkin kann neyvan vera annað enn, at tað ikki hevur tænt veruliga enda- málinum við frágreiðing- ini. Enn einaferð vantandi skjalgrógvan. Men minni »serfrødingarnir« royna seg við sokalladari skjal- prógvan, tess betri, tí hatta við tólum. er ráð- gevingarbólkurin ikki komin so væl frá. Mangar søgur hava verið um feilir í frágreiðingini, so ikki er neyðugt at tríva í tær her. Men hesar søgur styrkja hver í sínum lagi ikki á- litið og trúvirðið hjá ráð- gevingarbólkinum. Tað var enski statsmað- urin Disraeli, sum segði, at til vóru try sløg av lygnum: »Lies, damned lies og statistics<. Hesum hevur ráðgevingarbólkur- in helst funnið út av. Í hvussu er eru fleiri av lyklatølunum, sum eru grundarlag fyri tilmælun- um, skeiv. Hetta hevur verið víst á, men sjúkra- hússtjórin, sum var ein av føroyingunum í ráðgev- ingarbólkinum, sigur, at hetta ongan tydning hev- ur og ikki åvirkar tilmæl- ini, bólkurin kemur við. Hver skal siga, nidurstød- an stendur føst, og »kann- ingin< ávirkar hana ikki. Men um so er, kundu teir skrivað eitt vanligt lesara- bræv sum hetta, sagt hvat teir halda, men so ikki spælt rolluna hjá serfrød- inginum! Men umframt at boða frá vantandi serigsiteti, avdukar hetta svar sjúkra- hússtjórans eisini ein hugsanarhátt, sum er ein álvarslig hóttan móu fólkaræðinum. Loyvt er hvorki at kjakast um sannføri í frågreidingini, ella kompetensuna hjå rådgevarunum, ti nå er talan um serfrødingar. Givid er, at serfrødingar ikki altíð hava rætt, men hvør kann rætta teir, teir vita jú bes? Eisini teir eiga at dokumentera sítt arbeiði! Og eitt universi- tetsprógv kann ongantíð einsamalt vera nóg góð Hellsuverk og grindadráp Sjálvt prinsippið at spyrja danir, hvussu vit skulu fyriskipa okkara heilsu- verk, kann samanberast við okkara grindadráp. Vildi nakar rættsiktadur føroyingur kanska spurt týskarar, bretar ella danir um ráð viðvíkjandi grindadrápinum í Føroy- um? Neyvan! Men nú hava danir so sjálvir prógvað, at vit eins væl sum at spyrja um okkara sjúkraúsverk, kundu spurt teir, hverjar hval- vágir eru tær bestu, hvønn drápshátt vit skulu brúka, ja, um vit yvirhøv- ur skulu drepa grind. Tá tað, sum í hesum føri, eru fólk, sum ikki kenna tað minsta til vidurskiftini, ið verða efurspurd, so mugu vænt- | ast ulmæli burtur úr vón | og viti. Og henda frå- greiðing teirra »serkønu« minnir meg á søguna um | tá franska drotningin | Marie Antoinnette fekk dokumentasjón fyri einari ' rættari áskoðan. at vita frá einum av ministarunum, at fólkið ikki átu breyd at koyra í munnin. Tann sannroynd, at tað ikki var fyri at háða vanliga fólkið, men ein ærlig roynd at hjálpa, vísu hennara samband við trupulleikarnar. Hon svaraði: »Men hví eda tey so ikki kaku?< Marie Antoinette gjørdist sein- asta franska drotningin áðrenn kollvelungina í 1789! Frágreiðingin er enn eitt ágangandi danskt/ føroyskt sniðálop á sjúkrahúsini í Klaksvík og Suðuroy undir fals- nevninum »rådgeving«. Allir hættir eru brúktir, feilimir í taltilfarinum eru bert dømi. At vera sakligir og uttanveltadir, hava ráðgevararnir bert lagt dent á, um tað bein- leiðis er ul fyrimunar fyri tað, teir vilja við ráðun- um, men danir siga jú sjålvir: Målet helliger midlet! Nú er tað uppgåvan hjá okkum øllum, og í sein- asta enda politikarunum, at taka stæðu til, um vit vilja seta mannalív í vanda (sjey prosent »af rekvirerede transporter«), so hini nftitry hepnu pro- sentini, sum yvirhøvur koma undir viðgerð, | Skulu ikki fáa so ljót arr | av skurðviðgerðini... i Tórshavn, 2. nov. 1993 Flóvin Eidesgaard Tvangsauktion På Dommerkontoret, C. Pløyensgøta 1, 100 Tórshavn, afholdes torsdag den 02. december 1993 kl. 13.40 tvangsauktion, (AS 540/93) over matr. nr. 436 Vågur, beliggende Vågur. Auktionen er begæret af Færøernes Skifteret ved medhjælper advokat Julianna Klett, Torshavn, tlf. 11744 (j. nr. 87.585) på vegne af boet efter Joen Jacob Danielsen. Ejendommen er indengårdsjord i Vågi på 29.243 m med udengårdsjord 4: gyllen i Botnhaga. Ejendommen kan beses efter aftale med ovennævnte advokat. Auktionsdokumenterne ligger til gen- nemsyn på Dommerkontoret. Færøernes fogedret, den 05.11.93 Mette Søgaard-Nielsen dfm. vit skrive Rinqiå teietor 11829