leygardagur 13. november 1993síða 10

Síða 19 Nr. 217 — 13. NOVEMBER 1993 Graham Stewart skur” ol userfrødingur í Skotlandi: Bindið tykkum Ikki til monopol -Tad ringasta føroyingar kunnu gera er at lata einum monopoli víðari kanningar g ( 5 5 og eina komandi oljuvinnu einkarættin. Fóroyingar fríari kapping á altjóða marknaðinum eiga at bjóða arbeiðini út i Hetta sigur Graham Stewart, sum er hålvur fóroyingur og arbeiðir í eini stórari oljufyritøku í Skotlandi. Hann er við á oljuráðstevnuni. Graham Stewart heldur tað vera sera óheppið fyri førovingar lata vit eitt nú dønum rættindini til kanningar og framleiðslu. -Eg vóni ikki, at foroyingar í teimum avtalum, sum er gjørdar um lán til Føroya, hava bundið Jostalin. ru við á LOS er ein hålvur førovingur úr Edinburg i Skotlandi. Tad er Grahan ewart 1 hevur føroyska móður Hann starvas handilsstjóri í einum felag, sum arbeiðir fyri tey Miufel storu UTCIOEU utvikla tekn verður brúkt í oljuvinnuni Tað eru oljufeløgini, sum eiga hetta felagið. Ar beiði hansara er at sam ráðast og fáa nýggja teknologi út á marknaðin Tosið við oljufeløgini Vit spurdu Graham Sten Lt, hvus tø Ingar € i al DET eg á 1 ein fyn framman Hann heldur tad er um ráðandi at ansa eftir, hvat ein ger, men tað er eisini avgerandi at hava gularót tvs. nakað kann skapa áhuga -Sjálvt um eingin olja er undir Føroyum, so haldi eg tað er týdningarmikið, at løroyingar gera sær dælt av tí stóra áhuganum, sum í løtuni er fyri økinum við at pråta við oljufeløgini - fyri at vita, hvat kann gerast. Graham Stewart heldur tað er umráðandi, at for- oyingar vísa oljufeløgun- um, at føroyingar eru sinnadir at samarbeida vid tey og fåa gongd å henda dialogin nokk so skjótt men leggur hann aftrat, at hetta er ikki fyri at leypa framav, men fyri at lata hurðarnar upp fyri rætt og slætt at tosa um, hverjir møguleikar kunnu vera fyri eini oljuvinnu í Fer- oyum. Graham Stewart heldur tó, at áðrenn ein bindur landið til nakrar avtalur, so er tað será avgerandi at fáa umsitingina í Føroyum emma sum Hann heldur tað er gott, at føroyingar longu eru farnir í gongd og hava fingið lóggávu í sambandi við seismiskar kanningar Bindið tykkum ikki til Danmark Hóast Føroyar eru partur av Danmark, so haldi eg ikki, at ein bara eigur at fara tann vegin. Ein skal heldur fara víðari og eisini fáa meiningar frá ðrum londum sigur heldur fram hann og Tað ræðu m at fáa eina trygd fyrr, at ein veit hvat ein ger, og tá hetta er komið upp á pláss, so kann ein fara út ul olju feløgini at samrådast Graham Stewart heldur sjålvur, at føroyska økid sær rættiliga spennandi út BP fer í næstum undir at gera víðari royndir á ti øk- inum, har teir í fjør funnu olju við føroyska markið -Hetta vísir, at teir visa fundinum vestan fyri Het- land ógvuliga stóran á- huga. Kanningarnar í ár vísa eisini , at her er veruliga talan um eitt spennandi oljugki -Av ti at oljuøkid teir hava funnið er so mikið Stórt, so skilir ein, at teir leggja so stóran dent á júst hetta ekið sigur Graham Stewart, sum ikki úti- lokar, at cljugkið teir hava funnið kann vera so mikið stórt, at tað røkkur inn á ta gráu leiðina ella inn á føroyskt oki, og tá skapar hetta stórar trupulleikar Hann heldur tað eisini vera møguligt, at BP - um teir veruliga vilja leggja seg eftir at utvikla hetta ekið - ynskir at samar- beiða við føroyingar fyri at útvikla tað føroyska } í ! g 1 STILKE Sigur hann Lið í N VAT í hj skipan Samarbeiði millum Føroyar og Bretland Stew um tað er rætt av før bara sui cin Vit spurdu Graham art, oyingum bretar nu osemiåa cr um Til tad sigur hann, at føroyingar og nógv at samarbeida um og tað er eisini greitt, át bæði londini, sum jú økinum millum Hetland og Føroy ar so stóran d- huga, kunnu fáa nóg burtur úr einum samar beiði Eg haldi tað er sera umráðandi fyri føroyingar at byrja ein dialog við bretar og serliga BP um framtíðina. Hetta er BP eisini áhugað fyri, og tí vil eg undirstrika, at tað er skeivt bert at eygleida bretar sum fíggindar, nú ein ávís ósemja er um markið sigur hann. Hann vísir annars á, at oljufeløg vilja ikki hava politiskar trupulleikar at dragast við. Tey ynskja stabilitet. Tí heldur hann, at tað ræður um fyri før- oyingar at byrja at tosa við hesi oljufeløgini ongantíð Ov skjótt . -Tað kostar einki at tosa saman og í tí liggur heldur eingin bindin. Hevur tú eina góða oljuumsiting við teimum røttu fólkunum, so átti einki at verið til hindurs fyri tí. Ein orsøkin til at so stórur áhugi er fyri júst økinum millum Føroyar og Hetland er tann, a oljufundið í blokki 204 er tað størsta, sum er funnið her á leiðunum síðani fyrst í 70-unum. Tað Norðsjógvurin var tá kann økid millum Hetland og Føroyar gerast í næstu eld við Tíðindablaðið blokki 204 gevur okl longu nu cina hóming Graham Stewart Ein oljukelda nokk Um olja spríkir upp úr undirgrundini. er so talan Nú eru tit bert 45.000 menniskju, og hetta er ikki meira enn tað arbeiða hjá einum stórum oljufelag Eg vil ti siga tað so, at tt hava bert bruk fyri at finna eina oljukeldu og kann hon gera stóran mun fyri búskapin Men, leggur Stewart aftrat ta ikki í dag ella í morgin, at tit fáa munandi av pengum á borðið, helst verður tað ikki fyrr enn um 10 ár. Satsa tit upp á at fáa eina munandi inntøku her og nú, so selur tú í veru- leikanum tína framtíð Tað snýr seg um at finna eina javnvåg. Risikoin er sera står hjå oljufeløgunum at gera fløgur í økinum, nú alt er so nýtt og talan er um stór dýpi og ringt veðurlag. Tí er spurningurin eisini: vil tú hava eitt sindur av pengum í dag, ella vil tú hava nógvar pengar í morgin og heldur býta risikoina við oljufelggini! -Hvat vil tm sjálvur mæla til? -Kanska ein millumveg. Sum nú er hava føroyingar figgjarligar trupulleikar. So tað er lokkandi at siga: hví ikki eitt sindur av pengum í dag og eitt sindur í framtidini! Graham Stewart sigur, at tað eru nógvir mátar at gera hetta upp á. Hetta hevur nógv at gera við, hvussu tú skipar komandi Tíðindablaðið EST" lisensir. -Min meining er tann, at sjålvt um tad er lokkandi at fáa nakrar milliónir vid at selja "exklusive" rætt Indi, so eigur ein at vera varin Risikoin hjá vinnuni í dag er so ein kann ikki vænta stor, at at fáa nógvar pengar í dag. Men kanska um 3-5 ár eftir at seismiskar kanningar eru gjørdar og tað vísir seg, at økid CI áhugavert, tå hevur tú nógv meira at selja. Tá hevur tú nógv betri at kunna hægri prís veruliga | r møguicika Íyrr selja fyri Longur og longur tå bíðar tess Størn møguicikar hev- ur tu at 1åaå nógvar pengar í kassan Graham Stewart leggur tó dent á, at hetta má ikki skiljast sum, at ein eigur at bíða við víðari kanningum eitt nú seismiskum kanningum. -Tær seismisku kann- ingarnar skulu gerast sum skjótast sigur hann og leggur aftrat, at tað er ikki fyrr enn farið verður undir royndarboringar, at ein við vissu fær at vita, um økid er veruliga lovandi. Bindið tykkum ikki til monopol Graham Stewart heldur, at tað eisini er týdningar- mikið, at føroyingar ikki selja alt til eitt oljufelag sum var tad eitt monopol. Tå eigur ein heldur at samarbeida. Tad ringasta føroyingar kunnu gera er at lata einum monopoli vidari kanningarnar og eini komandi oljuvinnu upp í hendi. -Sær tm tað vandamál, um føroyingar við eini avtalu við danir sum et % Graham Stewart, olju serfréðingur heldur di fØøroyingar eiga Ikki gera nakrar bindandi dvíalur vi OUUJEIØR fyrr enn seismiskar kanningar eru gjørdar Men vit eiga beinan byrja un vegin al € dialog við feløgini. Her er hann á oljuráð stevnuni í Havn í gjár Mynd Kalmar gu hava 1 fara a geva dønum rættindini ti Tad geri eg. E CINKI um MåakIrar eru gjørdar i so mi hava føroyingar longu nú selt síni rættindi t Mærsk, Dopas ella Dong Danmark, so er tað sera óheppið -Men um so er, at før- oyingar longu hava verið noyddir - í teimum av- talum, sum eru gjørdar við danir um at hjálpa eitt nú bankum - at geva donskum fyritókum gll rættindini til eina komandi oljuvinnu, hvat vil tað siga? -Tá hevur ein skotið seg sjálvan í fótin. -Men er tað ikki náttúr- ligt, at vit arbeiða saman við dønum sum partur av ríkinum og nú teir hava hjálpt okkum? -Til tað kann er bert svara: lesið søgubøkurnar um leiklutin hjá AP Møller í donsku oljuvinn- uni. Eg vil sanniliga ikki vóna, at slíkt er ein partur av eini avtalu millum føroyingar og danir, men tað fer tíðin helst skjótt at |