hósdagur 18. november 1993síða 2

n d a FRÆLSI-JAVNAÐUR --BROÐRALAG Vælferð og skuggasíðan Seinastu 30 árini er eitt foroyskt vælferðarsamfelag bygt upp eft- ir sama leisti sum í hin-um norð- urlondum i hevuðsheitum. Sjålvandi kundi altid visast å, at danir høvdu hetta og sviar høvdu hatta, men vit høvdu einki at bjóða fólki á hesum ella hasum økjunum Men fyritreytirnar fyri alsamt at byggja hetta samfelagið út, eru ikki til staðar í løtuni. Tvørt- urímóti. Vit hopa eftir hæli og okkurt klípi hava vit verið noydd at taka úr hesum trygdargarði Tó kunnu vit ikki siga, sum onk- ur ger í ábyrgdarleysari and- stóðu, at vælferðarsamfelagið er bumbað aftur i sekstiårini Hóast eina álvarsama kreppu hava vit sum heild eitt vælvirk- andi heilsuverk, almannaverk og skúlaverk, sum eru stuðlar undir vælferdarsamfelagnum Hetta høvdu vit jú ikki í fimtiår- unum, tá javnaðarflokkurin slóðaði fyri nýskipanum á hesum økjum Harafturat hava vit allar tær vanligu tænastuveitingarnar kanska eitt sindur skerdar. Men tað góðtaka tey flestu helst, tá tey ásanna, at samfelagsurtøk- an er minkað munandi. Veru- leikin er, at råfiskanøgdin er nærum farin niður í helvt síðani miðskeiðis í åttatiårnum — úr 130.000 tonsum 65.000 tons niður í eini Sjálvandi kunnu vit tottast um, hví vit fóru so við okkara tilfeingi og argast inn á, at vit ovfiskadu stovnar og ikki gjørdu nóg mikið við okkara dýrabaru veru. Men taðeinasta, vit kunnu gera í dag, er at læra av teimum mistøkun- um, tá vórðu gjørd Hetta mugu vit bara góðtaka, men tað eru eisini veruleikar í dag, sum vit ikki kunnu góð- taka, um okkara sosiala medvit ikki er farið heilt fyri bakka Vit hava eina og forsorgarskip- an, sum veitir arbeiðsleysum eina ávísa peninganegd um mánaðin, men henda peninga- nøgd er ikki nóg mikið til at ein familja kann lívbjarga sær. Og henda peninganøgdin er nógv minni, enn tann peningaupp- hædd, sum fíggjarstovnarnir hava sett upp, um hvussu nógv ein familja má hava, um hann skal klára tað mest neyðuga at halda svongd frá durunum. Men ikki pantifútunum Somuleidis hava vit ikki nakra trygdarskipan, tá fólk verða sett á dyr í hesum tíðum. Nú kann kanska onkur mótmæla og siga, at fólk verða ikki sett á dyr. Men tað hendir í hesum tíðum. Men tíbetur eru tað onnur, sum kunnu veita eina hjálpandi hond, ti er orðatakið, »har tað er hjartarumd, er rumd« ikki gloymt eisini húsa- Ein politikari, sum tíverri tók seg úr politikki alt ov tíðliga, var onkuntid vanur at taka tey fram, sum liva á lívsins skuggasíðu. Somuleiðis mælti hesin politik- arin til, at vit settu eitt hungurs- mark í Føroyum. Og tað áttu vit avgjort at sett Taðeru nøkur, sum liva á lívsins skuggasíðu. Aður komu tey í út- londum á fátækraheim ella end- aðu sum landastrok. Hvat gera vit við hesi? Hevur samfelagið samvitsku til, at tey skulu reka fyri vág og vind? Í eini samrødu í blaðnum í gjár sigur leiðarin á Blákrossheim- inum, at Bláikrossur fleiri ferðir hevur víst á, at tørvur er á einum terbergi í Havnini. Somuleidis verður sagt, at taðeru mong, sum ongastaðni hava at fara I fjør fingu vit einkarsøluna. Av ti stora avgjaldinum og vinning- inum skal ein partur brúkast til upplýsing. Í nógvum førum dugir upplýsing ikki og annað skal til Seinni er vinningurin á øli, víni og rúsdrekka øktur so nógv, at kostnaðurin er fleiri ferðir hægri enn td. í Danmerkini. Men kundi ikki ein stórri partur av hesum okursavgjaldi og vinningi farið til at beta um avleiðingar- nar av m.a. hesum, so vit kundu fingið eitt herberg, sum leiðarin á Blákrossheiminum vísir á. Tí skulu vit framhaldandi siga, at vit hava eitt vælferðarsamfelag, so mugu hesi lýtini fáast burtur. Jólagávan ið fløvar — ikki minst vinir og kenningar uttanlands FOROYA MYNDAKALENDARI! FØROYA MYNDAKALENDAR 1994 18,- fæst um alt landið fyri einans Aftur er tann tøroyski skattaborgarin skuldsettur fyri milliardir og tað, sum fylgir í kjalarvørrinum av hesari skuldarbinding, tað er ikki tespuligt. Í sjálvum såttmålanum, Sverre Midjord, tingmaður: Skerjing av inn- tøkutrygd fiski- manna neyvan eitt danskt krav -Tad er eingin, sum fær meg at trúgva, at danska stjórnin av sínum eintingum hevur drigið inntøkutrygd fiskimanna fram Sverre Midjord, tingmadur sum skuldi samtykkjast i løgunginum vóru treytir, sum ikki kundi livast vid. Ein av teimum mest ålvars- ligu var hon, at vit teyta- leyst skuldu fylgja ti ætlan, sum var framløgd í ti nú sum ein gísli, fyri at fremja låntøku til foroyska samfelagið. Henda treytin má tí takast upp aftur við donsku stjórnina og broytast skrivar Sverre Midjord í greinini kenda sjúkrahústlmælin- um. Hetta bleiv steðgað og nú er såttmålin góðkendur av fólkatinginum, so her hava vit vunnið á trupul- leikum, sum stóðu fram, tá sagt varð, at vit uttan nakað skuldu fylgja einum ul mæli, ið gekk beint ímóti ti, sum ætlanin var við tí kann- ing, ið av landsstýrismann- inum varð sett í verk. Tað ískoyti, sum av fíggj- arnevndini bleiv sett fram, er sostatt góðkent. Men trupulleikarnir eru ikki av við hesum. Tað er kravið um innigkuuygd fiski- Framhald á síðu 17