fríggjadagur 19. november 1993síða 16

Tidindabladid ða 16 Nr. 221— 19. NOVEMBER 1993 Peter Andersen, formaður í donsku endurreisingarnevndini fyri Føroyar: Valid stendur millum kreppu- skatt ella Sosi- alar skerjingar kulu Foroy Få p f Í ( þ} ri dr KClFGUNE CIET IVETTYT FLE VT Ki (UNGE (€IGTI URI, Ul TEY, SUM 1 dag elva pengau! 2era SU i at mndurgjalda skuldina. Tad ringasta avgerandi neyt sum Kann henda, er Orð og myndir Jan Miiller missir foroyska samfelagið alt sítt truvirdi, og hetta ki md SO sum til ber, ti hann er erstakliga komandi ættarlið at svíða fyri sigur Peter Ander Og Give 04 Kreppuskatturin 'na skuld | danski forsætisráðharrin setti herfyri í samrøðu við I iðinda- kerjingar sun ér. at sam! kkara 1 5 einum eila Peter Andersen heldur, at foroyingar eru førir fyri at urbeiðsloysisstuðlinu ra for nun gjalda skuldina aftur, men tað verður so eisini neyðugt við mo vanlig Tað er møgulis tiltøkum av ymsum slag. Hann er heitur forsprákari fyri, at SR | g ol á Kkurt slag av kreppuskatti verður lagdur á fólk, sum eiga yingum enn Mm VÍSA = upp og sui A Verri. Sl DE at pengar. Alternativið til hetta er at skerja tær sosialu veit- 4 hg mp isini I kid kerja almannaveit- ingarnar, og tað heldur hann ikki ber ti. byrja av nýggju! OS: SKO psa fólk. søm enn haa h 5 ráðir l i ut tað Orimuligt at av- ev ;ð 1 ent frægast Hóast frágreiðingin un Í vørturimøti siga vit øll 8 Men legg skriva skuld tá tit AÐ pen m fyri. og tí í vera ið donsku stjórnina, so held ein kann koma víðari hevur nytslan ikki vegg Eg haldi íkki tad hevði gjalda eler Andersen sigur ur Peter løroyingar kunnu fáa nyttu av frágreiðingini Ætlanin var at hava frágreiðingina lidna ul jóla, men av tí at:alt broyttist so skjótt í sam felagnum og ti samráð- ingar skuldu vera 12 oktober varð avgjørt at tramskunda frágreiðingina Peter Andersen er ikki samdur við teimum, sum siga, at einki er gjørt í Føroyum síðani 1988 fyri at búta um støðuna, og at føroyingar bara hava koyrt víðari á 1. klassa uttan at fyritaka sær nakað og taka ávaringamar í álvara. Andersen, at Ikki ómeguligt -Okkara útrokningar vísa, at niðurgongdin í livifóti- num í Føroyum síðani 1988 hevur verið umleið 20%. Síðani siga vit, at staðan er ålvarslig, men hon er til at fáa eygað á. Vit hoyra ikki til teirra, sum siga, at einki kann gerast og at her hava vit eitt land, sum á ongan hátt er ført fyri at koma fyri seg aftur. Nevndin hevur roknað seg fram ul møguligu gongdina i Førovum fram ul 1998. Og kemur her fram ul, at vid eimi mink ing i ílagunum, sum ann ars hava verið ovurstórar gjøgnum øill NO-1n1, já heilar 3-4 ferðir meira enn Danmark sum partur av bruttotj6darurtøkuni ber til at betra um støduna. -Hetta er heilt ótrúligt Eg trúgvi ikki vit finna eitt land í øllum heiminum. har tú hevur havt ein búskap við so stórum iløgum. Henda gongdin má steðgast, og tað er væl eingin i Føroyum, sum í dag vil siga, at tað er brúk fyri at gera íløgur í vegir, tunlar, verksmiðjur, ítrótt- arhallir og hús. Nakað skal sjálvandi brúkast til viðlíkahald men tað verða ikki tær stóru upphædd- irnar. Tað er heldur ikki brúk fyri íløgum í fiskiflotanum í mong ár fram. Verri enn í Danmark Peter Andersen vísir d, al nýtslan hevur verið heg HØR gvusliga undantaki P hag 1 Ó høg O vil husabyggingini Tær høgu iløgurnar og inntøkurnar hava havt vid sær ein sera stóran inn- flutning, og urslid er vorðið ul eitt undirskot á gjaldsjavnanum uppá 1,5 mia. Hetta svarar til, at ein i Danmark vildi verid nógvar ferðir verri fyri, enn tá tað stóð ringast til í Danmark. Peter Andersen við- gongur, at ein so stær minking í iløgunum fer sjålvandi at hava vid sær økt arbeidsloysi Men um ikki fiski- vinnan heilt stedgar upp orsakað av prisunum, so kann uttanlandsskuldin i princippinum minkast niður í eina helvt tey næstu fimm árini, og tá er ein á einum stødi við uttanlandsskuldini í mun til bruttotjóðar- framleiðsluna, sum líkist nógvum ødrum vestur- lendskum samfeløgum sigur Peter Andersen, sum ikki er samdur vid teim um, sum siga, at einki verið rimutigt bara al avskriva alla skuld lå møguleikar eru fyri at kunna gjalda hana aftur Annars haldi eg ikki, at tað eru nógvir føroyingar, sum vildu ynskt, at skuldin varð avskrivað um somu tíð sum tekin vóru til, at føroyingar sjålvir kunnu klåra at rinda skuldina aftur Peter Andersen dylur heldur ikki fyri, at gera føroyingar einki fyri at betra um støduna, so fer skuldin hjá landskassanum framhaldandi at vera stór, og tað kann ein ikki liva við. Men hvat heldur hann so um at leggja seg eftir at fremja fleiri almennar skerjingar og lønarnidur- Skurðir? -Vit í endurreisingar- nevndini siga, at tað helst verður neyðugt við nøkr- um spariultøkum, men vit vilja fegnir koma við onkrum nýggjum og sum ikki hevur verið umrett fyrr og harvið meini eg nakað, sum ikki syndri { tr , SØSKUU Sum er so tyðandi Hugskotid byggir á ta sannroynd, at nevndin heldur tað vera órímuligt primert at lasta tey kom- and: ættarliðini við antin at sleppa sær undan at rinda skuldina aftur nú ella bara at útseta hana -Vit síggja fegin, at Føroyar verða eitt liviligt stað fyri komandi ættarlid, og tað tryggjar ein best við at minka um skuldina komandi árini. Annars verða tað tey komandi ættarlidini, sum koma at standa fyri hesi skuld Vit spurdu Peter Ander- sen, um ikki fólkastreym- urin úr Føroyum er ein ålvarslig hóttan móti øll- um samfelagnum! Fólkaflytingin Hann ásannar, at fólka- flytingin úr Føroyum er líuð hugalig. Hann heldur tí, at tað er umráðandi - kanska ikkg fyri at steðga flytingini heilt nú - men fyri at fáa fólk at venda aftur til Føroya, tå tey hava tikid útbúgvingar ella fingið royndir í Danmark - at hesi fólk ikki skulu koma aftur til Føroya tá fyri at gjalda | víðari, at nevndin ikki leggur seg út i, hvat av kreppuuppskotunum er frægast men leggur nøkur uppskot fram at velja millum. - Vit siga, at tað er eitt vánaligari uppskot at brúka vanligar skatta hækkingar fyri øll og tað er eisint ein vånaligari loysn at skula skerja sostalu hjálpina til teirra, sum eru ringast fyri Tað ger ilt -Vit eru greiðir yvir, leggur hann aftrat - og tað vita øll, at tad verður tor- ført at fremja hesa til- laging, uttan at:tað ger ilt. Vit halda avgjørt, at tað besta fyri Føroyar er at fáa tey, sum hava bestu ráðini, til at gjalda mest. Peter Andersen sigur, at tað eru nógv fólk í Før- oyum, sum eiga nógvar pengar, og partur av teim- um eigur at verða brúktur til at fáa samfelagið á fótur aftur. Pcter Andersen heldur annars, at ognaruppgerðin í Føroyum er Ómetaliga vánalig. Og júst hetta ger, at tað er sera torført at F vo