mikudagur 1. desember 1993síða 15

Tíðindablaðið Bankamoralurin í rst í 90-unum: (0) 80-unum Ikki eitt oyra uttan lands- kassaveðhald Tað, sum vit hava upplivað, er ein flyting av privatari skuld yvir í landskassan. Tí bankamoralurin í 80-unum og fyrst í 90-unum hevur verið: far í sjálvbodna likvidatión - vit skulu stýra søluni - útloys landskassaveðhaldið - og vit útskriva nýggj låniskjøl. Soleiðis var fyrsta stigið av flytingini av privatari skuld yvir í landskassan. Annað stigið var 6. oktober, tá vit øll insolidum - ein fyri øll og øll fyri ein - kautioneradu fyri statslánum til gjaldingar av hesi somu privatu skuld. 3. og 4. stigið er framhald av 2. stigi - og endin - ja, hann er so sjålvfylgiligur sum amen i kirkjuni skrivar John Smith í “Sjónarmið" í dag. Eyðmýkjandi og vamli sligt var tað at hoyra teir allar — Breckmann, Sv Aage Ellefsen, John Petersen — og Sundstein, við sínum mista dagaskili og Birgir Danielsen, sannførdur um egnan før- leika, og vid IMEDE- skålingini f ryggmergin- um, so kennir hann »virdid« og serliga eisini »effektina« av autoriter- ari upptraðkan. So ansið tykkum, tí hann tekur nógvar við sær! Hini fólkafloksumboð- ini høvdu skrúvað »for« nidur å »volumen-kon- trol« tastinum — tú mátti halla oyrað at lurtinum, skuldi tú gera tær vónir um at hoyra hvat ið tað var, ið teir høvdu at bera fram. Svend Áge Ellefsen við sínum formidablu evnum til at tøla — snara — og ristast å målinum og likasum detta sum sini egnu orð, tå ætlanin er at sannføra lurtararnar um, hvussu »alveg hissaður< (ísl) forfardur og indign- eraður hann gerst av ymiskum hann fæsi við, at tosa um, serliga av ti- líkum slag, ið tykist so spildurnýtt og vera komið á hann so full- komiliga av óvart — spæl Svend Åge, gott spæl! Men tað hepnast nú ikki hverja ferð! Breckmann og dr. Best, ja, hvør er nú best — Best ella Breckmann: Namibiar eru neyvan í iva, men tá Birgir Danielsen fer upp á pall in og sigur seg samdan við (eitthvert?) ið Breck mann segði í sambandi við dr. Best, tað haldi eg var eitt sindur óheppið, ti einasta líkheit ímillum Best og Munck, var iva- leyst tann, at Kaj Munck, áðrenn hann rættiliga fekk eygum upp, var nazi-sympatisørur, men kúvendi tá ið hann lærdi hvat nazisman veruliga stóð fyri. Nær tað fer at riva hjá hinum, ið kennir alt ul juntavesin — tað viti bert himmalin. Sambært hinum við halanum og hundasál, var tað landsstýrið, ið kom eftir tað landsstýrið, ið kravdi afturberingina uppá vanligt fólkafloks- stæði, ið gekk húsagongd, inn til stakkals vinnulívs- rekandi og illa-komin privat, og pressaði hesi til óhýrligar lántøkur í milli- ardaupphæddum. Var tað ikki ein ávísur fólkafloksmaður av Dula- ætt, ið var umboðsmaður fyri danskt kreditfelag var tað ikki hesin, ið gekk húsagongd, harra Breckmann??? og hvat við bankunum, ið lógu innibrendir við útvið 2000 mill. kr. til maximala innlånsrentu hesir ið upp á tað nærm- asta oystu hesar milliónir út gjøgnum vindeygun! — og lótu 1,1 mill. í láni móti 2. prioriteti bert teir fingu tvær undirskriftir fyri hús, ið reelt eru 150/200 uis. verd? Bankamir vóru ein avspeglan av samfelag num, segði hin IMEDI skúlaði, multinational stjórin einaferð — og sam an við satelitt-stjóranum í Den Danske Bank, her í landinum kallaður Før- oya Banki, vóru ótaldar | ferðir hesir báðir banka- stjórar í miðlunum og be- dýraðu, at innistandandi hjá teimum vóru ikki rentu- og valutalánsinn- lán, ikki spekulauónslán. Men fyri stuttum váttaði nyggi stjórin í Okkara Banka, at læntu millión- irnar frá statinum vóru brúktar til at gjalda fallin veðheld fyri — jú, tú gitir rætt, fyri valutalánsinni- standandi. Fallin úl gjald- ingar umframt >annað gott< — og fyri hesi óhyr- ligu lån kautionera vit øll - soleiðis flytur ein pri- vata skuld yvir í lands- kassan Samfelagssinni var tungtvigandi á banka- leiðslunnar herðum — á teirra sál og sinni ja, tað hevði ein 1. priori- | tet Valid i 88 var eitt kupp-val, íí Hagdeildin, ið gjørdi uttanlandsskuld- ina upp ul 4.620 mill. kr., var saman vid tåverandi landsstýri, og serliga løg- manni, gjørd ul lygnarar, hetta kundu teir gera, ti bert teir kendu tølini, teir einastu, ið vistu um tær útvið 2.000 milliónirnar, og kanska meira, ið vóru tiknar heim sum vanligar gar rá Dankun ul hankar her, uttan un alla skråscung, teir, hesir sum um sømu ud vóru revisorar hjá øllum, teir byrjaðu at lata »siva út nakað. i5 ljóðaði sum »varhgar metungar«, um at uttanlandsskuldin heyði Sundstein illgruna um') var væl stærri enn løgmadur vísu á í løg mansraðuni á Olavsøku SX Tann klassisk: máun | hjá fasistum at:taka vald ið í einum landi — hann er at sorla og såa iva um solideun — stutt eftir hevur tú kaos - og fasist arnir fara í holt við pri mærmálið — teir taka valdið og ræna landið og tess fólk — omanfyri standandi er generelt! Kreppan fólkaflokk umn tå var komin í, var tå so stor, at:tað var ein vegur (og kortun var hann einans eitt skotbrá) tað var at fella Atla | Dam, ið hevdi lækkað studningin ul fiskivinn una sugvist frå 1985 ul og við 1988 — tað bleiv ti neyðugt hjá fólkaflokkin um at avdúka »stugvist og sum varligar metingar«, tað tei vístu, nevniliga at teir sjålvir stóðu sum teir stóru uttanlandslántak ararnur. Og hetta vístu teir, ti at teir stórt sæð yvir ávísa revisionstyn tøku, høvdu tað innlit eingin annar kundi hava innlit í øll tal: út og inn upp og niður — allar vegir! Tað gjørdist neyðugt at fáa fulla valdið í Tinga nesi og har fara efur ú einasta, ið fanst efur av likvidum kapital: í land- inum — tað bleiv neyðugt at fara undir tað, ið danskur nihøvundur kall- ar »heimsins størsta skip- gjørdist neyðugt at tilføra bankunum likvidan kapi- tal við at seta í gongd tað, sum hesin sami rithøv- undur kallar: »Bankernes systematiske lík vida- tionsbegæringspolitik«. Teir vunnu valid og minnist at eg í einan grein i Sosialinum segði, at teir fóru at verda í Tinganesi presis so leingi tað vóru pengar efur, presis so leingi tað tók at lensa samfelagið — teir sótu har í 10 mánaðar, og tað kostaði 200 milliónir krónur um mánaðin, L.v.s. við at gera øll veðheld, (fleiri av hesum fullkomi- liga óneyðug) — effektiv, succesivt, so fingu teir rænt 2.000 mill. kr. eftir 10 mánaðum — og so fóru teir ul hús ætur. Fyri at sitera ein fram- standandi fólkafloks- mann, so var tað, sam- bært hesi resepuni: citat: >Vir vita hvat feilar í fiskivinnuni, men tað Í i Í NI. CCM UT DESEMBER 1993 Sida 15 John Smuhi kemur við lemjandi krikki að bankapoliikkinum hesi mongu seinastu árini Sjónarmið skal dyljast sum mans morð og tað skal takast inn (squecsast) yvir skattaskrúvuna, líka ul seinasta oyrad«, ella sum hann tók ul: =til sidste hvid«. — Jú, so satt sum eg sit her og seu mítt navn undir hetta skriv soleiðis varð tað sagt og soleiðis varð tað gjør Bankarnir avspeglaðu samfelagið, sigur Sv Åge Ellefsen nú. Hann sterar Birgir Danielsen Men her í landinum hava vit ikk: havt bankar ið hava avspeglað nakað samfelag, her hava vi havt bankar, ið. fyri at medvirka í samfelagum og tá serliga, tá tað galt privata vinnulívið, hava koyrt sambært hesi tesu »ikki eitt oyra, uttan landskassaveðhald=. Fær oman í Tinganes, og kom so niðan her aftur Øll tey, ið stóðu í Dóm húsgongini, tá orðadráu- urin fór fram ímillum Birgir Danielsen og Petur Reinert, sála, minnast orð Birgir Danielsens, tå hann segði: »Trigv mær, i sidsta enda, so skal sam felagið betala alt — eisini hetta! Tað var ilt at skilja tað tá, men nú er tað so eyðsýni Við ødrum orðum, vit hava havt og hava fingið eitt samfelag, ið avspegl ar bankarnar (bankanna samfelagssinni), ið einki hevur havt við nakað sum helst annað at gera, enn tað, tað í veruleikanum hevur verið: Ein beinharður makt- kampur. Politiskt ella definerligur - religiøst væl funderaður! Og um spegilin hjá Sv. Åge Ellefsen kann sigast, at hesin hevur verið ein Mafia-spegil, av hesum slagnum, har Palleba hevur hugt í speglið uttanfyri, ímeðan fólka- floksmenn og tei 18 tróðu dansin (og sangin) við teimum innanfyri og aftanfyn hendan sama spegil, hava staðið og hugt at Palleba, ímeðan hann speglaði sær — teir sóu ut igjøgnum spegilin meðan Palleba ikk: så mn, og teir hugdu upp á hvønn annan og vendu tumlinum niður efur — og ú er neyðugt at kanna føroyskt veðhaldshanka virksemi - ikki bara 5 ár aftur í tíðina, ikk: 10 ár men 25 ár aftur í tíðina og verður tað gjørt, hygg ið tá serliga cfur leikluu Føroya Banka í skam súluni norðan fyri Streymin — ein alistød, ið aldi ongan laks fyri 42 mill. kr. - har Føroya Bank: hevdihevur kanska 7 ikk) unglisnar mall. kr. í leysan luft Hygg væl efur einari bovaldu uppá 82 mill kr., ið ferðast út og inn av Lorvik — og sum nú hann hjálpi ui okkum tykist hava fingið innivist í ti einasta, ið efur var — Fer oya Sparikassa Tí bankamoralunn í SO'unum og fyrst í 90 un um, hann var: far í sjálv bodna líkvidanón — vi skulu stýra selumi — út loys landskassaveð haldið og vil útskriva nygg) låniskjøl Soleiðis var fyrsta stig ið av flyungini av privat ari skuld yvir í lands- kassan. Annað sugið var 6. ok tober, tá vit øll nsolidum ein fyri øll og øll fyri eim — kautioneradu fyri statslánum ul gjaldingar av hesi somu privatu skuld. 3. og 4. sugið er eitt framhald av 2. stigi og endin — ja, hann er so sjålvfylgiligur sum amen í kirkjuni. John Smith