hósdagur 16. desember 1993síða 2

Vandi á ferð VALIÐ í Ruslandi nú um dagarnar hevur skelkað allan heimin. Hver hevði gitt, at úrsliuð av hesum valinum skuldi gerast, at ein super nationalistur skuldi vinna! At ein Hitler-líknandi persónur skuldi fáa flestar atkvødur í tí fyrsta veruliga valinum í hesum stórveldinum! EFTIR nógv politiskt rumbul í russiska tjóðartinginum gjørdi Jeltsin forseti av at skriva út val ul tjóðartingið umframt val til nýggja stýrisskipanarlóg. Hetta varð gjørt fyri at tryggja stórri stabilitet í landinum, nú tað er so umráðandi at fáa russiska búskapin aftur á fótur. Vit minnast øll, hvussu Jeltsin við stríðs vognum og herinum bardi niður "uppreisturin" í tjóðartinginum, har hann fekk bilbukt við fleiri av sínum tåverandi argastu mótstøðumonnum TAÐ mundi tf vera sum at fáa ein våtan vet framman á, tå Jeltsin í vikuni frætti årsliid av valinum. Tann sera høgra- vendi og tjóðskaparsinnaði politikarin, eisini róptur fasistur, Vladimir Zjiri- novskij, tók øll á bóli. Undan valinum varð hann baras skýrdur fasistur og einkisigandi. Men úrslitið av valinum gjørdist, at hesin orðaríki politikarin vann stórt. Hann fekk meira enn 30% av øllum atkvgðunum. Næstur honum er kommunistaflokkurin við nakað omanfyri 10% ØLL tann vesturlendska pressan ger nógv burtur úr valinum og alla staðni kemur fram, at valúrslitið í Ruslandi er ein álvarslig hóttan móti øllum heimsfriðinum. Nú alt tókust at fara at laga seg so ella so, verður myndin fullkomiliga vend á høvdid og russar seta sitt álit ul ein fasist av ringasta slag. Undir valstríðnum legði hann stóran dent á tað tj6dskaparliga: at kunna stovna eitt nýtt Stórrusland við øllum teimum gomlu løndunum. Hann fór so mikið langt sum at siga, at bæði Finland og Alaska skulu innlimast í hetta stórríkið. Meiningar hansara um onnur samfelagsvidurskifti eru so víðgogndar og fasistiskar, at tað hevur fingið hárini at reisast hjá flestu av leiðarunum Í ti upplysta vesturheiminum. OG sanniliga er øll grund til at óttast Enn veit nevniliga eingin, hvussu valsigurin hjå hesum vandamikla politikaramum fer at verða brúktur og í hvussu stóran mun hann fer at fáa nakað at siga. Sjálvur hevur hann longu kravt at fáa vald og tað nógv vald eftir valúrslitið. Jeltsin hava vit hoyrt lítið til, helst tí at hann er skelkaður. Jeltsin hevur kortini fingið stórri heimildir nú eftir, at uppskotið til nýggja stýrisskipan varð samtykt. Men spurningurin er í hvussu stóran mun hann fær rátt og stýrt landinum uttan at taka størsta flokkin í nýggja tjóðarunginum við upp á ráð. TÁ hugsað verður um, hvussu nógv kjarnorkuvápn eru í Ruslandi í dag og hetta verður tengt at framgongdini hjá fanatisku tjóðskaparmonnunum, so er øll orsøk ul at óttast. Og hverja stæðu hevur hermegin í øllum hesum kundi verið spurt! Tað er kanska tann mest áhugaverdi spurningurin. Tí velur her- urin at stuðla Zjirnovski; kann tað fara at skapa spenning og enda við einum borgarakriggi í Ruslandi fyri ikki at tala um krigg) við núverandi grannalondini og fyrrverandi partarnar av Sovjet samveldinum. Tað er greitt, at hesi londini sum eitt nú baltisku londini eru sera illa fyri, tí tey síggja høgraråkid í Ruslandi sum eina álvarsliga hóttan móti teirra sjálvsstýri VALÚRSLITIÐ í Ruslandi fer at seta ferð aftur á herdubbingina og vit hava longu hoyrt amerikanarar siga, at teir nú mugu til at umhugsa ætlaðu skerj ingarnar á verjusíðuni. Kalda kríggið, sum bráddliga endaði við Gorbatjov og nidurtøkuni av Berlinmúrinum tykist nú at kunna kykna uppaftur. Og eingin ivi er um, at í Vesturheiminum, har pro- fittur jú hevur so nógv at siga, har eru mong fólk, sum fegnast um valúrslitið í Ruslandi. Her síggja tey aftur ein møguleika fyri at vinna pengar, og tað viia vit, at tað eru nógvir pengar at tjena í vápnadubbingini HVOR hevur skyldina av, at valúrslitið skuldi blíva hetta í Ruslandi er ilt at vita. Men helst hevur Jeltsin sín stóra part av skyldini. Ein kann sjálvandi siga, at valúrslitið er bert ein spegils- mynd av tí, sum bylgist millum vanliga fólkið. Og hetta er rætt. Men vit mugu heldur ikki gloyma, at russar eins og onnur kommunistisk lond hava ikki havt traditién fyri demokratiskum valum og tí kann ein skilja, at ein demagogur sum Zjirinosvskij hevur havt lætt spæl. Hann spælir upp á teir so vandamiklu men so fastgróvnu tjóðskaparligu streingimar, ið vit vita Bústaður. Argjavegi 28 Teisíon: 13820 66. ÁRGANGUR 118 Tórshærn Toletax: 14720 Argjum hava verið atvoldin til so nógvar ræðuleikar her á jørð. Hann roynir eisini at seta Tólkið upp ímóti vesturheiminum fyri harvið og skal hetta vera við at fáa fólk aftur at savnast um gamla dreymin um eitt russiskt stórríki. Stóru broytingarnar í landinum frá áralangum kommunististiskum stýri hevur eisini gjørt, at fólkið livir í armóð og fåtækradømi. Og her síggja vit so paralellimar til tað Tyskland, sum Hitler neyðtók í 30-árunum, nettup við miðvíst at gera vart við tjóðskaparkensluna, háturið móti øðrum fólkaslagum osfr VIT eiga at síggja veruleikan í eyguni. Eisini vii, ið á hesum klettum búgva. Valúrslitið í Ruslandi kann fáa ålvars- liga fylgjur fyri okkum øll. Tað einasta, sum vit kunnu gera, er at royna at stuðla teimum demokratisku og hummanis- úsku kreftunum í Ruslandi. Tað hevur verið sagt, at ein orsøkin til, at ein fasistur fær slíkan vind í seglini í Rus- landi er tann, at vit í Vesturheiminum hava gloymt skyldu okkara mótvegis fólkinum í landinum, sum eftir so langa kúging og ófrælsi krevur at fáa hjálp av bæði einum og ødrum slag. So í síðsta enda kunnu vit takka okkum sjálvum og ongum ødrum fyri, at heimurin aftur verður Gtryggari at búgva í, og at hernaðardubbingin aftur fer at taka dyk á seg. Og so hugstoytt tað enn kann tykjast: ein gongd, sum mong í Vest- urheiminum eru fegin um, nú tann múgvandi og blóðtysti vápnaídnaðurin aftur kann koma á føtur og menna seg | KENWOOD HI-FI VIN > hátalarar FI - betri fæst ikki — ———i — | 1, | I ————> % Í ! Á tronic 64" | | > Nami Sverrisgeta 15 | Tórshavn - TIf. 17497 Ti HANGEONS H ERE 0 LA AG