fríggjadagur 17. desember 1993síða 8

| | Síða 8 Tað er einki loyndarmál, at tað bæði sosialt og fíggjar liga hevur gingið afturá við rúkandi ferð fyri hundrað tals familjur - bert tvey tey seinastu árini Fráeini tilveru har arbeiði og sosialur tyggleiki var ein sjålvfylgja, hevur sam felagskreppan tikið grund arlagið undan fólki í stórum tali, sum í dag liva i ótrygg leika, og uttan møguleika at broyta síni livikor Ógvuslig broyting Fólkaflyungin er farin fram, og tey sum eru efur, hóra neyvan undan fíggjar byrðunum, við arbeiðs loysi, skuld upp um bæði oyru av sethúsum, skattum og avgjøldum. Ikki bert tað, men eisini at:líul og eingi útliteru fyri at stødan broyt ist ul ta betra, er framtíðin fyri stóran part av fólkinum í hesum landi Maria Jacobsen er fulltrúi á Almannastovuni. Hon lýsir umstødumar hjá teim um sløku 1000 viðskifta fólkunum hjá stovninum, sum hava verið fyn slíkari afturgongd soleiðis Ein vanlig arbeiðara familja við tveimum børn um í egnum sethúsum, har foreldrini bæði høvdu fulla arbeiðstíð, høvdu í 1989/90 tilsamans 220 túsund krón ur at ráða yvir, eftir skatt Um bæði gjørdust arbeiðsleys og fingu stuðul, minkaði peningaupphæddin ul 170 túsund krónur beinavegin, og hægst tvey ár seinni, er familjan komin á botn og hevur ulsamans 106 túsund krónur at liva fyri, sigur Mana Jacobsen Í sama tíðarskeiði skal havast í huga, at familjan hevur livað og virkað út frá teimum fortreytum, sum hon hevði, tá arbeiði var til allar hendur og tað hon fekk í lønarposan vaks fyri hvort år Studulin røkkur bert til tað neyðuga Hóast vánaligu tíðirnar, so t amuijan fIramvegi £ ALS fór undir so- tevndu rullandi útgjalds- skipanina, fekk Almanna stovan meir um at vera, men úrsiitið av at fólk fáa so líuð útgoldið um ALS sæst ikki enn í mar TALE í apríl 1994, tá tey, sum hava Nr. 241 — 17. DESEMBER 1993 Tidindabladid (SE Samfelags- og menniskjansliga afturgongdin: Fra marglæti til armod og nevd i utgjalding Seinastu dagarnar hevur stýrið fyn Arbeiðsloysis skipanina upplýst, at kassin longu er tómur 1. februar Nú verður tosað um at stytta tíðina hálvt ár, fyri at fáa stuðul úr ALS, ul 1. januar 1994 Hvussu líuð kunnu fólk klára seg fyri, um tey skulu svara hverjum sítt Maria Jacobsen Við víkjandi húsaútreiðslum, so kunnu vit einki gera við henda spumingin á Al- mannastovuni. Hava fólk hus, hóast hesi eru til ein rimiligan pris, so er tað 6 møguligt hjá teimum at gjalda rentur og avdrátt av tí upphædd, sum tey fáa frá okkum Upphæddin mett eftir tervi hjá penslonistum - Hetta er spurningur, sum poliukamir og peninga stovnar mugu taka sær av Hava fólk Ld. verið ar beiðsleys í tvey ár, og bert hava upphæddina upp til fólkapensión at liva av, so er ad ikki ul meir enn til tað neyðturvuliga, = umframt bústaðarútreiðslur, ljós og hita A Almannastovuni eru tey dagliga varug við, at fólk ikki tora at skylda rent ur og avdråu í bankanum, og at tey tí heldur nýta ta líuu upphæddina tey hava il sethúsini. Ístaðin fyri spara tey um útréiðslur ul mat. Nógv hava bert 1000 krónur atkeypa mat fyri, ella minni um mánaðin - Fyri okkum, sum arbeiða við hesum spurningum, er stødan vónleys, men fólk royna sum best, tó at vit merkja dagliga, at nú er tol- ið uppi, sigur Maria Jacob- sen og skoytir uppí: - Tað mesta sum fólk fáa er upp til fólkapensións upphædd - Henda upphædd er sett efur tørvi hjá eldri fólki sum ikki hava húsaútreiðsl ur og aðrar útreiðslur, sum ein familja við børnum hev - ur Grein 9 í forsorgar- lógini Hesar veitingar verða latnar eftir grein 9 í forsorgarlóg- ini, 18 bert er ætlað sum fyri- bilshjálp. - Sum nú er, kunnu vit ikki vænta, at arbeiðsloysið bert verður fyribils. Var henda upphædd ætlað fyri nakrar mánaðar, so er hugs- andi at fólk kundu fóta sær, men ikki yvir longri tíðar- skeið Veitingin hjá Almanna stovuni ávirkast eisini av út- gjaldinum í ALS Otrygg- leikin er stórur í løtuni, ti fólk ikki vita, hvussu stórt útgjaldingarprosentið verð ur framefur, ella um tey skulu undir forsorgarhjálp Tað er ómenniskjansligt, halda tey á Almannastovu- ni I Danmark, sum vit sjálvandi ikki altíð skulu samanbera okkum við, eru viðurskiftini soleiðis, at tað tekur eini sjey ár at koma niður á lægsta sug í útgjald- inum, umframt at har verð- ur gjørt nógv fyri tey ar- beiðsleysu, at tey ikki skulu missa sambandið við ar beiðsmarknaðin, eitt nú við efurútbúgving, arbeiðsul boðum o.g.. - Í Føroyum byrjar ein ar- beiðsleysur á lægsta sug uttan mun ul hvørjar um stødur hann annars hevur at fóta sær Um ALS ikki riggar, er neyðugt at broyta grein 9 í forsorgarlégin:, so fólk kunnu liva sámuligt, sam stundis sum umsiungin má gerast meira einføld - Taðkundi verið gjørt við reglugerð har fastar upp hæddir vóru ásettar fyri teir einstøku bólkarr i}'} Í búri verið id heldur M 1 JAC( sen Tað kundi verið gjørt vid skattskyldugar ipohæddu Veroa ásettar Stedgad útgjaldinum í ALS í nøkur år Annar trupulleiki er ál kommunurnar fáa so lítan skatapening inn tå fleiri koma undir forsorgarlóg Arbeiðsloysisskipanin er góð skipan, um arbeiðs loysið er lid, ella fyn stytt- ri tíðarskeið. Hon er ikki góð, tá fólk gerast varðandi arbeisðleys - Eitt uppskot kundi verið at lagt útgjaldið í arbeiðs- loysisskipanini, sum ikki sýnist at fåast at virka, stilt í nøkur år, so hon fekk fótað sær, og latið fólki stuðul um forsorgarlógin ístaðin fyri, heldur Maria Jacobsen Danir hava gjørt eina kanning, hvat er neyðugt hjá fólki at hava at liva fyri Bert ul mat og klæðir er á- sett fyri familju við tveim um barnum 6.807 krónur Í Féroyum fær familja við tveimum børnum undir for sorgarlégini 8.836 krónur ul allar útreiðslur. Siga vit at 5.836 krónur fara ul mat, klæðir sjúkrakassa og aðrar gerandisútreiðslur, sum vit geva á Almannastovuni, so eru bert 3000 krónur eftir ul hita, ljós og bústaðarút reiðslur Bankarnir krevja sítt Seinastu tíðina hava tey á Almannastovuni sæð leigu sáttmálar, sum peninga stovnar hava gjørt við set húsaeigarar. Taðer soleiðis, at bankin yvirtekur husini, móu at lata fólk verða búgv andi ul leigu í egnum hús- um Hesir sáttmálar eru ikki gjørdir út frá tørvi hjá fam iljunum. Husaleiga kann vera um 4.000 kronur Vånaligu livikorini hava eisini ført við sær, at familj ur verða syndraðar Ovanliga nógv hjún fara frá hverjum øðrum í dag, í mun ul áður Dagny | Gatt ræst KJØT | | av Trøllanesi kilo | sum krov ella | smærri. | Garnatálg Yyri KiiQ v/ MVG 40,- Framiidin tykist gvuiiga Ótrygg fyri nógvum familjum í hesum døgum. Hvussu umstødur- kemur inn í skatti. tí te fingið stuðul frá skipanini frá byrjanini koma niðurum nar hjá hesum børnum verður. er helst eingin sum velt at siga í létuni, men neyvan verða félkapensiónsupphæddina rr sole:d í flestu foreldur myndað L. - = |= F & o o N u Sær fa. avnsmynd nl Kl £ In