sunnudagur 26. desember 1993síða 10

Síða 10 Nr. 246 — 28. DESEMBER 1993 Tíðindablaðið GSK Felagið Snelluskip um kvotur: Húkurin eigurat fiska frítt #2 a innaru | leiðunum * — Streymur, veður og fiskarí kemur at seta tær Á avmarkingar fyri húkin, sum annars verða sett- ar fyri stórri skip. Húkaveiðan er ógvuliga við- brekin fyri veður og streym og fiskurin fær frið tá ikki viðrar. Tí er ikki neyðugt við kvotabýti til húkabátarnir á teimum innaru leiðunum, sigur felagið í skrivi, sum er sent til løgtingsins fiski- vinnuneund og til landsstýrið Hvussu sær fiski- flotin út í dag Hetta er tann politiskt tor- fórasti = spurningurin at loysa, ikki at greina hvussu hann er samansettur nú, men hvussu hann skal síggja út í framtíðini. Tað vóru nógv, sum settu sítt álit á at bygnaðamevndin skuldi definera framtíðar fiskiflotan, men hon vildi ikki taka stóðu til henda Spuming. Hon tilråddi at Seta umseuligar kvotur á Fyri tey einstøku skipini og so við marknaðarbúskapi Sum grundarlagi fáa eina út- reinsan í flotanum. Men hvussu fáa vit mark- gaðarbúskap við politisk- um >kompromi< samtykt- um kvotum, har hvør hippar sina veltu? Hendan stødan må koma, um politikaramir ikki klárt siga, hvussu flotin skal samansetast Eitt so týdningarmikið mál, við so stórum økonomiskt stabili- serandi effektum á høvuds- vinnu okkara, átti at fingið eina tvørpolitiska viðgerð og semju, sum so var løgd fyri tingid og samtykt vid stórum meiriluta. Hetta setti landsstýrið seg ikki ført fyri, men hevur lagt fyri tingid uppskot um um- setiligar kvotur, bygdar á søgulig tøl fyri tað einstaka fiskifarið. Hetta sær rætt og rímiligt út, men um hugt verður at hvørji fiskasløg, ið fiskað verða, eru ikki nógvar reglur av søgu eftir at sknva um húkaveiðuna. Hesi seinastu árini er tað upsin, ið hevur verið álitið hjá einum stórum parti av tí innara flotanum, bæði smá- um útróðrarbátum og par- Upsi veiddur á Foroygrunninum í 1992, trolarum, ikki ti prisurin hevur lokkað, men ti at einki annað hevur verið at fingið. Hesir bátar, ið eru sera bíligir í rakstri, hava nógv lættari enn trolara- flotin at tilpassa seg hesum biliga fiskaslagi. Tað vísir seg sjálvt í ringum tíðum, har bæði fiskaloysi og vána- ligir prísir eru, at tað kann við hegni og skili lata seg gera at reka hesar bátar. Býtið millum 1.trol og 2.huk. 2 (10,7%) I (89,3%.) Parturin hjá húkabátun- um hevur verið í vøkstri øll tey seinastu árini, sjålvt um trolid altid er við yvirlutan, tå hesir reidskapir eru sam- an. Ikki tí at trolið er betri, men ti at teir styggja fiskin frá húkinum. Hesin trupul- leiki skuldi verið loystur við at løgungið samtykti fýra trolfri økir tíðliga í summar, men enn er eingin kunngerð komin frå landsstyrinum. Siggja vit burtur frå fiski- rannsóknarstovuni, so tykj- ast øll at vera meir enn iva- som yvir tað rætta og tað fomuftiga í at vit hava trol- araflotan á teimum innaru leiðunum. Hetta er ein spurningur, løgtingid må gera upp vid seg sjålvt, ti húkur og trol kunnu ikki veiða saman. Harafturat kemur at trol altíð vil hava torført við atkoma gjøgnum ár við fiskaloysi, tí rakstrar- útreiðslurnar eru so stórar. Tá so bygnadarnevndin staðfesti at tað ikki hevði nakran týdning fyri eina javna råvøru tilgongd til virkini á landi, hvussu flotin var samansettur, má setn- ingurin, ið landsstýrið og løgtingid seta sær sjålvum, verða: vil skulu hava ein fiskiflota, ið er so bíligur í rakstri, at hann sjálv í ringum tíðum kann gera at Føroyar altíð kunnu gagn- nýta okkara fiskirikidømi búskaparliga og sam- stundis fara væl um stovn- arnar. Hesar eginleikar hevur húkur:n, tí: hann er effektivur, um hann fær loyvi til tess. — hann er ein »passivur« reiðskapur, mótsatt troli, ið er aggressivt ella ágangandi og hóttandi. - men eisini ógvuliga við- brekin fyri veður og streym og gevur fiskinum tá frið. — hann skapar nógv arbeiði, manningartal í mun til nøgd. — góðskan er góð, ti tað koma fáir fiskar um lúnn- ingina hvgrja ferð og kunnu sostatt allir blóðgast. Trol- arafiskur er ofta kroystur og bert teir ovastu kunnu blóðgast á lívi. Okkara tilmæli til framtíðarflotan er tí: Innaru leiðirnar (innanfyri 250 favnar) Húkurin sleppur at fiska frítt í framtíðini. Streymur, veður og fiskarí koma at seta tær avmarkingar, sum annars mugu setast fyri stórri skip. Bert heilt fáir trolarar, eingi por, møguliga eftir flatfiski og øðrum fiska- sløgum, ið ikki fåast við línu. Trol og lína mugu haldast atskild, hesi oki skulu ganga so langt út at ikki kann trolast fram við teim- um. Í teimum tíðum, vit hava nú, verður tað torført at sleppa sær av við ella geva trolar- unum aðrar møguleikar. Tó má løgungid nú vísa hvønn veg teir vilja ganga og geva teimum stórri kvotur, sum skulu bera fiskivinnuna viD- ari á teimum innaru leiðun- um. Hetta er ikki bert eitt krav frá teimum, sum seta pengar í vinnuna, men eis- ini frá teimum, sum trúgva at tab er løgtingid, ið rekur politikkin framefiir og ikki bara frå »hondini i munn- in«. Ytru leiðirnar (uttanfyri 250 favnar) Tey skip og reiðskapir, vit nýta í dag. Stórur partur av hesum sjógki og tey fiska- slóg, sum liva har, eru 6- kend og skuldi ti ein út- bygging av hesum møgu- leikum verið stuðlað. Á hes- um dýpum skulu vit tó vera serliga varnir viðvíkjandi veiðuorku, ti fiskasløgini hava høgan livialdur og eru ógvuliga seint kynsbúgvin. Ovfisking á hesum leiðum, á sama háttt vit nú hava gjørt á teimum innaru leið- unum, vil fáa katastrofalar fylgjur fyri stovn og flotan í ártíggir framyvir. Hvat fiskadu teir ymsu veiðubólkarnir í 1992 Fyri at gera tað lættari og betri at fáa yvirlit yvir, hava vit bólkað skipini soleiðis: A SE