mikudagur 12. januar 1994síða 12

Síða 12 Nr.7—12. JANUAR 1994 Tíðindablaðið { sosíalurin | Aftursvar til Árna Joensen í Klaksvík Árni Joensen í Klaksvík setti mær við brævi dagfest 12. november 1993 nakrar spurningar viðvíkjandi tí føroyska sjúkrahúsverkin- Hetta bræv var eisini sent blødunum, og tessvegna er tað rímiligt, at svar mítt eis- ini verður sent bløðunum. Fyrstu tríggir spurningar- nir vóru um sergreinirnar á hvussu nógvir serlæknar eru knýttir til hvørja, og hvussu nógvar sjúklingar í miðal, yvir eitt 3 ára skeið, serlæknar settir á Lands- j úsinum, teir hava avgreitt 3.746 innleggingar og havt 4.792 ambulantar sjúkrahúsinum, teir hava avgreitt 2.428 innleggingar og 3.806 ambulantar við- Á oyra-næsu-háls deild- ini er I serlækni, og hevur hann avgreitt 536 innlegg- ingar og havt 924 ambu- lantar viðgerðir. Innan eygnasjúkur er sett- ur ein 1 serlækni, ið hevur avgreitt 189 innleggingar og umleið 1400 ambulantar Innanfyri psykiatriina eru settir 3 yvirlæknar, og teir hava avgreitt 287 innlegg- ingar og 3.478 ambulantar Hjálpargkini eru t.d. nar- kosulæknar, har teir eru 3, sum hava givið 2.595 doyv- ingar og teir 4 røntgenlækn- arnir, sum hava havt 13.654 røntgenvidgerdir. Síðani varð eg spurdur, um vit kundu spart pening vid at nidurlagt onkra av hesum sergreinum og i stad- in sent sjúklingarnar til t.d. Ríkissjúkrahúsið. Fyrst skal upplýsast, at við somu fortreytum er ein inum ikki biligari enn ein inum. Harumframt koma so útreiðslur til ferðing og uppihald í Danmark. Tað er í prinsippinum sostatt dýr- ari at lata sjúklingar viðger- ast í Danmark, enn um tað er møguligt, í Føroyum. Dentur eigur at leggjast å, at tey starvsfólk, ið viðgera sjúklingar í Danmark, gjalda skatt til danska sam- felagið og ikki sum starvs- fólkini á Landssjúkrahús- inum til føroyska samfelag- ið. Sjálvandi kundu vit spart, um vit avgera ikki at veita íbúgvunum í Føroyum hesa viðgerð. Tað hevði neyvan verið ein gongd leið. M.a. henda spurningin um sergreinir varð ráðgev- ingarbólkurin biðin um at viðgera, og tískil kann vís- ast til >Frágreiðingina um fóroyska heilsuverkið<. Her verður t.d. dentur lagd- ur á tað neyðuga í, at læknar 0.0. skulu hava ávíst tal av viðgerðum fyri at halda neyðugu venjingina við líka. Atenda varð spurt, um tað ikki var rætt, at um smáu sjúkrahúsini ikki hava ein yvirlækna, so er tað trupult ella 6gjørligt at fáa hjálpar- læknar. Somuleidis um sjúkrahúsið ikki hevur eina sergrein, so er tað eins 6- møguligt at fáa ein yvir- lækna. Tað er rætt, at tað er tor- fórt at fáa hjálparlæknar, um ongin yvirlækni er á sjúkra- húsinum. Av tí at eitt hjálp- arlæknastarv er eitt útbúgv- ingarstarv, er tað tí neyðugt, at yvirlækni er, har sum hjálparlæknin er settur í starv. Men hetta er ikki nóg mikið. Sjúkrahúsið/deildin eigur at vera góðkend av Heilsustýrinum sum út- búgvingarstað, áðrenn tað kann takast við í útbúgving- ini hjá hjálparlæknum. Tað er tó ikki rætt, at tað skuldi verið 6gjørligt at fáa sjúkra- húslæknar, um so er at yvir- lækni ikki er á staðnum. Tað er heldur ikki rætt, atein ser- grein í sjálvum sær er av- gerandi fyri, um møguleiki er fyri at fáa yvirlæknar ella iva lættari, sjálvt um onnur viðurskifti ávirka áhugan at søkja eitt starv. Vónandi eru spurningar tínir nøktandi svaraðir. Tú verður biðin um at bera yvir við, at tað tíverri gekk so drúgv tíð, áðrenn svarið kom. Jóannes Eidesgaard, landsstýrismaður Feroya Symfoniorkestur Føroya Symfonior- kestur nýárskonsert ( Lesarabrøv | = | Vidmerking til grein um flaka- virkid i Leirvik Tá ið Sosialurin hevur grein um flakavirkið í blaðnum tann 6. jan. 94, og brúkar meg sum tíðindakeldu, vil eg hervið koma við eini viðmerking. Táið tit ringu til mín, vistu tit at fiskakassar og maskinur vóru tikin út av virkinum. Hver so tíðindakeldan var veit eg ikki. Men tá ið tit ringdu, valdi eg at minna á at móðurfelagið, við nógvum stongdum virkjum, er ein av gávunum frá javnaðar- flokkinum til føroyingar. Og garanturin fyri at virkini skuldu haldast viðlíka og standa klár til at starta uppaftur var javnaðarflokkurin við Ara- bo á odda. Tey lyftini vórðu givin meira enn eina ferð. Tí skilji eg ikki at Sosialurin brúkar hetta evnið, ferð eftir ferð, til hålvar øsingarsøgur, uttan at stíla tær til javnaðar- flokkin og ongan annan. Vinarliga Ingvar Joensen 520 Leirvík Tá høvundar og blaðfólk ikki hugsa seg um Tað, sum danskir journalist- ar gingu lættliga um, fyri at selja væl, hava danskir og enntá føroyskir »høvundar« gloypt uttan at hugsa um, hvat teir geva eftirtíðini. Heitið >Klaksvíks- ella Klaksvíkarstríðið< er heilt burturvið. — Talan var um eitt >sjúkrahús- ella lækna- stríðs. Táið fólk taka upp eftir gðrum, uttan at hugsa seg um, verður hetta ofta søgureingjan. Av tí at skrivaða orðið verð- ur tikið upp aftur og aftur, eis- ini eftir at tann sum skrivaði er farin undir grønu torvu, hevur hetta nógv størri árin á fólkið enn tað munnliga, samstundis sum hetta verður við til at mynda søguna. Í 1950'unum birtist ósemja á sjåkrahåsøkinum í sambandi við vánaligu læknaligu viður- skiftini á Klaksvíkar Sjúkra- Hetta stríðið gjørdist so mik- ið álvarsamt, at Føroyar og ikki minst Klaksvíkin gjørdust kend úti í Europa og enntá í fjólmiðlunum uttan fyri Europa. Lækna- og ikki Klaksvíksstríðið Í Klaksvík hevur hetta ongan- "íð itið annað enn »læknastrid- ið<, og tá varnir og gjølligir søguskrivarår hava nevnt hetta, hava teir allir kallað hetta >læknastríðið< í Klaks- vík. Sum rætt er. Eisini um vit hyggja at Før- oya Søgu av P. M. Rasmussen og Hanus A. Samuelsen, kalla teir hetta >læknastríðið í Klaksvík<. Í hesum árum gjørdu serliga danskir journalistar um seg og bendu heitið yvir á >Klaks- víks-stríðið<. Uttan iva fyri at lættari skuldi verða at staðfesta eina geografiska hugmynd. At fólk, sum lættliga ynskir at selja sín journalistiska boð- skap, ikki fer varliga og gjøll- iga um veruleikan er eitt, men tå »søguskrivarar« sum td. Jógvan Arge og danski >skri- benturin< Frede Asgaard — utt- an at samanlíkna hesar — og aðrir, reingja søgulig heiti, tá er tíð at gera nakað við hetta. M. Amold og S. J. Lec hava sagt, at »journalistikkur er litteraturur skaptur í skundi«, fer í dýpdina, flýtur omanå«. — Uttan iva er hetta so. Debesartrød á tremur við professarum og søgugranskarum Tað hevur undrað meg, at t.d. Debesartrød, sum er á tremur við professarum og søgufrø8- við hetta, eftir míni metan, stóra søguliga mistak. Um so var, at hetta stríð var í hevuðsstaðnum, har dr. Hal- vorsen virkaði, áðrenn hann varð sendur til Klaksvíkar, hevði hetta tá itið >Havnar- stríðið<? — Eg hugsi neyvan. Heitið á einum tílíkum stríði er >læknastríðið í Klaksvik«, sum var í fimtiárunum og ikki >Klaksvíks- ella Klaksvíkar- stríðið<. Nú veit eg ikki um >ment- anin< kann dragast til ábyrgd fyri nakað sum helst, men var hetta á øbrum øki, hevði tað helst verið. At stríðið var neyðugt, er heilt annað mál. Jógvan við Keldu býráðsformaður við tónleiki av Offen- bach, Bizet, Verdi, Rodgers 0.ø. Solistar John Gear og Ólavur Olsen, trompet, Eystankórið av Skålafjørdinum lut- tekur. Føroya Symfoniorkestur hevur, nú 10 ár eru farin aft- ur um bak, ætlanir um at økja sítt virksemi, so tað umframt tær tvær árligu symfonikonsertirnar fer at hava eina nýárskonsert við »løttum hugnaténleiki«, styttri verkum og so helst eina konsert av líkandi slag tíðliga á sumri. Skjøtil verður settur á nú sunnudagin kl. 16.00 í Norðurlandahúsinum. Av verkum kunnu nevnast ou- verturan til »Orpheus í und- irverðini<, til Carmen av Bizet og til La Taviata av Verdi. John Gear, venjari hjá Havnar Hornorkestri, trompetleikari, og tann ungi og gávuríki havnardrong- urin Ólavur Olsen fara at framføra eina konsert fyri tvær trompetir av enska tónaskaldinum Horovitz. Konsertin nevnist Concer- tino Classico og er skrivað í 1985. Hon er skrivað til á- minningar um teir triggjar mætu barokkkomponistar- nar Bach, Håndel og Scar- atti. Í 1985 vóru 300 ár síðani hesir vórðu bornir í heim. Eisini verða á skránni tvey brot úr kendum musi- cals. Eystankórið úr Runa- vík fer at framføra saman við orkestrinum >Hymn to Freedom« av Oscar Petter- son og »Climb evr'y Moun- tain< úr >Sound of Musice av Richard Rodgers. Konsertin verður sunnu- dagin 16. jan. kl. 16.00 í Kunngerð Regluligu fundir býráðsins í 1994 verða hildnir hesar mikudagar kl. 17,30: 24. januar 23. februar 30. mars 27. april 25. mai 29. juni 7. september 5. oktober 2. november 5. desember VÅGS BYRÅD 11. januar 1994