leygardagur 12. mars 1994síða 6

Síða 6 Nr. 50 — 12. MARS 1994 Hugleiðingar um ein skeivan flota: Latið flotan liggja Tað var skeivt at geva umheiminum ta fatan, at her var talan um »forbigående vanskeligheder«, skrivar John Smith í hugleiðingum sínum í dag í sambandi við at togaraflotin er lagdur við bryggju — hann heldur eisini at vit eru betri farnir um togaraflotin verður liggjandi RONG FATAN Vit veiða 80% av tí, ið veitt verður undir Føroyum, og vit leggja togaraflotan við brestin, verða veiðulógir- nar ikki evnaðar til sambært okkara ynskjum og krgv- um, sigur felagið Trolskip ella við einum orði: krav- ynskjum. Ivin um hvørt talan man vera um heimsins stórstu moldhøvd hvørvur so púr- asta, tá hesin exclusivi klubbi tekur blaði frá munn- inum, á fundi úr stásiligu hólum Havnar klubba, nú mikudagin tann 9. mars 1994. Tíanverri lítandi at yvir- skriftunum í Sosialinum s. 4 handa sama dag, so má sig- ast at seinastu restirnar av hugsanum um at ein hevdi við vanligt hugsandi fólk at gera, hesar restir fána so púrasta, tá ein undrandi og forfardur lesur seg í- gjøgnum fråsøgnina eftir blaðmannin Jústinus. Tad kann tykjast sum um felagið Trolskip hevur ta fullkomi- ligarongu fatan, at tað í hesi sjálvhátíðarligu proklama- tión er goymd ein lemjandi hóttan mótvegis alt og gll- um. NALVASKOÐAN Tí er hetta nú so? Beint tab øvugtakemurtil hugs, sum avleiding av hesi infantilu egocentrisku roynd trolmanna til at sann- føraum egnu ófeilbarligheit og egnan førleika, nú teir á henda hátt lata seg úr hvørj- um tráð og soleiðis leggja fram til almenna sýning og skoðan teirra almáttuga potens. Tormóður Dahl skrivar í sama blaði um teirri darvin- sku teoriina: >The survival of the fittest« —. Man nøkur so klárkonse- kvent symboliserandi illustratión av hesum fyri- brigdi nakrantíð áður hava sett sin óhugnaliga dám á okkara firðir, so sum júst hesar máttmiklu svína- bundnu kampmaskinur? 80 PROCENT Og mundi nýggi divisi6ns- sjefurin fyri >REGION SYD« siga allan sannleik- an, tá hann royndi at lýsa marknaðaravleiðingarnar í sambandi við feska flakaút- flutningin har suðuri? Neyvan! Tí ivaleyst er tað rætt, tå felagið trolskip sigur at teir veiða 80% av gllum, ið tikið verður — tað er kortini eitt stórt men, og tað er at tað, ið dult verður sum mansmorð, hetta at tað eru so langt í frá 80% av hesi veiðu, ið kann nýtast til at senda av landin- um sum fesk fløk. Tað hevði býtt munandi um møguleikamar at mett rættari um samfelagsliga týdningin av hesum 80% av gllum okkara tilfeingi, um nýggi divisións sjefurin (á sunnara hermótinum?) hevði greitt frá hvussu nógv prosent av landaðu veiðuni hann kann nýta til fesk fløk og hvussu nógv prosent, ið hann er kroystur til at lata fara til aðra (bjarga tí ið bjargast kann) framleiðslu. »THE SURVIVAL OF THE FITTEST« — er tad veruliga so vordid, at hesir menn ikki enn duga at siggja at teir gjørdust teir sigrandi? — at teir uttan at nakar røkkur teimum til kniggja, nettupp eru teir, ið so dyggiliga hava vunnið slagið um lív ella deyð úti á miðjum. Tað er ikki neyðugt at trúgva uppá ella ikki trúgva uppá tað, ið rópt verður í oydimørkini av illa sæddum fiskifróðingum, við teirra fíggjarliga sera avmarkaðu møguleikum tl tess at bjarga tí, ið bjargast kundi. Felagið Trolskip átti eins og fjøldin av tí fólki, her býr, at sæð og aktað skrift- ina á vegginum: Ein tal- skrift, ið rúmast á einari reglu, har tað standa tvey tól: Samlaða veiðan fyri árið 1989 og samlaða veiðan fyri árið 1993. Taðer ikki nøkur orsøk til at halda at tað eru fiskifrød- ingar, ið hava skyldina av at tað er um helvtarmunur á hesum báðum nevndu tøl- um. Eingin hevði verið fegnari enn okkara fiskifrødingar høvdu verið tað, um tað skuldi vist seg at teir høvdu mett skeivt tann rætta vegin. Jú, góðu menn, tit vóru >The fittes< — tit hava vunn- ið og eftir tykkum liggur lívsgrundarlagið hjá einum lítlum oyggjafólki í smæsta sori undir einum stórum havi! EIN VARÐI Í OYDIMØRKINI Eftir er eittans: Ein minn- isvardi: Ein ørk vid einum Cheopsliknåndi basalt- høvdi við moldskalla girdir av mattskinandi bobbens av rustfrium ståli og vid flaks- andi lemmum av krom/ vanadium! — ein hóskandi momumental lýsing av: >The continuing existens of those animals and plants wich are best adapted to their surroundings<! SØGULIG RÆTTINDI??? Kann vera, at tað onkran dag, í einar ikki so fjarari framtíð, man fara at koma hesum monnum til hugs, at teir til fulnar evnaðu at troka burtur úr teirra vitsku, ta sannroynd, at teir í somu løtu, teir høvdu vunnið hetta ólíka slag, tá høvdu teir gjórt enda á — ikki bert sjálvum sær, men á øllum okkara fólki og møguleik- um tess at búleikast tá teim oyggjum, tey føddust til! SKEIVA MYNDIN Tað er øll orsøk til at vera ræddur um at vit av okkara umsitarum verða mettir sum illa komin sjúklingur, ið er lagstur við ólekjandi sjúku. Okkara umsitarar hava orsakað av sínum umdømi í heimshøpi og lokalt, teirru illa kendu skyldini at siggja til at sjúklingurin fær nøktad sin basala tørv: Okkurt til matna, okkurt at leska sær å og so doyvandi heilivág, ið lættur sum frægast um, hagar til sjúklingurin doyr og sleppur úr síni neyð. — Og aftur trokar seg á darvinska teoriin um >The survival of the fittest< — Eins og tað gerst ein alt tor- førari ábyrgd hjá sjálvt næstu skyldfólkum at vinna á náttúrligu (negativu() kenslunum, ið taka flestu okkara, tá deyðin er í dur- inum, so eru okkara umsit- arar eisini í hesi ólukku stóðu: Teir eins og vit royna sum frægast at distansera frá hesum nívandi umstødum, ið ráða við sjúkraleguna hjá einum doyggjandi. OG AVLEIDING- ARNAR Sjúklingurin Føroyar fær danir til at skutta sær, og teir vilja eins og flest onnur helst sleppa frá at fara ta longu leið til Føroya at vitja sín doyggjandi avvarðandi — teir senda okkurt til ugga og vóna innast inni at tað skjótt slepst burtur úr pín- uni. Teir hava givið okkum lyfti um at endurfíggja utt- anlandsskuldina, ið felagið Trolskip eisini eigur sín 6- lukkuliga part í. Teir tyggja seg uppá kvamsvís, soleiðis >for alle tilfældes skyld« við kravi um >omsættelige handels- kvoter«, — hvør veit, kanska fæst nakað av peningi á tann hátt nýggi Sjóvinnubanka- stjórin greiddi okkum frá, hetta sama 9. marskvøldid í SvF, har hann helt fyri, at tað kundi fáast lønsemi »i den resterende effektive nyere del af flåden«, við at man (bankin?) keypti fleiri kvotur til eitt og sama par. Tíanverri vit siga tað ikki hart, vit teska tað í skotum — hetta vit vita so vist, hetta at fiskur ikki ber í sær nakað lønsemi, tå hann verður >handfarin< í rúgvum. Spell at Jørn Astrup (hann tykist vælmeinandi) ikki hevur verið her eitt sindur longri, hann hevði tá gjørt ta sannroynd, ið flest øll onnur hava gjørt: Hann hevði komið til ta einfaldu niður- stóðu, at lønsemi føroyinga og føroyska fiskiflotans meira sannlikt (eisini uppå stutt sikt) helst liggur í at togaraflotin verður liggj- andi, meðan tað rætt og slætt verður bíðað eftir at grundkapitalurin aftur nør- ist og røkkur optimalum upphæddum. Hinvegin, fer togaraflotin útaftur, tå heldur tú eina løtu afturat lív í teirri deyðans farligu myndini, okkara umsitarar hava av sjúkling- inum, ið er lagstur á strá av einari ólekjandi sjúku! ENDIN Teir bíða. Illa til passar vita teir sær eingi livandi ráð, teir lenda í tí irrationella og groteska, sum t.d. at heiðra láturverj- una í stórt 20 ár hjá okkara fría og frælsa vinnulívi, og tess frælsu privatu bankum, harra Óla Breckman, við einum krossi, eins og teir eisini heiðraðu Sundstein við hansara 180 millióna »eingangsspræni« til hetta sama vinnulív, sum í 89krónum man hava kostað 12 og hálva milliard kr. eftir reyv eftir góðum 25 árum. — Tá danir ikki meira hava fyri neyðini at bíða, gera teir búgvið upp — >og sá fár vi se hvad der videre skal gøres m.h.t. det nordatlantiske problem«… BJARGING? Tann logiska avleiðingin av hesum verður í tiskil at lata togaraflotan verða liggj- hóttan mótvegis okkum sjálvum, men sum ein frá- boðan um eina ræðuliga vanlukku —. Eitt hvølt róp um eina náttúruvanlukku hevði kanska kunna broytt hesa myndina av sjúklinginum, ið brátt er um at gerast til arferð. — >The survival of the fitt- est< sigur okkum eisini frá óbendiga hugburðinum, ið ræður við leguna hjá ein- hvørjum doyggjandi. Har- afturímóti er tað øvugt, tå talan er um eina katastrofu, — hendingarnar í sambandi við eina katastrofu elva oftast til skjótastu og bestu atgerðirnar til tess at koma tí vanlukkurakta til hjálpar. Tað var skeivt at geva nøkrum ta fatan, at her var talan um »forbigående vanskeligheder«!! John Smith