týsdagur 22. mars 1994síða 8

Síða 8 Mong hava uppskotini frá andstøduni verið um at skatta hjún við helvt- arbýri, men nú er lands- stýrið komið við upp- skoti um at mótrokna í skattinum hjá hjúnum. Endamálið við upp- skotinum er at útvega skattavaldinum greiðari heimild til at krevja skatt inn við mótrokning, har annar hjúnarfelagin fær avlopsskatt og hin írest- andi skatt. Sum er kunnu hjúnar- felagar flyta renturnar sínamillum, soleiðis at annar hjúnarfelagin fær rentumar í fyribils- skránni og hin í enda- álíkningini. Harvið fær annr hjúnarfelagin írest- andi skatt, og hin av- lopsskatt. Um tann hjún- arfelagin, sum fær írest- andi skattin, framman- undan hevur ilt við at halda sínar skyldur, so missir landskassin allan tann írestandi skattin. Hjúnini hava á henda hátt møguleika fyri litl- Legtingsmaðurin Sverre Midjord hevur tikið tikið eitt skriv frá arbeidarafeløgunum til sin og lagt uppskot til samtyktar fram viðvíkj- andi støduni hjá teimum arbeiðsleysu. Uppskotið er, at løg- tingið skal áleggja landsstýrinum at hita á donsku stjórnina, at hon saman við Føroya Løg- tingi tekur lut í fígg- ingini av Arbeiðsloysis- skipanini soleiðis, at ar- beiðsleysum føroying- um verða tryggj mannsømilig kor á sama stødi sum í restini av rikinum. Feløgini skrivadu til tingid 10. mars og søgdu m.a., at landsstyrid hev- ur gingið uttanum tað stýrið, ið felggini á ar- beiðsmarknaðinum sambært lóg hava valt at Skattur mótroknast millum hjún Somu kor í øllum rikinum Nr. 56 — 22. MARS 1994 an og ongan skatt at gjalda, verdur sagt f vid- merkingunum til upp- skotið. Nú skal avlopsskattur eisini kunna mótroknast í írestandi skatti skatt- gjaldrans, hóast írest- andi skatturin ikki er fallin til gjaldingar. Sum er kann tað henda, at skattgjaldari, sum skyldar írestandi skatt, ið tó íkki er fallin til gjaldingar, fær avlops- skatt útgoldnan, beint áðrenn hin fellur til gjaldingar. Landskassin hevur í fleiri fórum mist pening uppá, at skatt- gjaldarar hava fingið avlopsskatt, men seinni antin ikki hava viljað ella kunnað goldið írest- andi skattin. Landsstýrið ætlar eis- ini at broyta skattalóg- ina, soleiðis at fyrning- arfreistin fyri at panta fyri skatt verður fimm ár. randi umboða seg. Felggini mæla tinginum til at aft- urvísa lógaruppskot- inum, sum fer at geva skipanini fleiri útreiðsl- ur. Mælt verður til sam- ráðingar við ríkisstjórn- ina um utrtanlands- skuldina og at krevja av donsku stjórnini, at hon saman við løgtinginum tekur lut í fíggingini av Arbeiðsloysiskipanini, soleiðis at arbeiðslesyir føroyingar fáa mann- sømilig kor á sama stødi sum í restini av ríkinum. - Tað er ein avgjørdur mannarættur, at fyri tað um ein verður arbeiðs- leysur skal ein kunna vera verandi í Føroyum og verða virdur og við- farin á ein mannsømi- ligan hátt, siga feløgini. randi Á galdandi fíggjarlóg standa 20 mió. krónur til vørumenning og innflutn- ing av fiski. Ætlanin hjå landsstyri- num við stuðlinum til inn- flutning av fiski var at fåa gongd å virking av vørum úr 3. lands fiski fyri at skapa meira arbeiði í landinum. Stuðul til keyp av fiski úr útløndum varð latin eftir somu skipan í fjør og í 1992. Landsstýrið heldur, at skipanin hevur virkað eftir ætlan, men av tí at kap- pingin alsamt er harðnað, er - avkastið hjá virkjunum av hesi framleiðslu enn íkki nóg gott. Virking úr frystari råvøru setir eisini heilt serlig krøv til virkini. Sum stødan er, hevur landsstýrið ikki stórar vónir um, at kappingarførid hjá vinnuni gerst betri, uttan at okkurt munadygt verður gjørt fyri at bøta um tað. Økja førlelkan I stadin fyri at halda fram vid at studla keypi av fiski heldur landsstýrið tað vera rættari at stuðla menning av førleika til framleislu og sølu úr innfluttum fiski, so henda vinna sum skjítast kann klára seg uttan stuðul. Stuðulin kann verða latin sambært reglum, sum hava Tíðindablaðið Stuðul ímóti verjutolli Landsstýrið vil hava heimild til at veita fiskavirkjum, sum virka vørur úr 3. lands fiski og útflyta vørurnar til ES-marknaðin, stuðul til javning móti tollverju. Vórumenning skal eisini stuðlast verið galdandi fyri stuðul til vørumenning undanfarnu árini. Landsstýrið vil eisini hava heimild til at stuðla teimum, sum framleiða úr 3. lands fsiki við at veita stuðul svarandi til ta toll- verju, sum ES gevur sínum virkjum, ið virka úr somu veru. Heildarloysnir Vørumenning skal eisini stuðlast sum nú. Tað er tó ikki ætlanin at halda fram við at áseta stuðulin sum %- part av útflutningsvirði- num. Dentur skal leggjast á verkætlanir, har arbeitt verður við heildarloysnum. Stuðul kundi verið latin til verkjætlanir, hvers enda- mál er at menna nýggjar vørur og at marknadarføra tær. Slakað skal ikki verða í krgvunum til dygdina, og landsstýrið ætlar at halda fast við, at stuðul ikki verð- ur veittur til fleiri verkætl- anir av sama slagi, uttan at tað greitt kann ávísast, at grundarlag er fyri hesum, sigur landsstýrið, sum ætlar at stiðla royndarverkætlan- um sum td. virking úr ótraditionellum fiskasløg- um. randi Seta nengar í framtak Stovnast skal eitt framtaksfelag til at fremja verkætlanir við stór- um útflutningsvirði Landsstýrið hevur lagt upp- skot fram um at seta 9 mió. krónur í eitt sonevnt fram- taksfelag, eisini nevnt ven- ture-felag. Framtaksfelagið skal skipast sum partafelag, og landsstýrið skal í mesta lagi eiga 30% av partapeningi- num. Endamálinum við fram- taksfelagnum er at virka við til at fremja verkætlanir við stórum útflutningsvirði. Landsstýrið sigur í við- merkingunum til uppskot- ið, at føroyski marknaðurin er eyðkendur við, at okkum trýtur karmar til formidling av eginkapitali, eins og før- oysk virkir eru smá og tí kunnu hava torført við at savna nóg nógva vitan um t.d. leiðslu, teknikk, markn- aðir, búskap og fígging. Fíggingarstovnar, trygg- ingarfeløg, fakfeløg og tað almenna eiga í felag at stovna framtaksfelagið, sum skal vera við til at fremja verkætlanir við út- flutningsvirði. Vælútbúgvin fólk skulu starvast í framtaksfelag- num við at ráðgeva, vera nevndarlimir og á annan hátt veita virkinum serliga vitan um fíggjarstýring, framleiðslu, útlendskar marknaðir o.a. Møguleikar skuldu verið at fingið fólk, sum hava arbeitt í ødrum venture-feløgum, sigur landsstýrið í viðmerking- unum til uppskotið. Landsstýrið metir, at 20- 39 mió. krónur må stovns- fæið verða. - Felagið má ikki nýtast til "politisk" endamál, bygda- menning ella tílíkt, men til at kommerciealisera nakrar fáa vinnuligar verkætlanir, iðkunnu geva okkum nøkur eftir okkara viðurskiftum stór ídnaðararbeiðspláss við einum stórum útflutn- ingsvirði. Møguleiki skal vera hjå ødrum at kunna keypa partapening frå ven- ture-felagnum. Venture- felagið fær soleiðis fri- gjørdan kapital til nýggjar íleggingar, sigur landsstýr- ið í viðmerkingunum til uppskotið, undirskrivað av Tummasi Arabo, landsstýr- ismanni. Verkætlanimar, sum hugsad verdur um at fremja, snúgva seg um reiðskap og aðra útgerð til fiskifgr, fiskivinnu og fiskiídnað sum heild. Hugskotið til at stovna framtaksfelag eigur før- oyska endurreisingar- nevndin. randi Stuðul til nýggja framleiðslu stovna ein ábyrgdargrunn, sum skal stuðla nýggjum tiltøkum og nýggjum fram- leiðslum í vinnulívinum. Ábyrgdarskipanin skal gera tað lættari hjá ígongd- setarum at fáa fígging og hjá fíggjar- og peninga- stovnum at veita fígging. Skipanin skal ikki kunna nýtast til at gjalda gamla skuld við. Landsstýrið skal kunna veita ábyrgd fyri afturgjald- ing av nýggjum lánum, ið fíggjar- og peningastovnar veita virkjum og einstak- lingum. Borgast skal kunna fyri í mesta lagi 500.000 kr. av tí upphædd, sum fíggjar- ella peningastovnar missa, um lánið ikki verður aft- urgoldið, og trygdirnar ikki halda. Borganin verður so- statt bert effektiv, tå fíggjar- ella peningastovnar ásanna eitt tap. Skipanin ber í sær, at tann, sum ger fløguna, missir pening, um verkætl- anin miseydnast, eins og landsstýrið og lánveitandi fíggjar- ella peningastovn- ur bera hvor sína helvt av møguligum tapi. Borganin skal verða gald- andi í upp til átta ár, frá tí at ánið er veitt. Um borganin verður effektiv, missir landsstýrið í mesta lagi 25 mió. krónur, sum í ár standa á fíggjarlógini til vinnu- rekandi virksemi. Lýsið í SOStalinum