fríggjadagur 25. mars 1994síða 2

Mugu gevast við at geva hvørjum ødrum skyldina ER tað nakað, sum føroyska samfelagið ikki hevur brúk fyri í hesi tíð, so er tað klandur og tvidrått. Og kortini er tað nettup hetta, sum eyðkennir støðuna í samfelagnum í løtuni. Kanska einki at siga til, at tað leikar hart á, nú alt samfelagið er í kreppu, men kortini mugu vit øll nú síggja til, at samstarv kann fáa okkum uppundan aftur. TAÐ er hugstoytt at vita sær, at so fá av okkum síggja nakran glotta. Spyr tú politikarar, hvat skal gerast, vísa teir til vinnulívsfólkini - og øvugt. Tað sær ikki mætari út enn, at bæði politikarar og vinnulívsfólk hava sannað dagsins veruleika, sum er tann, at tað er eingin einfaldur vegur burtur úr verandi trupulleikum. Ov lítið er til av fiski, og fiskaprísirnir eru í botni. Skuldin er vorðin so mikið stór, at eingin orkar at bera hana. Talið av arbeiðsleysum er alt alt ov stórt. Fyritøkur gevast, skip verða løgd, handlar stongja osfr. Urslitid av hesum er, at fólk flytur av landinum. EINKI óvanligt er í tí, at føroyingar fara av landinum fyri at lesa og so koma heimaftur. Nú er stødan tann, at heilar familjur fara við posa og sekk og útlitini til at tær nakrantíð koma heim- aftur eru ikki ov góð. Børnini vaksa upp í Danmark og gerast danir. Einki legið í tí. Bert eftir tveimum árum verð- ur mett at fimmtúsund fólk flyta úr Føroyum. Hugsið tykkum, um tað var í Danmark. Tað hevði merkt, at 550.000 danir høvdu flutt úr Danmark. Tað vildi verið heilt óhugsandi. Men her hjá okk- um er tað veruleiki. ORSØKIN til at fólk flyta er fyrst og fremst tann, at einki arbeiði er. Síðani er tað skatta- og avgjaldstrystid, sum er vorðið ov stórt, og alt hetta ger, at fólk klára ikki sínar skyldur. Tey hava hvørki ráð til tak yvir høvdid, klæði til børnini ella mat í munnin. Hetta kann bert hava við sær, at fólk flyta. Og tað í hópatali. Møguliga er fólkaflytingin bert byrjað. Einki samfelag og ikki minst eitt lítið samfelag sum tað før- oyska tolir eina so stóra fólkaflyting. Samfelagið verður fullkomiliga syndrað innanífrá, ja verður ikki bert kjøt og blóð fyriuttan, sjálv sálin verður tikin út úr samfelagnum. Næstan sama uppskot [mrs MINI ANLEGG JVC MX-S2 + Fjarstýring av øllum funktiónum * CD spælari v/programmering + Dup. banduppt. v/ Autoreverse + Radio v/40 festum stødum á FM/ og MB/LB + Programmerbarur Milti timari * Forst. v/Mikrofon- mixing við Vocal masking * Live surround: Dance club, HALL og STADIUM ljóðfiltur Landsstýrið hevur lagt fram uppskot um nýggja stýrisskipan. litið, arbeiðsbólkurin gjørdi Uppskotið er næstan tað sama sum á Nakað fyri døgurda í gjár legði landsstýrið fram upp- skotið, ið bíðað hevur verið eftir - uppskot um nýggja lóg um styrisskipan Føroya. 22. desember í fjør legði nevndin, sum landsstýrið setti at kanna stýrisskip- anina, fram álit í málinum, og síðan hevur landsstýrið arbeitt við hesum. Sum nevndin eisini mælti til, skulu vit hava ráðharra- skipan í staðin fyri sum nú kollegiala skipan. Lógin lýsir tey trý valdini, lóggevandi, útinnandi og dømandi valdið, og hvussu hesi verða skipað. Mannagongdin viðvíkj- andi fíggjarlógini verður lýst, viðvíkjandi yvritøku av felagsmálum. Ein partur er um millum- tjóðasáttmálar og ein um kommunur. Uppskotið er næstan tað sama sum álitið, nevndin læt úr hondum. Tó hevur landsstýrið gjørt nakrar broytinga. T.d. skal ein løgtings- maður, sumannars hevur leiðandi starv í landsstýri- num, kunna varðveita starv - ið og samstundis vera løg- tingsmaður. Landsstýrið vil ikki hava tað sum krav, at landsstýr- ismenn skulu siga frá sær tingsessin. Tað skal vera upp til teir sjálvar, heldur landsstýrið. Landsstýrið heldur tað ikki verarætt, at raðfylgjan í skrúðgonguni ólavsgkudag skal siga, hvørja tign skrú- Ogonguluttakararnir hava. Tað samsvarar ikki við føroyskan hugsanarhátt, sigur landsstýrið, sum vil lata tað upp í hendurnar á løgtingsformanninum at skipa fyri skrúðgonguni. - Sjálvt um tað eydnast at fáa nýggja lóg um stýris- skipan Føroya samtykta nú, tekur tað sína tíð at broyta styrisskipanina, tí lógin skal samtykkjast tvær ferðir, og eitt val skal verða ímillum tær báðar samtyktirnar. Uppskotið um nýggja stýrisskipanarlóg = kemur ikki til viðgerðar í tinginum fyrr enn eftir páskir, tí nú er tingið farið í páskafrí. randi Marita Petersen, løgmaður legði í gjár uppskot um nýggja stýrisskipanarlóg fyri tingið. Hon segði, at hetta er eitt av teimum týdningarmestu uppskótunum, sum eru løgd fyri tingið í langar tíðir. Mynd kalmar HESAR sannroyndir siga okkum, at okkurt ekstraordinert, okkurt óvanligt má gerast um ikki so langa tíð, skal ikki alt samfelagið fara í upploysn. Og til tess er neyðugt at bæði politikarar, vinnulívsfólk, fakfelagsfólk og øll onn- ur samarbeida og taka saman hendur. Alt annað er burturvið og sjálvmorð. Tað ber ikki til, at vit brúka alla okkara tíð til at finna syndabukkar og geva hinum skyldina. Vit hava øll verið við í dansinum um gullkálvin segði prest- urin. ER tað veruliga so, at møguleikarnir eru sera avmarkaðir soleiðis sum tað skilst á bæði politikarum og vinnnulivsmonnum - og fer fiskurin ikki at koma aftur so mugu vit til at ásanna hetta og spyrja hvgnn annan: hvat síðani er at gera. Vit eiga ikki at sleppa vónini um at tað skal koma fiskur aftur, men vit mugu eisini vera realistisk og tosa út um, hvat er at gera, kemur fiskurin ikki aftur skjótt, fara prísirnir ikki upp osfr. Allar verandi loysnir og neyðloysnir byggja jú á, at fiskurin kemur aftur so ella so. Neyvan nakað landsstýri í føroyskari søgu hevur havt eina so torføra uppgávu sum hetta og tí er skeivt bara at klikkja niður á tað og mótarbeiða tí í hverjum einstókum máli. Tað fremur onga menning men bert steðgar allari gongd. Vit gera avtalur við danir og vit mugu fylgja teimum, men harfyri er ikki sagt, at vit eiga at gloypa øllum sum danir meina uttan eitt kvalifiserað mótspæl. Tað er okkara meting, at fær landsstýrið arbeiðsfrið og koma longu gjørðu avtalurnar við danir upp á pláss, so verður høvi hjá landsstýrinum at taka upp heilt nýggjar samráðingar við danir um nýggju støduna í samfelagnum, ikki minst støðuna við eini fólkaflyting, sum heilt drenar og avlívar samfelagið. NÚ má berast skjótt at skulu vit ikki missa alt okkara góða fólk. Tí skal tað vera vón okkara, at landsstýrið fær arbeitt víðari við tí setningi, sum tað hevur sett sær: nevniliga tá okkara partur av avtaluni við danir er hildin, at taka upp nýggjar samráðingar. Tað sigur seg sjálvt, at landsstýrið kann ikki fara aftur tíl Danmarkar at biðja um hjálp ella at finna nýggjar loysnir, um tingmenn, vinnulívsfólk, fakfelagsfólk 00. hótta og seta kílar í í nærsagt øllum málum. SOSIALURIN ——