leygardagur 23. apríl 1994síða 2

———""—"——" Spæla við eld HESA seinastu tíðina hevur stríð tikið seg upp her á landi millum landsstýr- ismannin í fiskivinnumálum og teir før- oyingar, sum standa fyri skipunum, ið eru keypt til at fiska í m.a. Loynikrók- inum í Barentshavinum. Fiskimálaráð- harrin hevur ávarað harðliga ímóti, at skip, sum føroyingar hava skrásett í ødrum londum, og sum fiska í Loyni- krókinum, avreiða í Føroyum. Hetta ger hann, tí bæði russar og norðmenn hava hótt við at rokna hesa veiðuna burtur av teimum kvotum, sum vit annars hava í Barentshavinum. VIT ivast ikki eina løtu í, at fiskimåla- ráðharrin hevur grein í sínum máli, tí tað er jú hann, sum meira enn nakar annar hevur samband við norskar og russiskar fiskivinnumyndugleikar. Hvat vit so enn halda um tær avtalur, sum vit nú hava gjørt í mong mong år við hasi bæði londini, so skerst ikki burtur, at vit eru noydd til at lurta eftir teimum, tá eitt nú hesin nýggi fiskiskapurin tekur seg upp í Loynikrókinum. Tað er spell, at hetta skal minka um møguleikarnar hjá teimum føroyingum, sum her hava sæð ein møguleika, men skulu vit ikki hava fullkomið anaraki - og tað skulu vit ikki hava - so eru vit gll noydd til at lurta eftir avvarðandi myndugleikum, sum jú eru settir til at fyrisita hesi mál. NÚ er so tað hent, at ein fyrrverandi fólkaflokstingmaður hevur leigað flaka- virkið í Sørvågi og ætlar hann sær at arbeiða fisk frá júst somu skipum, sum landsins myndugleikar hava ávarað ímóti at taka fisk frá. Tað er alla æru vert, at menn taka stig til at fáa arbeiði í gongd, men tá hetta verður gjørt við beráddum huga og við tí fyri eygað at royna at raka landsstýrið og serliga javnaðarflokkin, tá er hetta einki minni enn ein ábyrgdarleys gerð. Stutt og greitt: politikkur er komin upp í málið. Meðan fiskimálaráðharrin roynir at reka landspolitikk vegna alt Føroya fólk, so roynir eitt av komandi valevnunum hjá fólkaflokkinum í Vágum at seta eld í við at misbrúka eitt álvarsmál. Hesin fyrrverandi fólkaflokstingmaðurin tykist bert hava eitt endamál við hesi sabotasjuroynd og hon er at skaða landsstýrið, tí hetta er ikki eitt fólkaflokslandsstýri. Hetta eru teir menn, sum bjóða seg fram aftur til at umboða alt Føroya fólk á tingi og í Tinganesi. Tví vorðið tykkum. At tit ikki skamma tykkum. VIT hava ikki stundir til ella brúk fyri í hesi tíð at seta føroyingar upp móti hvørjum ødrum og enn minni føroy- ingar upp móti eitt nú norðmonnum og russum. Men einki nýtt er í hesum. Hetta er vælkendi kílapolitikkurin hjá ávísum fólkafloksmonnum, har tú legg- ur sektina á, hvat gagnar heildini, bara tú kanst fáa ein politiskan vinning burtur úr øllum. Men spurningurin er um ikki henda vælkenda fólkafloks- metodan kann fara at koma teimum sjálvum aftur um brekku. Tí tað teir í veruleikanum eru í ferð við er at taka grundarlagið undan sjálvum vinnulívs- flaggskipinum hjá vágafólki, nevniliga Vesturvón. Fyri hvørt tonsið, ið Niclasen tekur ímóti frá Vágadal og Ellefsen, fer tað at verða tikið burtur av kvotuni hjá Vesturvón. So einfalt er tað skulu vit trúgva núverandi fiskimála- ráðharra. Uttalilsi hansara samsvara annars væl við tað umboð fyri bæði Mugu ikki missa kvotur eystanfyri norskar og russiskar mynguleikar hava sagt. TAÐ sær ikki mætari út enn, at fólkaflokkurin í Vágum er farin undir sítt valstríð. Hetta er so heldur einki nýtt, tá hugsað verður um, hvussu tingmaður floksins í Vágum hevur marknadarført seg til hvørt val. Fyrst var tað Giljanes, sum skuldi bjarga honum sessin, og tað gjørdi hann. Hann kom á Miðvág valdagin. Hvar er hann í dag! Síðani skuldi rækjuvirkið bjarga manninum sessin. Tað gjørdi tað. Hvar er tað í dag! Og soleiðis kundi tú hildið fram - m.a. til dagin í dag, har somu fólkafloksmenn nú brúka misbrúka arbeiðsloysið í Sørvågi til at vinna sær ein politiskan løtuvinning. Tingmaður javnaðarfloksins í Vágum hevur víst á vandan við hesi roynd men hevur samtíðis kravt av fiskimálaráðharranum at hann leggur prógv á borðið um, at tað kann fáa avleiðingar fyri verandi sáttamálar taka vit móti fiski frá umrøddu skipum. Russiski fiskimåla- ráðharrin kemur mánadagin. Áhugavert verður at frætta, hvat hann hevur at siga. Er tað so, at umrøddu viðurskifti ikki nerva russar, so eigur tað at koma fram. NÚ kann hetta skiljast sum um at vit eiga bara at siga ja og amen til alt, sum aðrir siga. So er ikki. Stødan í Barents- havinum er tann, at vit hava gjørt nakrar sáttmálar, og so mugu vit gera upp, um vit virða teir ella íkki. Fiskimálaráðharrin hevur valt at gera tað, aðrir ynskja tað ødrvisi. Og her er so onkur noyddur til at skera fgjøgnum. Og tað er tað, sum landsstýrið hevur gjørt við síni avgjørdu stóðu til eitt nú móttøku av fiski í føroyum frå umrøddu skipum. Vit hava valt eitt stýri til at stýra og tað sigur seg sjálvt, at tað kann ikki bara boyggja seg fyri hóttanum frá hvørjum Peri og Póli. MEN hví spælir Fiskavirking við í hesum spæli kundi verið spurt. Hví hevur henda fyritøkan, sum annars hev- ur fingið so nógv rættindi, at hon eigur at síggja viðurskiftini út frá einum heildarsjónarmiði, leigað virkið í Sør- vági út til eitt endamál, sum gongur beint ímóti fiskivinnupoltikkinum hjá sitandi landsstýri? Fyritøkan kannn ikki loyva sær at siga, at slíkt leggur hon seg ikki út í, tí leigumál hennara er nettup treytað av, at virkið ikki fer í órímuliga kapping við Fiskavirking um fiskin. Nú leigar hon eitt virki út til menn, sum - eftir harðari mótstøðu frå landsins myndugleikum - kunnu vera atvoldin til, at verandi fjarfiskiflotin fer at missa part av sínum kvotum. Fiskavirking átti hugsað seg betri um, áðrenn tað gjørdi slíkt og er spurningur okkara, um Fiskavirking við eini slíkari avgerð vitandi roynir at spæla við í tí politiska spælinum, sum bæði fólkafloksmenn og sambandsmenn eru við í ímóti verandi landsstyri! Sørvingar hava allan rætt til at fáa síni arbeiðspláss, men royna menn at seta fót fyri landsins fiskivinnupolitikki, sum m.a. miðjar móti at varðveita tey tryggu og týðandi arbeiðsplássini eitt nú sørvingar hava umborð á Vesturvón! Sosialurin Seinasta árið hevur Jør- mund Vágadal skapt mikla gsing her á landi. Henda øsing, ið orsakað tí virksemi, ið er farið fram í sambandi við trolarar undir hentleikaflaggi hava roynt í loynikrókinum, hevur fing- ið norsku og russisku fiski- veiðumyndugleikarnar at gera vart við, at um hetta virksemi heldur áfram, so fær tað avleiðingar fyri okk- ara kvotaskipanir við hesi bæði londini. M.a. so siga teir seg vilja mótrokna ta upphæddina, sum eftir teirra tykki verður fiskað ólógliga, soleiðis at tey føroysku skipini fáa tað minni í teirra part. Sum vit øll eru greið yvir, so fingu Føroyar eina rúm- sáttari kvotu fyri 1994 í mun til 1993. Tað hevur havt við sær, at stóru línubátarnir fingu eina sera góða byrjan í ár í og við at teir fingu loyvi at fiska av kvotuni í Barentshavinum, og var rokfiskiskapur ta tíð- ina teir royndu har. Harafturat hava snellu- bátar fingið kvotu eystan- fyri í summar. Hinvegin, so eigur aðalmálið at vera at hetta ikki skal ganga út yvir trolararnar, ið bert hava Ba- rentshavið á at líta. Annars er nógv av tí, sum Jørmund Vágadal ferir fram, ikki rætt. M.a. so á- kærir hann norsku fiski- veiðumyndugleikarnar fyri at halda hondina yvir teirra egnu skipum, samstundis sum teir jagstra bátar hjá ødrum fiskiveiðutjóðum, uttan at hava tær neyðugu altjóða lógir ella reglugerðir til taks. Undirritaði hevur igjøg- num nógv ár tosað við nógvar av okkara fiski- monnum, ið sigla við norsk- um trolarum. Uttan undan- tak so hava teir allir greitt frá, at eingin fiskivinnutjóð í heiminum hevur havt og hevur so strangt eftirlit við sínum egna fiskiflota sum Noreg. Harafturat hava kvotur- nar í teirra egna sjógvi verið so smáar, at teir einstøku trolaramir hava kunnað fiskað toska- og hýsukvot- urnar upp eftir fáum vikum ella skjótari. Fyri at taka bert eitt dømi, so tosadi eg fyri nøkrum síðani við mann úr Gøtu, ið hevur siglt nógv ár við norðmonnum. Hann greiddi frá, at bara tað at teir høvdu hálvtannað tons meira enn tað, sum varð uppgivið, so fekk skiparin bót fyri hetta lítla mistak. Tí er tað heilt avgerandi, at vit halda tær avtalur, ið verða gjørdar, ti dag og dag- liga eru norsku politikarar- nir undir hørðum trýsti, bæði frá fiskimannfelggun- um eins og frá reiðarafe- lagnum. Einum mistaki kann í flestu fórum berast í bøtuflaka fyri, men um vit beinleiðis provokera norsku fiskiveiðumyndug- leikarnar og harvið eisini manningar og reidarafeløg- ini, tå kann tað væl henda, at vit aftan å at hava havt søgulig rættindi í ártíggjur í Barentshavinum, missa alt á gólvið. Tað má og skal ikki henda. Frank Davidsen bíliga til solu við allari ti hoyrandi útgerð Kvinnuráðstevnan ALLAR kvinnur eru vælkomnar í Mettustovu í | sambandi við fyrireikingar til kvinnuråbstevnuna | FORUM 94 í Ábo 1.-6. august 1994. Opið er hvert mikukvøld kl. 20—22. Telefon: 16938/12880 og og | faks: 12545.