mikudagur 27. apríl 1994síða 16

Síða 16 Nr. 79—27. APRIL 1994 75 ár eru liðin, síðani Merkið sá dagsins og býum. Krossin í flagginum hevur fólk henda kross, sum varðveitti fedrar okkara, og kro fólk, um vit seta álit okkara á hann segði Jona He flaggrødu síni í Havn mánadagin. Hon vísti á, at flaggið sær yvi ljós og vit vundu tað í húnar hátt í bygdum okkara átt í túsund ár, og tað var trúgvin á ssurin vil eisini bjarga okkum sum nriksen, KFUK-skrivari, í r eitt alfagurt land, men tað veitrar eisini yvir einum fólki, sum hevur sína royndarstund. Vit prenta róðu hennara: Góða samkoma, góðuskót- 75 år. , ar, smáskótar og leiðarar. Á einum slíkum stórum Í år er flagg okkara, vakra flaggdegi sum hesum kem- ur okkum í huga tey, ið trílitta krossmerki okkara, byrjaðu og tey mongu, sum stríddust fyri flaggi okkara, og vit minnas tey við takk- semi. Sum amt við serstødu so var Dannebrog flaggið, men hetta var og bleiv eitt danskt flagg — alla æru og virðing fyri tí. Eins og aðrar tjóðir ynsktu føroyingar at fáa eg- ið flagg, og nakað út í seinnu helvt av 19.gld fingu fólk sær veðramerki sum flagg, og varð hetta nýtt á fólkafundum, veitslum og í brúdleypi. Aftan átiltikna jólafundin i 1988, har føroyingafelag varð sett á stovn, kveiktist tjóðskaparkenslan av álv- ara, og nú verða eisini tjald- ursmerki nýtt. So kemur árið 1919: Før- oyskir studentar í Keyp- mannahavn settu sær fyri at gera uppskot til eitt rættu- ligt flagg ístaðin fyri veðra- og tjaldursmerkini. Hesi ungmenni vóru Jens Oliver Lisberg, Pauli Dahl, Louis Zachariassen, Janus Øss- ursson og Emil Joensen. Og tað verður Jens Oliver, ið teknar okkara trílitta kross- merki; vakrari flagg kundu vit ikki fáa. Unga havnargentan MinnahjáSigmundi á Argj- um, ið var stødd niðri, seymaði eitt borðflagg eftir tekningini. Síðan vóru nøk- ur afturat fingin frá flagg- verksmiðju og fagnaðurin var stórur, tá Louis Zacha- riassen á føstuveitslu í Før- oyingafelagnum 2. mars av- dúkaði hesi føgru merki. Jens Oliver Lisberg fær síðan flaggið gjørt í van- ligari stødd og hevur tað heim við sær, tá hann fer í summarfrí. Í heimbygd hansara Fámjin varð tað fyrstu ferð vundið á stong í Føroyum hin 22. juni 1919, 700 år og 7 dagar eftir at danir fingu teirra flagg. Myndir Jens C.Vang Einki flaggdagshald uttan børn Í Jona Henriksen helt flaggdagsróðuna Ættarfólk Jens Olivers hava stóra tøkk uppiborna fyri at hava varðveitt fyrsta flagg okkara og givið ú vakrasta staðið at verða goymt í — Fåmjins kirkju. Í byrjanini varð flaggið kallað studentaflaggið, men næstan beinanvegin fekk tað navnið Merkið. Eisini her á landi fóru fólk undir at arbeiða fyri at veita Merkinum sóma. Talan var um feløg, politikarar og ein- staklingar, bæði menn og kvinnur. Nú vit eru her í Havn, er vert at nevna, at hin 14. juní 1920 stovnaðu ungfólk her á staðnum eitt ungmannafe- lag vid navninum >Merkið< og í endamálsgreinini varð sett, at virkast skuldi fyri fe- lagsmerkinum og fremja kunnleika um tað. Td. skuldu limirnir royna at fáa heim teirra at flagga. Fyrsta húsið í Havn, sum flaggaði við Merkinum, var hjá Sandoyar-Andrias, pápa Janus Øssursson, og næsta húsið var Háskúlin, har Merkið hevði sínar fundir. So við og við komu fleiri fløgg og tað sama hendi úti um landið, har eis- ini fleiri ungmannafeløg vórðu sett á stovn. Til 1 ára veitsluna hjá fe lagnum >Merkið< ynsktu tey at fáa ein sang til flagg- ið. Farið varð ul Hans Andrias Diurhuus, sum Tíðindablaðið (SE yrkti »Kvædid til Merki- sins«, ið gjørdist flaggsang- ur okkara, sum å hesi veitslu fyrstu ferð varð sungin av teimum báðum Bergljót og Jóannes av Skarði. 20 ár eftir at vit fingu flaggið vóru K.F.U.K.- skótarnir á landslegu í Dan- mark. Marsjerandi inn á Århus Stadion við flagg- inum á odda vórðu tær stødgadar av krúnprinsin- um, seinni Fríðrikur kong- ur, sum segði nakað soleiðis við tær: »At tær høvdu hansara kongaliga loyvi at fara allastaðni við flaggin- um«. I 1940 9. april verdur Danmark hersett av tyskin- um og Føroyar av bretum 14. april. Flaggspurningur- in tók seg upp av álvara — ella beinari flaggstríðið. Fiskiskipini høvdu higar- til siglt undir Dannebrog, men tað kundu tey sjálvsagt ikki nú, annars vórðu tey søkt av bretum, so annað flagg mátti til, og vit høvdu jú okkara egna, men onkur vildi hava grønt flagg. Sam- ráðingar og fundir vóru nógvir, men Merkið átti ti- betur góðar stríðsmenn. Torført er at nevna nøvn, men eitt felag má nevnast. Føroya Skipara- og Naviga- tørfelag, við ídna formanni