hósdagur 28. apríl 1994síða 7

Tíðindablaðið EI Nr. 80 — 28. APRÍL 1994 Síða7 Hóast oljuprísirnir eru lægri enn nakrantíð og ein tí ikki skuldi roknað við, at oljufeløgini høvdu so stóran áhuga fyri einum nýggjum og ókendum útjaðaragki sum Føroyar, so bendir nógv á, at stóru oljufelggini fylgja sera væl við, hvat hendir í Før- oyum í løtuni. Norska oljufelagið Statoil er millum hesi oljufelggini. Herfyri vórðu fleiri umboð fyri Statoil í Føroyum, har tey høvdu fund við landsstýrið. Norðmenn greiddu frá sínum sjónarmiðum um møguleikarnar at finna olju við Føroyar og søgdu seg vera fúsar at hjálpa føroyingum tvs. at vera við í einum møguligum komandi oljuævintýri. Ein av teimum, sum var við í Føroyum, og sum nú er í ferð við at skriva um "føroysku oljuna” er Bjørn Vidar Lerøen. Hann er journalistur og hevur skrivað um norska olju- vinnu, síðani hon tók seg upp. Í dag er hann pressu- talsmaður hjá Statoil. Hann sigur við Sos- ialin, at teir undir vitjanini í Tinganesi greiddu frá norsku royndunum í Norðsjónum og seinastu kanningunum av vónandi komandi nýggjum oljumiðjum út fyri Mið- noreg og uppaftur longri norðuri. Líkist Bjørn Vidar Lergen vísir á, at tað vísir seg, at jarð- frødin á ti norska land- grunninum minnir nógv um tað á ti føroyska. Ser- liga tá talan er um djúp- vatnsumráði. Tað ber væl til at samanbera gki so sum Haltenbankan, økid vestan fyri Hetland og vestan fyri Írland. Jarð- frødingar halda ikki, at tað er ónátúrligt at draga paralellir millum hesi økini, sum eru eyðkend av at hava rennu og so olju- berandi løg báðumegin hugsað Føroyar-Hetlands- rennuna. Statoil fer at fylgja væl við seismisku kanning- unum í føroyskum øki og vónar felagið - tá seis- fyri Føroyum misku årslitini fyriliggja - at føroyingar tá fara at bjóða øljufeløgunum at vera vid i eini komandi oljuleiting. Statoll vil vera við Bjørn Vidar Lergen sigur, at Statoil hevur stóran áhuga fyri at vera við. Teir meta Føroyar sum eitt grannaland, og halda tað vera sera nátúrligt, at Statoil við meira enn 25 ára royndum á baki kann hjálpa føroyingum. -Vit hava sera nógvar royndir á djúpum vatni og hava útviklað eina tøkni- frødi í hesum sambandi, sum heilt vist vil vera tann rætta at brúka við Føroyar eisini. Men sjálvandi fara årslitini frá seismisku kanningunum at vera av- gerandi fyri, um Statoil fer at vera við í oljuboringum. Eg kann kortini leggja aftrat, at Statoil sær sera seriøst upp á Føroyar sum komandi oljugki. Tað er sera áhugavert og vit meta, at her eru møgu- leikar at finna olju. Norski modellurin Upp á fyrispurning um hann heldur føroyingar kunnu vinna nógv við at brúka tann norska “mo- dellin upp á, hvussu ein oljuvinna eigur at byggjast upp sigur pressutalsmað- urin. at hetta verður nakað, sum føroyskir myndugleikar sjálvir skulu avgera. Men hann heldur, at júst norski modellurin er sera áhugaverður fyri eitt land sum Føroyar. -Eg kann bert vísa á, at tað eru sera nógv lond, sum nú koma til okkara at spyrja, hvussu vit hava borið okkum at, nú tey fara undir at fyrireika oljuvinnu. Her eru ikki minst talan um lond í triðja heiminum, sum vilja gera alt fyri at tryggja seg, at tey ikki verður tíkin á bóli av teimum stóru multinationalu feløgunum. Tad, sum eydkennir norska modellin, er, at talan er um sera stóra stýring frá statinum. -Vit meta oljuna sum norska ogn og vit vilja, at landið skal fáa sum mest burtur úr eini oljuvinnu. Bjørn Vidar sigur, at jú minni eitt land er, sum skal fara undir eina olju- vinnu, tess stórri er tørv- urin á munadyggari al- mennari stýring av vinn- uni. Og her er Noreg eitt sera gott dómi um, hvussu tað kann gerast og hetta er tað, sum Noreg kann bjóða av ráðgeving til nýggjar og komandi olju- statir. Men eg haldi tit mugu til arbeiða skjótt nú. Tí tað er ein stór uppgáva at fáa alt tað stóra lógar- verkið upp á pláss, áðrenn tit fara undir eina útbjóð- ing. Hann heldur annars, at føroyingar kunnu spara nógva tíð við at hyggja eftir, hvussu norðmenn hava gjørt. Nógv av ti kann næstan beinleiðis flytast yvir á føroysk við- urskifti. Tá tað vísti seg at vera nógv olja á norska land- grunninum løgdu polit- ikaramir beinanvegin til brots og løgdu lunnar undir eitt alment oljufelag, ein sera víðgongdan og neyvan lógarkarm og ein oljuskattalóg. Fyrstu loyvini at bora eftir olju vórðu latin í 1965 og tað skuldu ganga næstan fýra ár við 33 bor- ingum, áðrenn tann fyrsta oljan varð funnin. Í 1972 stovnaði norska stórtingið Statoil við tí endamáli at vera við í leitan og fram- leiðslu. Seinni varð olju- fyrisitingin sett á stovn og soleiðis hevur tað gingið slag í slag. Bjørn Vidar heldur sjålvur, at ein orsøkin til, at so mong lond nú hyggja eftir tí norska modellinum er tann, at norðmenn hava lagt so stóran dent á trygdina í sambandi við eina oljuvinnu. Her verður eisini hugsað um at verja fiskastovnamar. Samanumtikið kann sigast, at føroyingar kunnu fáa nógv burtur úr eini samvinnu við norðmenn á oljuøkinum er nidurstødan av prátinum við pressutalsmannin hjá Statoil. jan = | | | * FR Utsølan av føroyskum bókum heldur fram Stóra bókaútselan, sum byrjaði 5. apríl, hevur hepn- ast sera væl. Á útseluni eru meira enn 300 føroyskar bøkur at fáa, og tær eru allar nógv niðursettar. Í ár hevur bókaútselan eftir øllum at dóma sett met. Békahandl- aramir siga frá rættiligum gravgangi eftir hesum bí- ligu bókunum, og teir hava verið noyddir fleiri ferðir at senda boð eftir fleiri bókum frá B6kamidsøluni. Nakrir heilt fáir titlar eru útseldir, men tær flestu bøkurnar få- ast enn. Stóra békaiitsølan heldur fram til 5. mai. Barnabøkur, bøkur um dyr og kvædabøkur ganga væl Ymiskt er hvussu bøkurnar selja, men yvirhøvur er stórur áhugi fyri øllum bók- unum á útseluni. Barna- bøkurnar ganga sum heild væl, og einstakar eru longu útseldar, Ld. bøkurnar um Filpus og bøkurmar um Snøkil og Snáku, sum Guðrun Gaard hevur skriv- að. Bókin Fiskar, um fiskar í nordurhøvum er nógv seld, og nógv nýta eisini høvid til at ogna sær Lit- floruna og Føroyskar plant- ur í litum. Minnisritið um ÍSF, ein tjúkk bók, sum fyrr kostaði 390 kr., men sum nú fæst fyri 50 kr., hevur ging- ið sum heitt breyð. Eisini bøkur um dýr selja væl. Fólk keypa hópin av hesum bókum, sum fyrst og fremst eru ætlaðar børnum, td. Kettan leggur, Geitin lemb- ir, Ein dunnuungi kemur út, Ungi er í egginum og Kóp- urin —eitt lív í sjónum. Mill- um aðrar nógv eftirspurdar bøkur kunnu nevynast Minniligar hendingar, Morgunlestrar fyri børn og Fólk í Havn. Kvædabøkur- nar Grør so fagurt og Stig- um fast hava nógv keypt sær, og kanska er hetta tekin um, at føroyingar aftur fara at kvøda, hvør veit? Nógv ætla sær at lesa skaldsøguna Rannvá eftir Dagmar Joensen-Næs, og uppaftur fleiri ætla sær at lesa stuttligu bókina um Robin Hood og hansara kátu sveinar, kanska tí at hon fæst fyri bara 10 kr. Tú finnur altíð lesarar til Sagnir og ævintýr hjá Dr. Jakobsen. Men fólk vilja eisini lesa um sagnirnar, ti bókin Úr søgn og søgu, sum Eyðun Andreassen skriv- aði, er eisini nógv keypt. Fe- lags fyri allar bøkurnar er, at tær kosta um helvtina ella bara ein triðing av vanliga prísinum, og summar eru Utsølan kemur væl við hjá bókahandlunum og forløgunum Tað eru ikki bara tey, sum í hesum døgum fáa góðar og bíligar bøkur, sum kunnu frøast. Utsølan er eisini gott íkast til raksturin hjá bóka- handlunum eina tíð á árin- um, tá ið vanliga er stilt og fridarligt í bókahandlunum, og forløgini fáa eisini sín part. Fólk nýta helst høvid Feroyinga- felagið í London Nærri upplýsingar frá: tf. 00944816815730 Helgi Joensen, tf. 00944932829027 til á bókaútsøluni at ogna sær føroyskar bøkur, sum tey ikki eiga frammanund- an. Men kanska hava tey eisini fingið eyguni - upp fyri, at bøkur eru góðar at brúka sum gáva. Bókahandlarnir siga frá, at nógv fólk gerast bilsin, tá ið tey hoyra, at bókaútsøla er enn. Men so er, og útsølan stendur við líka til 5. mai. So ikki er at halda seg aftur, tí enn eru flestallar bøkurnar at fáa fyri iitsølupris. Ferðaavgjaldið: 120 kr. Legtingið samtykti týskveldið eitt upp- skot frá landsstýrinum at seta ferðaavgjaldið til 120 krónur. Hetta er galdandi fyri hvønn ferðaseðil úr Føroyum til útheimin. Hesum tók eitt samt løgtig undir við. Annars mælti Fólkaflokkurin til at taka lógina av, so als einki ferðagjald skuldi vera. Í dag er ferðaav- gjaldið 300 krónur, og tað verður hildið at vera darvandi fyri økt- ari ferðafólkavinnu í Føroyum. tór.-