leygardagur 7. mai 1994síða 19

Á 3 == + i Tíðindablaðið (577) Nr. 86 — 7. MAI 1994 Síða 19 Skatturin rekur fólk av landinum Enn eru hóast alt nøkur sum arbeiða --Men tað verður ikki leingi aftrat at nakar tímir, orkar ella hevur ráð. Tey, sum enn hava arbeiði, eru hóast alt størsti bólkurin av arbeiðsfórum í landinum. Men er hesin bólkur heilt gloymdur? Nógv hevur verið talað og skrivað um tey arbeiðs- leysu, og vónleysu stóðu teirra. Tað er ikki so løgið. Tey eru uttan iva sam- felagsbólkurin, sum er allar ringast fyri bæði so og so. Somuleiðis hevur nógv verið frammi um sethúsa- eigararnar, serliga tey, sum bygdu í vitleysu åttitiårunum. Eisini tey eru sera illa fyri. Pensionistarnir hava tað heldur ikki ov gott. Teir skulu enntá gjalda skatt av neyðars grundupphædd- ini, sum frammanundan var so lítil hon kundi vera. Tað er ikki logið, at øll hesi fáa bæði nógva umtalu og samkenslu, men tað sýnist tíverri, at vera ein bólkur, í hesum landi, sum at kalla tykist heilt gloymdur. Enn teljast flestu fólk í tí bólk- inum. Tað eru tey, sum enn hava eitt arbeiði. Eg óttist stórliga fyri, at tað verður júst hesin bólk- urin, sum nú fer at minka í stórum. Rætt og slætt av teirri einføldu orsøk, at tå land og kommuna hava fingið sítt, og sparikassin rest, er einki eftir. Næstan uttan mun til, hvør inn- tøkan er. Vit hava uttan iva heimsins størsta skatta- trýst, umframt nógv stórri livikostnad enn galdandi er í teimum londum vit vanliga sammeta okkum við. Hver tímir, orkar ella hevur ráð til at gjalda tætt upp ímóti 60 prosentum av lønini í skatti? Tey verða helst fá sum frá- líður. Og tað síggja vit eisini á seinastu tølunum í sam- band við fólkaflytingina,- ella rættari sagt, flýggjan- ina av landinum. Um onkur heldur, at tað "bert" eru tey arbeiðsleysu, sum søkja sær eydnuna aðra- staðni, er talan um álvarsliga misskiljing. Nú flyta eisini fólk, sum hava arbeiði, men einki fáa burturúr, av landinum í stórum tali. Og flýggjanin vindur uppá seg. Fyrstu fýra mánaðirnar í fjør fóru 595 fólk av landinum. Fyrstu fýra mánaðirnar í ár eru 752 fólk flýdd. Vert er at geva gætur, at hetta er ikki tann tíðin, tá fólk vanliga fara av landinum í millum øðrum lestrargrindum. Hvussu sær talið út í heyst? Heldur hendan gongdin á, er ikki nóg mikið at siga neyðars arbeiðsleys, neyðars sethúsaeigarar ella neyðars pensionistar. Tá kunnu vit av réttum siga neyðars land! Skatturin má niður Tað er als ikki altíð reyp vert at seta met. Og als ikki tá metið rakar stóran part av landsins íbúgvum negativa vegin. Tá landspolitikarar tosa um skattatrýst, leggja teir sera stóran dent á komm- unuskattaprosentini, sum í ár hækkaðu munandi. Sagt verður, at so skjótt kommunurnar fáa eina lagaligari = avtalu við lánveitararnar ber til at lækka skattaprosentini. Haraftrat hava tey vísu høvd í landsumsitingini nú roknad seg fram til, at væl meira fer at koma i kommunukassarnar i år, enn roknað hevur verið við. Halda hesar framrokn- ingar, og fáa kommunur- nar munandi lagaligari lånsavtalur, er avgjørt grundarlag fyri at lækka skattaprosentini. Eitt ålvarsligt MEN Men herereitt ålvarsligt MEN. Vidvikjandi lånsavtal- unum hendir, sum skilst als einki, fyrstu månadir- nar, og évist er, hvussu úrslitið, tá tað einaferð | kemur, fer at síggja út. Viðvíkjandi framrokn- ingini av skattainntøkuni er at siga, at allar fram- rokningar skulu takast við størsta fyrivarni. Tað nyttar einki bert at fokusera upp á at komm- unumar fáa meguliga lagaligari rentu og sleppa kanska at leingja aftur- gjaldstíðina. Ein tridi, og mest átroðkandi spur- ningurin er skattagrundar- lagið. Hvussu stór ella lítil er samlaða innigkan, skatturin skal roknast av? Fer skattagrundarlagið at svíkja álvarsliga, er nær um líkað mikið hvussu onnur viðurskifti laga seg. Umframt hetta skal eisini viðmerkjast, at ein lækking í kommunu- skattaprosentinum loysir ikki allar trupulleikar. Verður skattaprosentið í Havn lækkað við td. tveimum prosentum spar- ir ein miðal inntøka kanska einar 300 krónur um mánaðan. Alt ger mun, sjálvandi, men tað verður neyvan hetta, sum bjargar fólki. Fleiri inntøkur Umsitingarliga er Havnar Kommuna skorðin at beini, og hvat tænastum viðvíkja, sum kommunan sjálv hevur ávirkan á, er ikki nógv at heinta. Men Havnar Kommuna eigur í dag nógvar óvirknar íløgur. fløgur, sum bert kosta lånsgjøld, og sum lítið og einki geva av sær. Her liggja stórir møgu- | leikar, men sum er, tykist eingin at tora ella orka at fara undir nakað sum helst. Og fyri at tryggja sær, at so lítið hendir sum møguligt, hevur lands- stýrið gjórt landsins kommunum greitt, at tað sum ber brá av vinnulívi (arbeiði til tómar hendur) skulu kommunurnar halda seg burtur frá. og datt Ein grundleggjandi broyting má til og tað ongantíð ov skjótt, so- leiðis at kommunur ella kommunalar eindir fáa rættiliga fríar ræsir vinnu- liga at menna sítt øki. Og sleppast má skjótast gjørligt av við lands- pávalótir. Hetta, at ávísir sentralir stovnir altíð vita best hvat tænir gðrum. Og so kunnu teir kalla seg menningar ella ídnaðar ditt ella datt. Tað átti ikki at verið so ilt at skilt, at tey, sum eru best at meta um hvat er best fyri eitt øki, eru tey, sum dagliga liva og virka har. Landsskatturin Tað tykist ikki at vera mark fyri hvussu tungar fíggjarligar byrðar polit- ikarar halda, at fólk kunnu bera. Heimsmet í beinleiðis skatti umframt nýtslu- gjøld í álmannakkavís. Einki bilar hugflognum tá tað snýr seg um at knokkroyta fólk. Hinveg- in bílar álvarsliga við hugflognum tá ræður um at avmarka nýtslu. Stjórin á Toll- og Skatt- stovuni vísti herfyri á, av egnum royndum, hvussu mikið bar til at spara innan hansara stovn. Og hann gjørdi eisini vart við, at Tórfinn Smith, byrådslimur: So leingi neyðhavn føroyinga eitur Keypmannahavn, eigur landsstýrið at fara ein túr aftrat niður á Christiansborg. Hesa- ferð at bjarga føroyska fólkinum, heldur enn at føroyingar, ein og ein, flýggja til Danmarkar at leita sær frægari livilikindi. einki er at í vast i, at tað ber til at úllaga almennu um- sitingina í Føroyum teim- um broyttu viðurskiftun- um, uttan at vit fáa eina vánaligari umsiting. Men treytin er, at vit fáa eina einfaldari umsiting. | Slaktið halgineytini Tíðin er alt ov álvarslig til at hvor flokkur sær grevur seg niður í vanabundnar ideologiskar skotgravir. Títákemur einki burturúr. Allir politisku flokkarnir eiga at slakta síni politisku halgineyt, og síggja sam- felagið frá heilt nýggjum sjónarhorni. Tað er í tókum tíma. Gera flokkarnir ikki tað, hava teirborðreitt fyri heilt ødrum og sera ótespulig- um kreftum. At umskipa allan al- menna sektorin eftir stutt- ari tíð ber sjálvandi ikki til. Hinvegin ber heldur ikki til at halda fram sum er. Heldur enn at føroying- ar, ein og ein sum nú, fara til Danmarkar,- at leita sær frægari livilíkindi, átti landsstýrið enn einaferð at fari ein túr niður á Christi- ansborg,- í hvussu er so leingi neyðhavn føroy- inga eitur Keypmanna- havn, vegna allar føroyin- gar. Hesaferð ikki í banka- grindum, men í fólksins grindum. Boðskapurin og spur- ningurin til donsku stjórn- ina kundi verið einfaldur: Føroyska tjóðin blødir út, og vandi er fyri, at hon ikki kemur fyri seg aftur. Kann danska stjórnin rætta føroyska fólkinum eina hjálpandi hond, so aftur gerst liviligt í hesum landi, vit øll eru so góð við. Stuttligt hevði verið, um tað afur fór at loysa seg hjá føroyingum at arbeiða í Føroyum. Tórfinn Smith Ein av teimum mest ålitandi kaltvatnsreinsarunum å marknaðinum til alla rein- gerð á dekkinum, verk- aðnum, bakarinum, slakta rinum v.m. Fæst frå 70-173 bar trysti. Kemisk reinsievni kunnu eisini nytast. Søla, leiga og tænasta Kaj Andreasen Pf. Klingran 5 - Hoyvík - Tlf. 15600